Từ ngày 26/4 - 28/7/2026, Công an phường Buôn Ma Thuột phối hợp với đoàn liên ngành triển khai đợt cao điểm “90 ngày hành động chỉnh trang trật tự đô thị, vỉa hè và vệ sinh môi trường” trên địa bàn phường nhằm xử lý dứt điểm các tồn tại liên quan đến trật tự đô thị, lấn chiếm vỉa hè và vệ sinh môi trường.

Theo đó, các lực lượng tập trung tuyên truyền trực tiếp, phát tờ rơi, thông báo đến từng hộ dân; tổ chức cho các cơ sở kinh doanh mặt tiền đường và các hộ có nguy cơ vi phạm ký cam kết không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng vận động người dân tự tháo dỡ, di dời các công trình, vật dụng vi phạm; đồng thời rà soát, lập danh sách các điểm vi phạm để xử lý triệt để theo quy định. Đợt cao điểm được kỳ vọng góp phần xây dựng phường Buôn Ma Thuột xanh, sạch, đẹp, văn minh và đáng sống.

Lập lại trật tự đô thị và vỉa hè là việc làm không mới nhưng chưa bao giờ hết nóng. Bởi thực tế cho thấy sau mỗi đợt kiểm tra, xử lý, tình trạng lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh, để xe, bày bán hàng hóa vẫn có xu hướng tái diễn. Thời gian qua, nhiều chiến dịch ra quân xử lý vi phạm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường đã được các địa phương triển khai quyết liệt, mang lại những hiệu quả nhất định trong ngắn hạn, chứ chưa triệt để. Tình trạng tái lấn chiếm vẫn diễn ra như một vòng lặp kéo dài nhiều năm nay. Tại nhiều tuyến phố trung tâm, không khó để bắt gặp cảnh vỉa hè bị thu hẹp bởi hàng quán, biển quảng cáo, xe máy, ô tô dừng đỗ. Khi lực lượng chức năng có mặt, trật tự được lập lại phần nào, nhưng khi vắng bóng kiểm tra, tình trạng lấn chiếm lại nhanh chóng quay trở lại. Việc “ra quân rồi đâu lại vào đó”, điều này cho thấy nếu chỉ trông chờ vào các đợt cao điểm, hiệu quả khó có thể bền vững.

Lâu nay, vỉa hè là không gian đa chức năng, vừa phục vụ giao thông đi bộ, vừa gắn với sinh kế của một bộ phận người dân. Vì vậy, lập lại trật tự đô thị, vỉa hè không chỉ là xử lý những vi phạm trước mắt, càng không đơn thuần là dọn dẹp lại một phần không gian công cộng bị lấn chiếm. Ở góc độ sâu hơn, đó là quá trình thiết lập lại kỷ cương đô thị, là thước đo năng lực quản lý đô thị hằng ngày. Khi kỷ cương được duy trì ổn định, không gian công cộng mới thực sự phục vụ đúng mục đích, góp phần xây dựng hình ảnh một đô thị văn minh, trật tự và đáng sống. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền cơ sở, lực lượng chức năng và ý thức chấp hành của người dân.

Hầu hết người dân gắn bó với việc buôn bán trên vỉa hè đều cho rằng, dù biết hành vi lấn chiếm lòng lề đường là vi phạm pháp luật nhưng vì cuộc sống mưu sinh nên họ buộc phải “né”, thậm chí là “đối phó”với lực lượng chức năng để tiếp tục buôn bán. Thực tế này cho thấy “văn hóa vỉa hè” là một phần của đời sống xã hội gắn liền với sinh kế của một bộ phận lao động yếu thế. Do đó, bên cạnh việc xử lý vi phạm, cần có cơ chế chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và phân quyền sử dụng vỉa hè hợp lý để hỗ trợ sinh kế cho người dân. Việc thay đổi một tư duy và văn hóa sống đã hình thành từ lâu đòi hỏi phải có thời gian và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực cũng như cơ sở vật chất. Bởi thực hiện nghiêm pháp luật về trật tự đô thị không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân. Vì thế, nếu việc xử lý vi phạm không đi kèm với các giải pháp đồng bộ, hiệu quả và căn cơ như quy hoạch hạ tầng giao thông tĩnh đủ đáp ứng, quan tâm sinh kế người dân, kết hợp công tác tuyên truyền, bài toán trật tự đô thị, sắp xếp lại vỉa hè và không gian đi bộ sẽ vẫn chưa thể có lời giải triệt để.

Mạnh Thúy