Theo Kế hoạch triển khai thi hành Luật Viên chức (sửa đổi) vừa được ban hành, chậm nhất đến 1/7/2026 phải hoàn thành việc bố trí vị trí việc làm và xếp lương tương ứng. Đây không chỉ là mốc thời gian, mà là thông điệp rõ ràng về quyết tâm chuẩn hóa, minh bạch và nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức.

Ở góc nhìn quản lý nhà nước, đây là bước đi logic trong tiến trình hoàn thiện thể chế về cán bộ, công chức, viên chức. Suốt nhiều năm qua, khái niệm “vị trí việc làm” đã được nhắc đến như một trụ cột của cải cách tiền lương và tinh giản biên chế. Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai ở không ít nơi còn chậm, thiếu đồng bộ, thậm chí mang tính hình thức. Có đơn vị xây dựng đề án vị trí việc làm nhưng chưa thực sự gắn với khung năng lực, chưa lượng hóa rõ khối lượng công việc; có nơi vẫn tồn tại tình trạng “giữ người vì biên chế” hơn là bố trí theo nhu cầu thực tế.

Cán bộ công chức, viên chức làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Kiến.

Lần này, yêu cầu hoàn thành chậm nhất đến ngày 1/7/2026, trùng với thời điểm Luật Viên chức (sửa đổi) có hiệu lực, tạo ra một “điểm chốt” rõ ràng. Không còn khoảng trống cho sự chần chừ. Bộ Nội vụ được giao chủ trì rà soát danh mục chức danh nghề nghiệp viên chức trong các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập do Chính phủ quản lý. Trên cơ sở đó, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, chủ tịch UBND cấp tỉnh, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải chịu trách nhiệm bố trí và xếp lương tương ứng.

Điều đáng chú ý là trách nhiệm được “định danh” cụ thể. Không còn là nhiệm vụ chung chung của ngành nội vụ, mà là trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu từng cấp quản lý. Cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. Bố trí đúng người, đúng việc không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là thước đo năng lực quản trị của lãnh đạo đơn vị.

Ở chiều ngược lại, với đội ngũ viên chức, đây cũng là một giai đoạn bản lề. Khi việc xếp lương gắn chặt với vị trí việc làm, mỗi cá nhân buộc phải nhìn lại năng lực thực tế của mình, không thể mãi dựa vào thâm niên hay ngạch bậc. Vị trí việc làm đòi hỏi mô tả công việc rõ ràng, yêu cầu năng lực cụ thể, tiêu chí đánh giá minh bạch. Ai đáp ứng được thì giữ vị trí, ai chưa đáp ứng phải được đào tạo, bồi dưỡng hoặc bố trí lại phù hợp.

Đương nhiên, quá trình này sẽ không tránh khỏi tâm tư. Bất kỳ sự thay đổi nào liên quan đến vị trí và thu nhập đều tác động trực tiếp đến đời sống con người. Vì vậy, cùng với quyết tâm thực hiện, điều quan trọng là bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, có lộ trình và giải thích rõ ràng. Rà soát chức danh nghề nghiệp phải dựa trên chức năng, nhiệm vụ thực tế của đơn vị; xếp lương phải căn cứ đúng quy định, tránh tình trạng cào bằng hoặc nể nang.

Sắp xếp lại đội ngũ viên chức theo vị trí việc làm, suy cho cùng, không phải để xáo trộn mà để tạo ra một trật tự mới hợp lý hơn, công bằng hơn. Khi mỗi viên chức được đặt đúng vào vị trí phù hợp với năng lực, được trả lương tương xứng với trách nhiệm và hiệu quả công việc, bộ máy sẽ vận hành trơn tru hơn, người dân và doanh nghiệp sẽ được phục vụ tốt hơn. Mốc 1/7/2026 vì thế không chỉ là thời hạn hành chính, mà là cam kết chính trị về một nền công vụ minh bạch, chuyên nghiệp và lấy hiệu quả làm trung tâm. Và nếu cam kết ấy được thực thi nghiêm túc, đây sẽ là một bước tiến đáng kể trên hành trình xây dựng đội ngũ viên chức đủ tâm, đủ tầm, đủ trách nhiệm trước yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Việt An