Hành trình thiêng liêng trên đất bạn
Cập nhật lúc 09:07, Thứ Sáu, 10/04/2020 (GMT+7)
.

Để đưa hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn Campuchia về nước, cán bộ, chiến sĩ Đội K51 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) đã không quản nắng mưa, thời gian và cả những hiểm nguy luôn rình rập…

Rạng sáng một ngày tháng 10-2019, khi mọi người vẫn còn say giấc, Đội K51 đã bắt đầu lên đường thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn. Căn cứ các nguồn thông tin, trên địa bàn tỉnh Mondulriki (Vương quốc Campuchia) vẫn còn khoảng 200 hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh, chủ yếu là mộ lẻ. Tuy vậy, việc tìm kiếm chưa bao giờ dễ dàng, dù có những khu vực, địa điểm, Đội được cung cấp thông tin, thậm chí có cả cựu chiến binh cùng tham gia tìm kiếm. Thượng tá Trịnh Ngọc Kiệm, Đội trưởng Đội K51 lý giải: Trải qua hàng chục năm, địa hình địa vật ngày càng thay đổi; thông tin mộ chí dần khan hiếm; các khu vực giao tranh ác liệt nay đã được khai hoang làm nương rẫy, dựng nhà cửa… khiến việc tìm kiếm bị ảnh hưởng rất nhiều.

Để thích ứng với mọi điều kiện, ngoài sức khỏe dẻo dai, cán bộ, chiến sĩ Đội K51 còn phải thành thục nhiều thứ. Từ việc đọc bản đồ, học tiếng Khmer, cách xác định hài cốt liệt sỹ, cách quy tập, đến kỹ năng sống dã ngoại, khả năng băng rừng lội suối, ứng phó với các mối nguy hiểm giữa rừng... Dù vậy, có chuẩn bị tốt như thế nào thì điều quan trọng hơn cả vẫn là ý chí và trách nhiệm. Mỗi ngày, mệnh lệnh trái tim lại thôi thúc các anh vượt lên tất cả.

Cán bộ, chiến sĩ  Đội K51  dâng hoa  tại Lễ truy điệu, an táng hài cốt các liệt sỹ  được quy tập trong mùa khô 2018 - 2019.
Cán bộ, chiến sĩ Đội K51 dâng hoa tại Lễ truy điệu, an táng hài cốt các liệt sỹ được quy tập trong mùa khô 2018 - 2019.

Gần một tháng đầu làm nhiệm vụ (của mùa khô 2019 – 2020), cả Đội như lọt thỏm giữa núi rừng, sông suối, cố lần theo mọi nguồn tin, nhưng không như mong đợi. Không nản lòng, đơn vị tiếp tục đào xẻ đất đá, rồi quy tập được một mộ liệt sỹ trong niềm rưng rưng khó tả. Ngôi mộ vẫn còn một ít xương cốt và di vật, nằm gần dòng suối thuộc xã Đắk Đam, huyện Ô Răng.

Thực hiện nhiệm vụ chưa được bao lâu, Đội K51 lại phải đối mặt với khó khăn mới khi dịch bệnh Covid-19 khởi phát, diễn tiến khó lường trên thế giới. Điều này khiến quá trình thực hiện thủ tục, giấy tờ trở nên khó khăn hơn, việc đi lại của đơn vị cũng ít nhiều bị ảnh hưởng. Để bảo vệ sức khỏe bộ đội, Đội đã triển khai nhiều biện pháp phòng tránh. Đơn vị trang bị 3 máy đo thân nhiệt và kiểm tra sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ mỗi ngày. Quá trình nắm tin ở phum sóc, thành viên của Đội hạn chế tiếp xúc đông người, hạn chế bắt tay và thường xuyên đeo khẩu trang. Từ khi có dịch, trong hành trang mỗi người luôn có nước rửa tay khô, xà phòng khi làm nhiệm vụ.

Không lung lay ý chí dù khó khăn bội phần, Đội vẫn sẵn sàng lên đường, chỉ cần có tin tức về mộ liệt sỹ. Tháng 2-2020, người dân huyện Keosama báo tin quá trình đốt nương rẫy có thấy một ngôi mộ của bộ đội Việt Nam. Vì quá lâu nên họ chỉ còn nhớ tên nhưng không rõ địa chỉ, đơn vị, bởi tấm bia trên mộ làm bằng sắt đã bị nhặt bán phế liệu từ 28 năm về trước… Lần theo nguồn tin, Đội K51 tìm kiếm, quy tập được một mộ liệt sỹ với một số di vật: tăng võng, lọ penicillin và một ít xương còn sót lại. Dẫu biết là rất khó, nhưng Đội K51 đang cố gắng kết nối mọi nguồn tin, với hy vọng mong manh là sẽ tìm được đơn vị, quê quán của người hy sinh để thông báo cho thân nhân liệt sỹ.

 
“Với anh em K51, khổ cực bao nhiêu chúng tôi cũng sẵn sàng chịu đựng, chỉ mong sớm tìm thấy, cất bốc và hồi hương hài cốt các liệt sỹ về với đất mẹ. Đó là niềm vinh dự, tự hào của Đội và cũng là niềm mong mỏi chung của thân nhân liệt sỹ, những người mẹ, người vợ, người con ngày đêm ngóng chờ”.
 
Thượng tá Đỗ Văn Thiệu, Chính trị viên Đội K51

Thời điểm này, dịch bệnh Covid-19 càng khó lường, thực hiện theo kế hoạch, Đội K51 tạm dừng việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ sớm hơn so với mọi mùa khô trước. Tuy vậy, kết quả cho chuỗi ngày nỗ lực của cả Đội giữa bộn bề khó khăn như an ủi phần nào. Thượng tá Đỗ Văn Thiệu cho biết: Mùa khô 2019 – 2020, Đội K51 quy tập được 13 mộ liệt sỹ. Tuy vượt mục tiêu đề ra của tỉnh, nhưng con số ấy vẫn còn quá ít ỏi so với số liệt sỹ đã hy sinh trên đất bạn Campuchia qua các thời kỳ. Đa phần mộ tìm thấy đều là mộ lẻ, nằm rải rác ở các huyện Ô Răng, Batchanđa, Keosama.

Ngày 3-4-2020, hài cốt các liệt sỹ đã được Đội K51 đưa về nước an toàn, thờ phụng tại nhà linh của Nghĩa trang Liệt sỹ tỉnh theo đúng phong tục truyền thống. Hiện Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đang quản lý, đồng thời xây dựng kế hoạch trình cấp có thẩm quyền tổ chức Lễ truy điệu vào thời gian thích hợp.

Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia, mùa khô 2018-2019.
Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia, mùa khô 2018-2019.

Khép lại mùa tìm kiếm với thời gian ngắn hơn so với dự kiến, Đội K51 trở về và tiếp tục thực hiện nghiêm các biện pháp phòng dịch Covid-19. 100% cán bộ, chiến sĩ đơn vị tuân thủ việc cách ly tập trung 14 ngày tại doanh trại. Cùng với nghỉ ngơi, các anh dành nhiều thời gian cho nhiệm vụ đang gắn bó, với hy vọng mùa khô tới sẽ đưa được nhiều hơn nữa hài cốt liệt sỹ trở về với đất mẹ thân yêu.

Quỳnh Anh

,