Dư vị mùa xuân vẫn còn lưu luyến trên những cánh mai, nhành đào, cũng là lúc nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh rộn ràng tổ chức các lễ hội văn hóa truyền thống gắn với những hoạt động thể thao sôi nổi, hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân và du khách du xuân, cổ vũ.

Nhắc đến những lễ hội đặc sắc đầu năm, không thể không kể đến Lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc xã Ea Ning. Lễ hội thường diễn ra vào đúng dịp Tết Nguyên tiêu. Đến với lễ hội, du khách không chỉ được tìm hiểu những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc Tày, Nùng, Thái đến từ các tỉnh phía Bắc qua những làn điệu dân ca, mà còn được hòa mình vào không khí sôi động của lễ hội đua thuyền truyền thống.

Lễ hội đua thuyền ở xã Ea Ning hình thành từ đời sống sinh hoạt của cộng đồng cư dân, những người dân gốc Huế đến đây lập nghiệp. Từ những cuộc đua thuyền mang tính giao lưu trong dịp đầu năm mới, hoạt động này dần trở thành lễ hội truyền thống được duy trì hằng năm và nó trở thành nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc của cộng đồng dân cư địa phương.

Lễ hội đua thuyền ở xã Ea Ning. Ảnh: Hồng Chuyên

Lễ hội năm nay thu hút 7 đội thuyền nam với hơn 100 vận động viên đến từ các hội đồng hương gốc Huế đang sinh sống tại địa phương như: Quảng Thái, Quảng Ngạn, Quảng Thành, Quảng Vinh, Quảng Phước, Điền Hòa và Phong Chương. Các đội đua không chỉ mang đến những màn tranh tài hấp dẫn, mà qua đó còn gửi gắm ước vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, người người, nhà nhà có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Cũng trong không khí lễ hội đầu xuân, tại xã Vụ Bổn (huyện Krông Pắc cũ), Hội Vật truyền thống Vụ Bổn cũng trở thành lễ hội truyền thống vào dịp Tết Nguyên tiêu, thu hút đông đảo người dân và du khách. Hội vật có nguồn gốc từ phong tục sinh hoạt văn hóa của người dân các tỉnh phía Bắc vào Đắk Lắk lập nghiệp từ những năm 1990. Nhằm gìn giữ, nhắc nhớ về cội nguồn, mỗi dịp đầu xuân bà con lại tổ chức sới vật mang đậm bản sắc truyền thống. Ban đầu chỉ là những cuộc so tài mang tính giao lưu giữa những người yêu thích môn vật, nhưng dần dần phát triển thành hội vật truyền thống, thu hút nhiều đô vật trong và ngoài địa phương tham gia. Trong tiếng trống hội dồn dập, hối hả, các đô vật phô diễn những miếng đánh đẹp mắt, thể hiện sức mạnh, kỹ thuật cùng tinh thần thượng võ, tạo nên bầu không khí sôi động, hấp dẫn.

Trong khi đó, ở Lễ hội Hảng Pồ xã Ea Siên, nhiều hoạt động thể thao và trò chơi dân gian truyền thống cũng được tổ chức sôi nổi. Tiêu biểu như kéo co, nhảy bao bố, lảy cỏ… mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc phía Bắc. Các môn thi đấu diễn ra trong không khí vui tươi, náo nhiệt với sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả, góp phần tạo nên nét đặc sắc cho lễ hội.

Hoạt động đua ngựa gò Thì Thùng thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem và cổ vũ. Ảnh: Thanh Nhân

Thực tế cho thấy, việc tổ chức thi đấu các môn thể thao trong lễ hội đầu năm đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của người dân ở nhiều địa phương mỗi dịp Tết đến, xuân về, tạo sân chơi hấp dẫn cho người dân, thu hút du khách; đồng thời tăng cường giao lưu, đoàn kết cộng đồng và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Phần lớn các môn thể thao trong lễ hội đều bắt nguồn từ đời sống lao động, gắn với lịch sử hình thành và chứa đựng những triết lý dân gian sâu sắc của mỗi vùng đất, mỗi dân tộc.

Bên cạnh ý nghĩa phong trào, việc tổ chức thi đấu các môn quen thuộc như vật, đua thuyền… trong các lễ hội đầu năm còn là dịp phát hiện và tuyển chọn những hạt nhân năng khiếu. Từ sân chơi quần chúng, nhiều vận động viên đã được bồi dưỡng, trở thành lực lượng nòng cốt tham gia thi đấu ở cấp tỉnh, khu vực, góp phần nâng cao thành tích thể thao, lan tỏa phong trào rèn luyện thân thể trong nhân dân.

Tuy nhiên, có thể thấy việc bảo tồn và phát triển các môn thể thao truyền thống hiện nay vẫn chưa đồng đều, chủ yếu tập trung vào một số môn quen thuộc, phổ biến, trong khi nhiều trò chơi dân gian đặc sắc như đẩy gậy, đi cà kheo, bắn nỏ vẫn chưa được quan tâm tổ chức. Thực tế này đặt ra yêu cầu cần có giải pháp đồng bộ hơn nhằm khôi phục, duy trì và lan tỏa những giá trị văn hóa dân gian phong phú, tránh nguy cơ những môn thể thao mang đậm bản sắc truyền thống lại bị mai một theo thời gian.

Đăng Triều