Những năm qua, công tác tiêm chủng mở rộng (TCMR) trên địa bàn tỉnh đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

"Lá chắn" phòng dịch bệnh

Qua hơn 40 năm triển khai, chương trình TCMR không ngừng được mở rộng cả về đối tượng và loại vắc xin. Đến nay, TCMR đang cung cấp miễn phí vắc xin phòng 11 bệnh truyền nhiễm phổ biến cho trẻ em và phụ nữ mang thai, bao gồm: lao, viêm gan B, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, các bệnh do Haemophilus influenzae týp B, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản và tiêu chảy do vi rút Rota. Nhờ đó, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã được khống chế hiệu quả, trong đó có việc thanh toán bệnh bại liệt và loại trừ uốn ván sơ sinh.

Tại Đắk Lắk, công tác tiêm chủng luôn được triển khai đồng bộ, đạt và duy trì ổn định các chỉ tiêu qua nhiều năm. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, riêng năm 2025, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ đạt 86,4%; tỷ lệ trẻ được bảo vệ uốn ván sơ sinh đạt 84,9%; tỷ lệ tiêm vắc xin viêm gan B sơ sinh trong vòng 24 giờ đạt 85,8%. Tỷ lệ trẻ 18 tháng tuổi được tiêm vắc xin DPT đạt 86,9% và tỷ lệ tiêm vắc xin Td cho trẻ 7 tuổi đạt 87%.

Tiêm vắc xin phòng bệnh sởi cho trẻ em trên địa bàn tỉnh.

Nhiều chỉ tiêu khác cũng đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả phòng bệnh trong cộng đồng. Cụ thể, 77,8% trẻ được uống đủ liều vắc xin Rota; 82,1% phụ nữ mang thai được tiêm uốn ván đủ mũi; 86,5% trẻ 18 tháng tuổi được tiêm vắc xin sởi - rubella; 80,2% trẻ được tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản mũi 3. Đặc biệt, khi dịch sởi xảy ra, các đợt tiêm chủng bổ sung đã được triển khai đồng loạt, góp phần kiểm soát dịch hiệu quả, số ca mắc giảm dần theo thời gian.

Trong giai đoạn 2024 - 2025, các xã khu vực phía Tây của tỉnh đã tổ chức rà soát, cập nhật hồ sơ tiêm chủng cho hơn 110.000 trẻ mầm non và trên 44.000 trẻ tiểu học. Qua đó, ngành y tế xác định hơn 37.000 trẻ mầm non và trên 17.000 trẻ tiểu học cần tiêm bù các mũi vắc xin còn thiếu. Từ tháng 10/2024 đến tháng 5/2025, ngành y tế phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục tổ chức nhiều điểm tiêm tại trường học và trạm y tế xã, giúp 95,5% trẻ mầm non và 91,1% trẻ tiểu học được tiêm bù đầy đủ theo quy định của chương trình TCMR.

Bác sĩ Nguyễn Thị Thắng, Phụ trách Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm - Kiểm dịch y tế quốc tế (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh) cho biết, xác định rõ tầm quan trọng của tiêm chủng trong bảo vệ sức khỏe trẻ em và các nhóm đối tượng nguy cơ cao, ngành y tế tỉnh đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều kế hoạch tiêm chủng phù hợp với từng giai đoạn và điều kiện thực tế. Trên cơ sở đánh giá tình hình dịch tễ và tỷ lệ bao phủ vắc xin, các đơn vị y tế tăng cường rà soát, lập danh sách đối tượng cần tiêm, tổ chức tiêm bù, tiêm vét kịp thời, không để sót đối tượng, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, công tác phối hợp liên ngành, truyền thông, tư vấn về lợi ích tiêm chủng và giám sát an toàn tiêm chủng cũng được chú trọng, góp phần nâng cao nhận thức và sự đồng thuận của người dân.

Ngành y tế phối hợp với các trường học triển khai cho trẻ từ 12 - 36 tháng uống vitamin A.

Nỗ lực duy trì

Theo ông Hoàng Hải Phúc, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, tiêm chủng là một trong những giải pháp y tế then chốt trong phòng ngừa và kiểm soát các bệnh truyền nhiễm, không chỉ bảo vệ sức khỏe cho từng cá nhân mà còn góp phần hình thành miễn dịch cộng đồng bền vững. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tiêm chủng trên địa bàn tỉnh vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, như: địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đi lại khó khăn tại một số vùng sâu, vùng xa. Một bộ phận người dân còn hạn chế trong tiếp cận thông tin, chưa chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch. Tình trạng biến động dân cư gây khó khăn cho công tác quản lý, rà soát đối tượng tiêm chủng. Ngoài ra, nguồn nhân lực y tế cơ sở tại một số địa phương còn mỏng, trong khi khối lượng công việc lớn.

Trước những thách thức đó, ngành y tế tỉnh tiếp tục nỗ lực đổi mới phương thức tổ chức, tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành và chính quyền địa phương nhằm bảo đảm công tác tiêm chủng được triển khai hiệu quả, bền vững, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong tình hình mới.

Nguyên Hà