(E-Magazine) Buôn Ma Thuột - Khát vọng vươn tầm đô thị đại ngàn (Kỳ 1)

Có vị trí chiến lược của vùng Tây Nguyên, Buôn Ma Thuột đang từng bước khẳng định vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm kết nối và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk và toàn vùng. Những kết quả đạt được trong quá trình triển khai các chủ trương, chính sách của Trung ương và địa phương đã tạo nền tảng quan trọng để đô thị phát huy tiềm năng, lợi thế, hướng tới phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sống của Nhân dân.

 

Trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Buôn Ma Thuột là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Đắk Lắk, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của tỉnh và khu vực Tây Nguyên. Với diện tích tự nhiên 377,1 km², nơi đây có vị trí thuận lợi để kết nối Tây Nguyên với vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam.

 

Không chỉ là trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh, Buôn Ma Thuột còn hội tụ nhiều lợi thế về thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và du lịch. Đây cũng là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, nơi 41 dân tộc cùng sinh sống, với những giá trị đặc trưng của văn hóa Tây Nguyên, trong đó có Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

 

Ngày 16/12/2019, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 67-KL/TW về xây dựng và phát triển thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 103/NQ-CP ngày 9/7/2020 về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 67-KL/TW; Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 19/4/2021 về xây dựng và phát triển TP. Buôn Ma Thuột đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

 

Các chủ trương, định hướng này tạo cơ sở quan trọng để địa phương xác định mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại, phát huy lợi thế riêng có, từng bước nâng cao vai trò trung tâm vùng Tây Nguyên.

 

Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể hóa các mục tiêu về quy hoạch, phát triển kết cấu hạ tầng, huy động nguồn lực đầu tư, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng quản trị đô thị. Các nhiệm vụ xây dựng, phát triển Buôn Ma Thuột được lồng ghép vào quy hoạch tỉnh, nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh và các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.

 

Đồng chí Từ Thái Giang, nguyên Bí thư Thành ủy Buôn Ma Thuột, hiện là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh, khẳng định Buôn Ma Thuột có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh Đắk Lắk nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung. Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện, động lực để thành phố phát huy tiềm năng, lợi thế, từng bước khẳng định vai trò đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên.

 

Trong đó, Kết luận số 67-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 05-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã tạo cơ sở chính trị quan trọng để Buôn Ma Thuột huy động nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư kết cấu hạ tầng, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng chính quyền đô thị. Trên cơ sở các chủ trương, định hướng này, chính quyền thành phố trước đây đã cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch, nghị quyết chuyên đề; chủ động phối hợp với các sở, ngành tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ, dự án trọng điểm.

 

 

Sau thời gian triển khai các chủ trương, chính sách của Trung ương, Buôn Ma Thuột đạt nhiều kết quả tích cực về kinh tế - xã hội, hạ tầng đô thị, giáo dục, y tế, môi trường và an sinh xã hội, từng bước khẳng định vai trò đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên.

 

Qua rà soát 10 chỉ tiêu chủ yếu theo Nghị quyết số 103/NQ-CP của Chính phủ và Nghị quyết số 05-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, có 5 chỉ tiêu đạt và vượt mục tiêu. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 77%; tỷ lệ hộ nghèo dưới 0,01%; 99,16% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt chuẩn; 100% xã, phường đạt tiêu chí quốc gia về y tế; diện tích cây xanh công cộng đô thị đạt trên 17 m²/người. Đây là những chuyển biến quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng sống và thay đổi diện mạo đô thị.

 

Cùng với đó, các ngành kinh tế thế mạnh từng bước trở thành động lực phát triển. Công nghiệp chế biến, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thương mại và dịch vụ tiếp tục được chú trọng; hạ tầng các khu, cụm công nghiệp được đầu tư, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp và giải quyết việc làm. Các sản phẩm chủ lực như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu và cây ăn quả được phát triển gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ.

 

Đặc biệt, thương hiệu cà phê gắn với văn hóa bản địa tiếp tục tạo dấu ấn riêng cho Buôn Ma Thuột trên bản đồ du lịch. Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025 thu hút khoảng 250.000 lượt khách, tổng thu từ các dịch vụ du lịch ước đạt trên 85 tỷ đồng. Cùng với các điểm đến như buôn Akô Dhông, hồ Ea Kao và khu du lịch văn hóa cộng đồng Ko Tam, những sản phẩm du lịch gắn với văn hóa, sinh thái và trải nghiệm cà phê đang góp phần lan tỏa hình ảnh đô thị đại ngàn.

 

Không chỉ phát triển kinh tế, Buôn Ma Thuột còn từng bước hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng các dịch vụ thiết yếu. Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đang được triển khai, mở ra kỳ vọng tăng cường kết nối Tây Nguyên với Duyên hải Nam Trung Bộ, tạo thêm dư địa thu hút đầu tư và phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch. Trong lĩnh vực giáo dục, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt khoảng 97,9%; công tác bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh xã hội và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc tiếp tục được quan tâm.

 

Gắn bó nhiều năm với quá trình xây dựng và phát triển đô thị Buôn Ma Thuột, đồng chí Tô Tấn Tài (A Ma H’Oanh), nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đắk Lắk cho rằng, đô thị Buôn Ma Thuột đang phát triển mạnh trên cơ sở phát huy hiệu quả tinh thần Kết luận 67-KL/TW của Bộ Chính trị và tận dụng cơ chế chính sách đặc thù để thu hút đầu tư. Địa bàn này có sự đột phá rõ rệt về diện mạo, giữ vững được vai trò cực tăng trưởng động lực của cả vùng Tây Nguyên và đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành đô thị xanh, thông minh, giàu bản sắc.

 

Việc hoàn thiện hạ tầng giao thông đã tạo bước đệm lớn, giúp Buôn Ma Thuột nâng cao năng lực giao thương. Các khu đô thị sinh thái giúp diện mạo sang trọng, khang trang hơn nhưng vẫn duy trì được mật độ cây xanh ấn tượng và bản sắc văn hóa Tây Nguyên. Các buôn đặc trưng trong lòng đô thị được gìn giữ, phát triển du lịch cộng đồng song song với quá trình đô thị hóa. Cùng với đó, lĩnh vực giáo dục, y tế và công tác an sinh xã hội ngày càng được chú trọng, đời sống Nhân dân ngày càng tăng lên.

 

Từ nền tảng vững vàng, Buôn Ma Thuột đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển, nâng tầm thương hiệu cà phê, phát huy bản sắc văn hóa và trở thành trung tâm tổng hợp về kinh tế, thương mại, dịch vụ, logistics, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ của khu vực. 

 

Nội dung: Hà My - Minh Thông

Trình bày: Mạnh Hùng