Kỳ cuối: Lấy người dân làm trung tâm của quá trình sắp xếp

Trước yêu cầu đổi mới mô hình quản trị ở cơ sở, việc sắp xếp thôn, buôn, tổ dân phố tại tỉnh Đắk Lắk không chỉ tổ chức lại đơn vị dân cư mà còn tái cấu trúc không gian phát triển, tạo nền tảng cho bộ máy vận hành tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.

Phóng viên đã phỏng vấn đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh về những mục tiêu, định hướng và giải pháp trọng tâm để triển khai hiệu quả chủ trương này.

* Thưa đồng chí, tỉnh Đắk Lắk đặt ra những mục tiêu gì trong đợt sắp xếp thôn, buôn, tổ dân phố lần này?

Việc sắp xếp thôn, buôn, tổ dân phố được triển khai trên cơ sở quán triệt nghiêm túc các chủ trương của Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới. Quá trình rà soát, sắp xếp bảo đảm phù hợp với tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình, điều kiện quản lý, đặc điểm địa lý, dân cư và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Đắk Lắk xác định mục tiêu của đợt sắp xếp lần này không chỉ dừng lại ở việc tinh gọn đầu mối tổ chức mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị ở cơ sở, tạo lập không gian phát triển mới ổn định và bền vững. Thông qua sắp xếp, tỉnh hướng tới hình thành các cộng đồng dân cư có quy mô hợp lý hơn, tạo thuận lợi cho công tác quản lý dân cư, quản lý địa bàn, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và tổ chức hiệu quả các phong trào ở cơ sở. Đồng thời, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, buôn, tổ dân phố; sử dụng hiệu quả các nguồn lực, giảm chi ngân sách và tăng cường vai trò tự quản của cộng đồng dân cư.

Bên cạnh đó, việc tổ chức lại thôn, buôn, tổ dân phố sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công, thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Bí thư Tỉnh ủy Lương Nguyễn Minh Triết trò chuyện cùng người dân xã Ea Drăng.

* Là địa phương giàu bản sắc văn hóa, tỉnh đặt ra yêu cầu gì để việc sắp xếp vừa bảo đảm hiệu quả quản lý, vừa phát huy các giá trị truyền thống, thưa đồng chí?

Đắk Lắk là vùng đất đa dạng về văn hóa, nơi mỗi buôn làng không chỉ là địa bàn cư trú mà còn là không gian lưu giữ những giá trị lịch sử, phong tục, tập quán và bản sắc riêng của các dân tộc. Vì vậy, quan điểm xuyên suốt của tỉnh là sắp xếp nhưng không làm mất đi các giá trị văn hóa truyền thống và sự gắn kết cộng đồng.

Quá trình sắp xếp được thực hiện trên nguyên tắc tôn trọng yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán; tránh sáp nhập cơ học; quan tâm đến đặc thù của vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và địa bàn khó khăn. Việc xem xét tên gọi, địa giới và không gian sinh hoạt cộng đồng được thực hiện thận trọng nhằm bảo đảm sự đồng thuận xã hội và giữ gìn bản sắc văn hóa.

Quan điểm của tỉnh là lấy người dân làm trung tâm của quá trình sắp xếp; phát huy vai trò của già làng, người có uy tín, chức sắc tôn giáo và các lực lượng nòng cốt nhằm tạo sự đồng thuận, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, bảo đảm ổn định và phát triển bền vững.

* Thưa đồng chí, để hoàn thành khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn, tỉnh đã chỉ đạo triển khai như thế nào?

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có tác động trực tiếp đến đời sống của người dân và sự phát triển lâu dài của địa phương. Vì vậy, tỉnh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, từ cấp tỉnh đến cơ sở, với quyết tâm chính trị cao và cách làm bài bản, khoa học.

Trong quá trình triển khai, công tác tuyên truyền được đặc biệt coi trọng nhằm giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, mục tiêu và lợi ích của việc sắp xếp. Đồng thời, tỉnh chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc lấy ý kiến nhân dân, tăng cường đối thoại trực tiếp, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và giải đáp kịp thời những băn khoăn, kiến nghị từ cơ sở.

Quan điểm của tỉnh Đắk Lắk là lấy người dân làm trung tâm của quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện được các cấp, các ngành chủ động rà soát, xử lý kịp thời, bảo đảm việc sắp xếp diễn ra đúng quy định, đúng tiến độ và tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là mọi chủ trương đều phải xuất phát từ lợi ích chính đáng của người dân, lấy sự đồng thuận của nhân dân làm thước đo cho hiệu quả thực hiện.

* Sau sắp xếp thôn, buôn, tổ dân phố, yêu cầu về năng lực quản trị ở cơ sở sẽ cao hơn. Vậy tỉnh sẽ xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở như thế nào để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, thưa đồng chí?

Đội ngũ cán bộ thôn, buôn, tổ dân phố là lực lượng gần dân, sát dân nhất, giữ vai trò cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân đến cấp ủy, chính quyền các cấp.

Sau sắp xếp, quy mô địa bàn lớn hơn, yêu cầu quản trị ở cơ sở cũng cao hơn. Vì vậy, đội ngũ cán bộ không chỉ cần tinh thần trách nhiệm mà còn phải có tư duy đổi mới, năng lực điều hành, kỹ năng dân vận, khả năng ứng dụng công nghệ số và tập hợp, dẫn dắt cộng đồng.

Tỉnh xác định cán bộ cơ sở trong giai đoạn mới không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính mà còn phải trở thành lực lượng kiến tạo phát triển, biết khơi dậy nội lực cộng đồng, vận động nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch cộng đồng, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, bố trí đội ngũ phù hợp; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị, chuyển đổi số và công tác dân vận. Tỉnh cũng đang nghiên cứu ban hành tiêu chí đối với đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở thôn, buôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay; nghiên cứu xây dựng chính sách phụ cấp, hỗ trợ phù hợp đối với người hoạt động không chuyên trách và các lực lượng tham gia hoạt động ở thôn, buôn, tổ dân phố nhằm tạo điều kiện để đội ngũ này yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với cơ sở.

Mục tiêu là xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở tâm huyết, trách nhiệm, có uy tín, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, thực sự trở thành trung tâm đoàn kết, hạt nhân dẫn dắt và truyền cảm hứng phát triển trong cộng đồng dân cư, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ngày càng vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

* Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Lê Hà - Nguyễn Lê (thực hiện)