Hột muối của mạ

Những ngày mưa dầm, bỗng nhớ mạ nhiều hơn, dù người đã bảy năm rời cõi tạm.

Nỗi nhớ thì như gió, không đầu không cuối, lúc cầm theo cái này, lúc cuốn theo cái khác, miên man. Nhớ hồi đó tôi học cấp hai, một ngày Mạ bỗng nói mạ cũng có làm những câu thơ. Mạ không biết chữ, nhưng mà cũng nhẩm vần thơ trong lúc quần quật với bếp củi, vườn tược, điều đó là tôi ngạc nhiên và tự hào.

Ảnh minh họa: Internet

Ngày nọ mạ nói, mắt mạ chừ nhìn cái chi cũng méo. Lúc đó tôi không để ý, nghĩ người già thì bị lão hóa nên vậy. Sau này khi bị glôcom, mới biết mạ bị glôcom và tôi là đứa con bị di truyền từ mạ. Rồi nhận ra, bao nhiêu điều hay ho của người xưa khi vĩnh viễn ra đi đã mang theo, mà mình đã  không kịp hiểu, không kịp học…

Tôi không nhớ lần bị mạ đánh đầu tiên, cũng không nhớ lần bị đánh sau cùng. Có lẽ hình như không bao giờ tôi bị mạ đánh. Nhưng tôi mãi nhớ những khi bị cha lấy roi đánh quắn đít phía trên nhà, mạ lặng lẽ nhẫn nhịn ngồi giã muối ở dưới nhà bếp. Cha dạy tôi xong, Mạ mới kêu tôi tới, tụt quần bôi muối lên chỗ mông còn hằn lằn roi. Mạ chỉ bôi muối, không nói gì. Cứ thế tôi lớn lên, giữa sự phán xử của cha và sự sẻ chia của mạ với hạt muối mặn mòi.

Tôi nhớ khoảng lớp hai, những năm 1972 - 1974, tôi chơi đá banh bị bay mất nguyên móng cái bàn chân trái. Suốt tuần tôi ôm chân đau đớn. Mạ rịt muối cho. Cuối tuần thấy tạm ổn, móng chân bắt đầu mọc, tôi lại trốn đi đá banh. Lại bị dập móng. Mạ lại rịt muối. Lại chơi banh đến dập móng. Lại rịt muối… Mạ cứ nhai muối đắp, tôi lì lợm bó chân đi chơi banh. Phải đến bốn năm lần như thế thì đạn pháo ì oằm phía ngoại ô. Cả nhà gánh gồng tản cư. Vất hết nhiều thứ ở nhà, nhưng mạ vẫn mang theo hũ muối.

***

Tôi nhớ thuở đó, trong bộ đồ thờ gia tiên đầy đủ của nhà tôi, có ba món không thể thiếu là ba hũ đựng gạo, muối, nước. Mạ nói đây là ba thứ không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Lớn lên, mới hiểu thêm: Muối, từ ngàn xưa đã là tài sản quý giá, tượng trưng cho ý chí trong sạch và mạnh mẽ. Thờ muối là để mong muốn cuộc sống sạch sẽ, no đủ, hưng thịnh. Gạo, được coi là “hạt ngọc của trời” là nguồn dinh dưỡng chính để nuôi sống con người. Gạo mang lại sự sung túc do trời ban và là sự tinh khiết nguyên sơ. Thờ gạo là một cách thể hiện lòng biết ơn sâu sắc với những vị thần đã ban cho chúng ta niềm no ấm. Nước, với đặc tính trong sạch, thanh cao và thuần khiết. Nước là nguồn tài nguyên cần thiết, nuôi dưỡng vạn vật.  Thờ nước là để ước nguyện lòng thanh tịnh, tâm tĩnh lặng yêu thương.

Mạ hay kể chuyện kinh Phật: Một hôm Đức Phật nói với các tỳ kheo (những người đi tu), rằng một nắm muối bỏ vào chén nước thì nước sẽ mặn, không uống được. Cũng nắm muối ấy, bỏ vào sông Hằng thì không ảnh hưởng nhiều đến nước sông Hằng, nhưng đừng nghĩ là nắm muối ấy không tồn tại. Nếu nắm muối ấy là nghiệp ác nhỏ mọn, thì nghiệp ác ấy cũng sẽ đưa người ấy vào địa ngục, nếu không ngay ở kiếp này, thì sẽ là trong kiếp khác… Một thầy giáo đã kể lại câu chuyện này và nói: “Các con ơi, ai cũng có lúc gặp khó khăn trong cuộc sống. Những khó khăn đó giống như thìa muối song mỗi người hòa tan nó theo một cách khác nhau. Những người có tâm hồn rộng mở giống như một hồ nước thì nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời. Nhưng với những người tâm hồn chỉ nhỏ như một cốc nước, họ sẽ tự biến cuộc sống của mình trở thành đắng chát và chẳng bao giờ học được điều gì có ích”. Vậy đó, thái độ sống tích cực sẽ giúp con người có được niềm tin, sức mạnh, bản lĩnh, chúng ta cần nuôi dưỡng niềm tin vào bản thân, không gục ngã trước khó khăn, biết chia sẻ với mọi người về những điều tốt đẹp trong cuộc đời, lan tỏa yêu thương.

Ta chỉ là hạt muối trong vũ trụ, phiêu bạt giữa biển đời mênh mông.

Có hôm nào đó, tôi mua một cái ghè bỏ muối vào. Bỗng như thấy những hạt muối đang ánh lên, như là những ánh mắt của mạ.

Hồ Đăng Thanh Ngọc