Khơi nguồn lực phát triển vùng dân tộc thiểu số

Những năm qua, cùng với các chính sách chăm lo của Đảng, Nhà nước, diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) ngày càng khởi sắc. Đặc biệt, khi Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN (Chương trình 1719) được triển khai đồng bộ trong giai đoạn 2021 - 2025 đã củng cố nền móng, khơi dậy nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho đồng bào các DTTS.

Củng cố nền móng vững chắc

Sau khi thực hiện tổ chức, sắp xếp lại đơn vị hành chính, tỉnh Đắk Lắk hiện có diện tích tự nhiên hơn 18.000 km²; 102 đơn vị hành chính cấp xã; dân số trên 3,34 triệu người. Trong đó, đồng bào DTTS hơn 838.000 người, chiếm 25,06% dân số toàn tỉnh.

Giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình 1719 cùng với các chương trình mục tiêu quốc gia khác được triển khai đồng bộ, đã tạo nên diện mạo mới cho vùng đồng bào DTTS&MN. Kết cấu hạ tầng có nhiều chuyển biến rõ nét, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao; thu nhập của người dân được cải thiện; tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm dần qua các năm.

Tiêu biểu, xã Xuân Lãnh (hợp nhất từ xã Xuân Lãnh cũ và xã Đa Lộc), có quy mô dân số 15.933 người, trong đó đồng bào DTTS chiếm gần 36%. Những năm qua, xã Xuân Lãnh đã tập trung các nguồn vốn từ ngân sách, vốn chương trình mục tiêu quốc gia để đầu tư xây dựng các khu dân cư, hạ tầng giao thông, điện chiếu sáng… với tổng nguồn vốn gần 100 tỷ đồng. Nhờ vậy, xã Xuân Lãnh đang có sự “thay da đổi thịt” từng ngày.

Các tuyến đường giao thông được đầu tư khang trang từ trung tâm hành chính đến tận các thôn buôn; hệ thống đường bê tông nội đồng rộng khắp giúp xe cộ vận chuyển hàng hóa, nông sản thuận lợi. Các công trình điện chiếu sáng, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa xã được đầu tư hoàn chỉnh. Nhiều công trình nước sạch được nâng cấp và xây dựng mới, phục vụ tốt nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của người dân, kể cả vào mùa khô. Chất lượng cuộc sống người dân ngày càng được cải thiện; tỷ lệ hộ nghèo các thôn đồng bào DTTS giảm bình quân từ 3 - 4%/năm.

Chương trình 1719 đã hỗ trợ toàn diện nhằm cải thiện đời sống, nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đắk Liêng có tỷ lệ đồng bào DTTS chiếm 37,32% dân số toàn xã. Giai đoạn 2021 - 2025, xã Đắk Liêng đã đầu tư xây dựng 142 công trình, với tổng nguồn vốn 126.747 triệu đồng, bao gồm các công trình giao thông, thủy lợi, dân dụng và hạ tầng kỹ thuật nhằm tạo điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao đời sống người dân. Các công trình góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; đời sống đồng bào DTTS trên địa bàn ngày càng ổn định và phát triển.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, Chương trình 1719 triển khai trên địa bàn tỉnh gồm 10 dự án với 13 tiểu dự án thành phần. Trong giai đoạn 2021 - 2025, các dự án đã hỗ trợ đất ở cho 58 hộ, nhà ở cho 1.866 hộ, hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho trên 18.080 hộ; hỗ trợ chuyển đổi nghề, mua sắm máy móc nông cụ cho 747 hộ. Chương trình cũng đầu tư hạ tầng, ổn định, sắp xếp dân cư với 16 dự án, 2.139 hộ thụ hưởng; triển khai 32 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất và sinh kế cộng đồng cho 487 hộ và 16 nhóm hộ tại 6 xã.

Chương trình 1719 cũng đầu tư, nâng cấp 269 công trình giao thông nông thôn; 35 công trình điện; 17 công trình nhà sinh hoạt cộng đồng; 49 công trình trường học; 42 công trình thủy lợi; duy tu bảo dưỡng 371 công trình hạ tầng cơ sở. Về văn hóa, chương trình đầu tư xây dựng 4 điểm đến du lịch tiêu biểu; bảo tồn, phát huy 14 lễ hội truyền thống tiêu biểu các DTTS; phục hồi, bảo tồn, phát huy 1 giá trị văn hóa phi vật thể dân tộc M'nông; xây dựng 4 mô hình văn hóa truyền thống các DTTS… Các dự án, tiểu dự án được triển khai trong giai đoạn này đã củng cố vững chắc nền móng cho sự phát triển của vùng đồng bào DTTS&MN trong những năm tiếp theo.

Khơi nguồn lực phát triển

Đánh giá về những tác động tích cực khi triển khai Chương trình 1719, Chủ tịch UBND xã Sông Hinh Nguyễn Chí Hiền cho biết: Xã Sông Hinh có trên 42% dân số là đồng bào DTTS, với 20 thành phần dân tộc. Những năm qua, địa phương ưu tiên nhiều nguồn lực đầu tư vào nhóm hạ tầng thiết yếu, dịch vụ xã hội và tổ chức sản xuất như: hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, nước, trường học, văn hóa, hạ tầng thương mại… Toàn xã hiện có 4 công trình thủy lợi với 53,6 km kênh mương, bảo đảm tưới tiêu cho trên 1.770 ha cây trồng. Mạng lưới đường giao thông có tổng chiều dài trên 150 km, trong đó tỷ lệ bê tông hóa đường giao thông nông thôn đạt trên 41,2%, đường nội đồng trên 53,6%. Những công trình, dự án trên đã tạo điều kiện cho người dân mạnh dạn đầu tư, phát triển sản xuất; tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân vùng đồng bào DTTS.

Sau 5 năm thực hiện Chương trình 1719, diện mạo xã Phú Mỡ không ngừng được cải thiện; đời sống người dân được nâng cao.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Đắk Lắk được phân bổ 4.220,3 tỷ đồng để thực hiện Chương trình 1719. Đến nay, các ngành, địa phương đã giải ngân trên 2.934,9 tỷ đồng, đạt gần 70% kế hoạch. Các dự án, tiểu dự án góp phần giải quyết nhiều vấn đề bức thiết của vùng đồng bào DTTS&MN như: đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; sắp xếp, bố trí, ổn định dân cư; đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu; phát triển giáo dục - đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống các DTTS…

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hoàng Giang cho biết: Qua 5 năm thực hiện Chương trình 1719, tỉnh Đắk Lắk đã đạt mục tiêu giảm nghèo trong vùng đồng bào DTTS&MN, bình quân giảm 4,47%/năm (mục tiêu đề ra trên 3,5%). Toàn tỉnh có 1/66 xã được ra khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn. Có 1/66 xã khu vực III; 4/6 xã khu vực II; 52/80 xã khu vực I đạt chuẩn nông thôn mới. Có 65 thôn, buôn thoát khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn. Kết quả này cho thấy sự quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc đẩy mạnh chương trình giảm nghèo bền vững, góp phần thu hẹp chênh lệch về mức sống giữa vùng đồng bào DTTS&MN so với bình quân chung của cả nước.

Thanh Xuân