Khi những cơn mưa xối xả và biển nước mênh mông lùi dần vào ký ức, nắng ấm bắt đầu hong khô những “vết thương” trên sườn núi Chư Yang Hanh, cũng là lúc vùng "rốn lũ" Ea Hăn (xã Yang Mao) cựa mình hồi sinh mạnh mẽ.

Một cuộc tái thiết đang diễn ra hối hả, thắp lên niềm tin về một mùa xuân mới bình yên trên buôn làng.

Vươn lên từ vùng đất lũ

Dấu vết của trận lũ quét vẫn còn hằn in trên ngọn núi bị sạt lở nham nhở. Anh Dương Trịnh Mình vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại dòng nước hung dữ đổ từ núi xuống, cuốn trôi tài sản tích cóp bao năm, gia đình 4 người chỉ kịp chạy thoát thân. Chung cảnh ngộ, ông Sùng A Hạ cũng mất trắng căn nhà trong tích tắc. May mắn là ông được con cháu và hàng xóm cứu kịp thời trong gang tấc khi cơn lũ ống ập đến.

Thống kê từ Ban tự quản thôn Ea Hăn, cơn lũ đi qua khiến toàn bộ 250 hộ với hơn 1.300 khẩu của thôn đều bị ảnh hưởng. Trong đó, khoảng 170 hộ dân sinh sống dọc hai bên suối Ea Hăn phải di dời khẩn cấp trong đêm. Nhưng chính trong hoạn nạn, sự chủ động của người dân cùng sự tiếp sức của chính quyền đã giúp bà con sớm ổn định tâm lý.

Ngay khi nước rút, tinh thần tự lực cánh sinh đã được người dân phát huy cao độ. Bà con chủ động quay trở về dọn dẹp bùn đất, sửa sang lại nhà cửa hư hỏng để sớm ổn định cuộc sống. Anh Dương Trịnh Mình chia sẻ: "Mình đã cùng vợ thu gom từng món đồ dùng trong nhà bị vùi dưới lớp bùn đất, rồi mang ra suối làm sạch để dùng lại. Bà con trong thôn cũng giúp nhau sửa lại nhà cửa, đồ dùng… để cuộc sống sớm trở lại bình thường".

Nhịp sống của người dân bên dòng suối Ea Hăn đã trở lại bình thường.

Không để người dân đơn độc, lực lượng bộ đội, dân quân và Trạm Y tế xã đã tiến hành phun thuốc diệt khuẩn, hỗ trợ dọn dẹp vệ sinh môi trường. Lương thực, thực phẩm được chính quyền xã cấp phát kịp thời, đảm bảo cho bà con đủ dùng trong 3 – 4 tháng để yên tâm khắc phục hậu quả của lũ lụt.

Song song với đó, nhịp lao động sản xuất cũng đang hối hả trở lại. Dù nhiều ruộng lúa bị vùi lấp do đất đá trên núi đổ xuống, nhiều diện tích hoa màu hư hại nhưng nông dân Ea Hăn không buông xuôi. Ngay sau lũ rút, bà con tranh thủ lên rẫy nhặt cà phê chín rụng, tất bật thu hoạch dứa, gom góp bán cho thương lái để có thu nhập. Những ruộng lúa bị đất đá tràn xuống có thể khắc phục được, bà con đã chủ động thuê máy móc san gạt để kịp gieo sạ vụ Đông Xuân 2025 – 2026.

An cư để lạc nghiệp

Trong đợt mưa lũ giữa tháng 11/2025, có 6 ngôi nhà trong thôn Ea Hăn bị nước lũ cuốn trôi hoàn toàn, một số khu vực bị bùn đất vùi lấp. Ông Trịnh Văn Minh, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Nhiệm vụ cấp bách nhất sau lũ là tìm nơi an toàn để an cư cho 6 hộ dân. Để tìm đất dựng nhà cho bà con, lãnh đạo xã phải trực tiếp đi thực địa, tìm mua lại đất của các hộ dân trong vùng. Xã đã dùng nguồn tiền quyên góp từ các nhà hảo tâm để mua lại gần 5 sào đất, với giá 140 triệu đồng/sào, sau đó chia làm 6 lô và tổ chức cho các hộ dân bốc thăm công khai.

Tôn trọng bản sắc văn hóa, lối sống của đồng bào H'Mông, thay vì áp dụng mẫu nhà chống lũ đúc sẵn cứng nhắc, chính quyền xã để bà con chủ động thuê thợ, tự quyết định mẫu nhà phù hợp với tập quán sinh hoạt của mình trên nền tảng định hướng an toàn của xã. Đồng thời, cho bà con đối ứng thêm nguồn vốn để xây dựng nhà ở theo nhu cầu sử dụng của gia đình.

Hoạt động sản xuất của người dân Ea Hăn (xã Yang Mao) được khôi phục.

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của địa phương, những ngôi nhà mới đã hoàn thành để bà con kịp đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Ngoài kinh phí hỗ trợ khoảng 170 triệu đồng/hộ, xã đang vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ bà con trang bị vật dụng sinh hoạt, mang không khí xuân về trong những ngôi nhà mới.

Do khu vực núi Chư Yang Hanh và vùng phụ cận nơi người dân thôn Ea Hăn sinh sống vẫn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở rất cao, nhất là khi thời tiết diễn biến cực đoan, chính quyền xã đã đề xuất UBND tỉnh xây dựng khu tái định cư cho 215 hộ dân vùng sạt lở thôn Ea Hăn. Dự án khu tái định cư sẽ được đầu tư hạ tầng kỹ thuật khu dân cư, cùng với hệ thống đường giao thông nội bộ kết hợp vỉa hè hai bên đường; hệ thống cấp, thoát nước; hệ thống điện sinh hoạt và điện chiếu sáng phục vụ khu dân cư và các hạng mục chi tiết khác. Đây sẽ là giải pháp căn cơ, mở ra một tương lai an toàn và ổn định hơn cho người dân nơi đây.

Minh Thuận