Mấy mươi năm trước, khi Tết đến Xuân về, nhiều người rất vui khi nhận được một món quà từ bạn bè, người thân. Đó là một tấm thiệp nhỏ với nội dung cô đọng nhưng đầy ý nghĩa: “Cung chúc tân xuân”.

Một số thiệp được ghi thêm nội dung chúc người thân an khang, thịnh vượng. Những tấm thiệp chúc Tết ấy được gửi đến bạn bè, người thân có cả sự trân trọng nghĩa tình. Bạn bè ở xa có thể nhờ bưu điện chuyển hộ, không tốn nhiều cước phí. Người nhận cũng rất vui và gìn giữ như một kỷ niệm đẹp.

Tôi nhớ một người bạn thời trung học, cứ Tết đến là cặm cụi mua giấy roki về cắt ra tầm 50 tấm thiệp nhỏ. Bạn viết tay lên từng cánh thiệp ấy lời chúc mừng năm mới, có lúc ghi bằng tiếng Anh. Xong, bạn xếp vào từng chiếc phong bì nhỏ cũng tự làm gửi đến tận tay thầy cô và bạn bè trong lớp.

Có lần tôi hỏi bạn sao phải tự tay làm cho vất vả, ra hiệu sách mua thiệp cho nhanh, lời chúc in sẵn. Bạn trả lời, tự làm vui hơn, viết lời chúc cũng tùy từng người, tình cảm hơn. Đặc biệt, thiệp tự làm, tự viết không thể trùng lắp với thiệp in sẵn nên bạn bè, thầy cô, người thân không nhầm với ai khác được. Bạn cũng có thể thay đổi mẫu mã, kiểu chữ và nét vẽ về mùa xuân tùy cảm hứng và người nhận thiệp.

Minh họa: Hưng Dũng

Rồi nhiều bạn khác cũng tập làm thiệp gửi tặng nhau, chất liệu đôi khi chính là trang vở học trò mà cọ vẽ là chiếc bút nỉ dùng trang trí tựa bài học hằng ngày. Bao thư cũng chính là trang giấy tận dụng lại.

Và tôi cũng từng viết những dòng chúc mừng năm mới gửi đến người thân, bạn bè. Tôi cũng có nhiều niềm vui khi nhận được những cánh thiệp như vậy gửi về. Cứ gần đến Tết là chờ đợi thiệp chúc xuân. Bác bưu tá gần nhà như biết ý nên có thư là ghé ngay qua nhà trao lại. Những tấm thiệp ấy luôn đong đầy tình cảm.

Tôi có một người chú từng tốt nghiệp trường vẽ Gia Định (nay là Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh) những năm 1960. Đồng lương khiêm tốn, việc nuôi các con ăn học ở Sài Gòn là bài toán khó. Biết rằng nhiều người hay gửi tặng thiệp cho nhau mừng năm mới nên chú nảy ra sáng kiến.

Chú mua giấy cứng, màu vẽ, làm bao thư. Những chiếc thiệp này quy cách thường là phân nửa hay một phần tư trang giấy học trò. Trên nền của thiệp chú vẽ nhánh mai vàng, dưa hấu đỏ, vài đòn bánh tét. Có thiệp chú vẽ phong pháo với chú bé mặc áo dài vòng tay cạnh câu đối mừng xuân… Thiệp thường ghi câu “Cung chúc tân xuân” ở bìa trước, người gửi có thể thêm vào nội dung là lời chúc phù hợp với người nhận ở trang sau. An khang, thịnh vượng, tấn tài, tấn lộc, tấn bình an, công thành danh toại, gia đình hạnh phúc... là những nội dung thường thấy trong thiệp.

Chú cũng không quên gửi tặng một ít thiệp chúc Tết này cho bà con dưới quê thay cho quà xuân để bà con có thể ghi nội dung vào gửi tặng bạn bè. Việc làm thiệp chúc Tết như thế kéo dài trong nhiều năm, mang lại thu nhập cho gia đình. Nét vẽ của chú ngày càng tài hoa và được mến mộ.

Ngày nay, để chúc mừng năm mới, người ta chỉ cần copy một dòng chữ có sẵn trên mạng, một biểu tượng đính kèm rồi gửi đi theo danh sách. Tiện lợi vô cùng nhưng hình như thiếu một chút tình của ngày xuân.

Nhiều năm dạy học, tôi nhận được không ít lời chúc mừng nhân dịp năm mới của các em học sinh. Có thiệp mua ngoài hiệu sách, có thiệp tự làm. Có em nét chữ rất đẹp, có em chưa được như bạn, thiệp làm chưa hoàn hảo lắm nhưng tôi cảm nhận được tình cảm của các em. Những lời chúc thầy bình an, khỏe mạnh, vui với nghề dạy học làm tôi cảm động, nhất là từ các em học sinh cũ của mình.

Lâu lắm rồi, tôi không còn có dịp cầm trên tay những chiếc thiệp mừng năm mới. Công nghệ phát triển, hình thức biểu lộ tình cảm của mọi người có thay đổi. Song tôi vẫn tin vào ước mơ một năm mới nhiều niềm vui, bình an, hạnh phúc từ những tin nhắn, email gửi về từ phương xa của bạn bè, người thân và của các em học sinh ngày nào…

Nguyễn Hữu Nhân