Nuôi dưỡng điệu hát then trên đất Ea Wy
Cập nhật lúc 10:43, Thứ Ba, 02/01/2018 (GMT+7)

Sống xa quê đã nhiều năm nhưng những người Tày, Nùng từ Cao Bằng vào lập nghiệp tại xã Ea Wy (huyện Ea H’leo) vẫn luôn giữ gìn, duy trì làn điệu tính tẩu, hát then và xem đây như món ăn tinh thần không thể thiếu trên quê hương thứ hai của mình.

Sinh ra và lớn lên theo những điệu hát then, đàn tính, ông Nông Văn Khính (thôn 5) thuộc từng nốt nhạc, lời then và sử dụng thành thạo đàn tính khi mới 13 tuổi. Cùng gia đình vào Đắk Lắk sinh sống đã gần 30 năm, ông vẫn cảm thấy tình yêu với làn điệu quê hương luôn chảy trong huyết quản. Với mong muốn hát then truyền thống được bảo tồn, ông Khính tập hợp các chị em có cùng niềm đam mê văn nghệ thành lập câu lạc bộ (CLB) đàn tính; đồng thời đây cũng là cách kết nối những người xa quê với nhau.

Thành lập vào năm 2004, đến nay CLB đã thu hút được 12 người tham gia. Để phong trào của CLB hoạt động hiệu quả, ngoài thời gian lao động sản xuất, vào ngày chủ nhật hằng tuần và buổi chiều của các ngày chợ phiên (4 ngày diễn ra một lần) họ lại tập trung tại nhà một thành viên để luyện tập và truyền dạy, đàn hát cho nhau nghe. Đến nay, hầu hết các thành viên trong CLB đều sử dụng thành thạo đàn tính và hát được nhiều làn điệu then.

Câu lạc bộ đàn tính, hát then xã Ea Wy (huyện Ea H'leo).
Câu lạc bộ đàn tính, hát then xã Ea Wy (huyện Ea H'leo).

Là một trong những người tham gia CLB từ những ngày đầu tiên, bà Hoàng Thị Phương chia sẻ: “Trước đây vì bận rộn với công việc gia đình, nên khi có thời gian rảnh tôi chỉ nghĩ tham gia CLB để giải trí, gặp gỡ bạn bè, nhưng dần bị cuốn hút bởi tông điệu hát then và quan trọng hơn là khi tham gia, tôi có cảm giác như được trở về quê hương mình”. Hát then là một loại hình truyền miệng, nếu không rèn luyện sẽ dần bị lãng quên, vì vậy các thành viên CLB thường sưu tầm, ghi chép lại các làn điệu then cổ mà mình biết, dịch các bài then sang tiếng kinh và ngược lại, góp phần đa dạng thêm kho tàng bài hát, mang đến thế hệ trẻ những lời hát then dễ nhớ, dễ học. Qua mỗi buổi sinh hoạt, các thành viên còn trổ tài sáng tác, viết lời cho những làn điệu then ca ngợi quê hương mới, tình yêu lao động, lứa đôi, hướng về Đảng, ca ngợi Bác Hồ…

Người Tày, Nùng quan niệm lời hát then là cầu nối tâm linh chở theo lời thỉnh cầu, mong ước của con người tới thánh thần. Then gắn liền với đàn tính và khi hát, người nghệ nhân phải đạt được yêu cầu sâu lắng mà không buồn bã, rộn rã mà không ồn ào. Bởi vậy mà đàn then dù ở đâu vẫn cuốn hút người nghe nhờ giai điệu thanh tao, cao quý.

Bằng sự đam mê, CLB đàn tính, hát then xã Ea Wy đang ngày càng trưởng thành, hoạt động nền nếp và chuyên nghiệp. Thời gian gần đây, ngoài biểu diễn trong dịp lễ hội, cưới hỏi, Tết Thanh minh…, CLB còn tham gia giao lưu, biểu diễn ở các chương trình, cuộc thi trong và ngoài địa phương để mang tiếng đàn, lời hát của dân tộc mình đến mọi người. Song song đó, Đoàn thanh niên xã luôn khuyến khích đoàn viên, thanh niên, thế hệ trẻ trong vùng cùng tiếp cận, làm quen với loại hình nghệ thuật đàn tính, hát then thông qua các buổi sinh hoạt tập thể cùng CLB.

Thùy Linh

,