Trong quân ngũ, sách không chỉ là phương tiện giải trí hay bổ sung kiến thức, mà còn là “vũ khí mềm” góp phần xây dựng bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin cho người lính trước những tác động đa chiều của đời sống hiện đại. 

Khi màn đêm buông xuống doanh trại, ánh đèn nơi phòng làm việc của Thượng úy Văn Phú Hoàng, Chính trị viên Đại đội Bộ binh 5 (Tiểu đoàn Bộ binh 303, Trung đoàn Bộ binh 584) vẫn sáng. Trên bàn, những cuốn sách lý luận, lịch sử được lật mở, xen lẫn là cuốn sổ tay dày đặc ghi chép. Anh miệt mài đọc, đối chiếu, chắt lọc từng nội dung. Với anh, mỗi trang sách không chỉ là tri thức, mà còn là hành trang để bồi đắp bản lĩnh người lính.

Không phải ngẫu nhiên mà cái tên Văn Phú Hoàng liên tục được xướng lên tại các hội thi của lực lượng vũ trang tỉnh Đắk Lắk. Từ giải Xuất sắc phần thi hùng biện về phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” năm 2023, đến giải Nhất Hội thi Tuyên truyền viên trẻ, Hội thi Báo cáo viên giỏi, Liên hoan Câu lạc bộ lý luận trẻ năm 2024, và gần đây nhất là giải Nhất Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2026 - đó không chỉ là thành tích, mà là kết quả của một quá trình tích lũy tri thức bền bỉ.

Đằng sau những phần trình bày thuyết phục là những đêm dài bên trang sách. Hoàng chia sẻ: “Sách lý luận, tư tưởng chính trị hay lịch sử thường bị cho là khô khan. Nhưng khi có phương pháp và đam mê, đó lại là kho tàng vô giá”. Mỗi nội dung anh tham gia dự thi, từ phần trắc nghiệm đến xây dựng giáo án điện tử, đều được chắt lọc từ các nguồn tài liệu chính thống, rồi hệ thống lại theo cách riêng.

Điều làm nên dấu ấn của Thượng úy Văn Phú Hoàng không chỉ là đọc nhiều, mà là khả năng chuyển hóa tri thức. Trong các giờ giảng chính trị, anh không bê nguyên lý luận khô cứng, mà bắt đầu từ những câu chuyện gần gũi, những vấn đề đang được quan tâm trên không gian mạng. Từ đó, anh dẫn dắt bộ đội tiếp cận nội dung cốt lõi một cách tự nhiên. Thay vì những khái niệm trừu tượng, anh chắt lọc kiến thức từ sách, kết hợp giải mã các hiện tượng phức tạp trên không gian mạng - nơi những chiến sĩ trẻ mười chín, đôi mươi đứng trước nhiều nguồn thông tin đa chiều đòi hỏi sự chọn lọc và tỉnh táo. Nhờ đó, những giờ học chính trị do anh trực tiếp giảng dạy trở thành những cuộc đối thoại cởi mở, nơi lý luận soi sáng thực tiễn, giúp chiến sĩ nhận diện đúng sai.

Chiến sĩ Tiểu đoàn Bộ binh 303 đọc sách báo trong giờ nghỉ. Ảnh: Q. Anh

Từ một người say mê đọc sách, Thượng úy Văn Phú Hoàng đã góp phần hình thành thói quen đọc sách trong đơn vị. Ngoài thực hiện chế độ đọc sách báo, vào những giờ nghỉ, không ít chiến sĩ tìm đến tủ sách của Tiểu đoàn Bộ binh 303 để tìm tòi, nghiên cứu những cuốn sách về lịch sử, truyền thống quân đội hay những câu chuyện xúc động về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những cuốn sách đã qua tay nhiều người, mép giấy sờn đi, nhưng tri thức trong đó lại được lan tỏa, bồi đắp qua từng ngày.

Ở một đơn vị khác, Trung úy Mai Thế Hợp, Chính trị viên phó Đại đội Bộ binh 2, Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 3 - Ea Súp cũng đang lặng lẽ gìn giữ thói quen ấy. Tranh thủ mỗi tối, sau khi hoàn thành công việc, anh dành thời gian cho sách. Những cuốn sách viết về Bác Hồ luôn được anh trân trọng, đọc đi đọc lại, ghi chép cẩn thận.

Với Trung úy Mai Thế Hợp, đọc sách không chỉ để biết, mà để tự làm mới mình. Từ những câu chuyện giản dị về Bác, anh rút ra bài học, vận dụng vào công tác tuyên truyền, sinh hoạt đơn vị. Nhờ đó, những buổi sinh hoạt không còn đơn điệu, mà trở nên gần gũi, giàu cảm xúc, dễ đi vào lòng người.

Để văn hóa đọc không chỉ dừng lại ở những cá nhân điển hình, Thượng úy Tô Hữu Sỹ, Chính trị viên Đại đội Bộ binh 2 luôn trăn trở xây dựng văn hóa đọc trong toàn đơn vị.

Đại đội Bộ binh 2 đã sắp xếp một tủ sách lớn tại phòng sinh hoạt chung, với đa dạng thể loại, từ sách pháp luật, kỹ năng sống đến văn học nghệ thuật. Quan trọng hơn, đơn vị duy trì nghiêm túc giờ đọc báo mỗi tối. Trước khi xem chương trình thời sự tối, bộ đội tập trung đọc các ấn phẩm như Báo Quân đội Nhân dân, Nhân dân, Báo Đắk Lắk… Trong không gian yên tĩnh, từng trang báo được lật giở, những câu chuyện thời sự được trao đổi ngắn gọn. Việc kết hợp giữa đọc và nghe - nhìn giúp thông tin không chỉ được tiếp nhận, mà còn được hiểu, được nhớ và được suy ngẫm.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi mạng xã hội và các phương tiện giải trí số ngày càng chiếm ưu thế, việc giữ gìn và phát triển văn hóa đọc trong quân đội càng trở nên ý nghĩa. Những trang sách không chỉ mở ra tri thức, mà còn là “lá chắn mềm” giúp người lính vững vàng trước những thông tin phức tạp, trái chiều.

Thùy Anh