Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh liên tiếp xảy ra các trường hợp người dân bị chó nghi mắc bệnh dại cắn, tiềm ẩn nguy cơ cao phát sinh ổ dịch nếu không được kiểm soát kịp thời.

Diễn biến thực tế cho thấy bệnh dại vẫn đang tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt tại các khu vực nông thôn, nơi việc quản lý vật nuôi còn lỏng lẻo và tỷ lệ tiêm phòng chưa đạt yêu cầu.

Nguy cơ lây lan

Theo báo cáo của Trạm Y tế xã Ea Na, vụ việc 6 người dân bị chó nghi mắc bệnh dại tấn công xảy ra tại thôn Thành Công bắt nguồn từ hộ ông Đ.H.Q. Đầu tháng 2/2026, một con có biểu hiện nghi mắc bệnh dại và đã chết, được gia đình tự chôn tại khu vườn phía sau nhà. Đến ngày 15/3, con chó còn lại xuất hiện biểu hiện hung hăng, tấn công 6 người, gồm 3 người trong gia đình ông Q. và 3 người dân trong khu vực, đồng thời cắn thêm 3 con chó của các hộ lân cận.

Tất cả trường hợp bị cắn đã được đưa đi tiêm vắc xin phòng dại. Đối với 3 con chó bị cắn, lực lượng chức năng đã tiến hành bắt nhốt và theo dõi. Các đơn vị liên quan cũng phối hợp triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại tại khu vực xảy ra vụ việc.

Chủ động tiêm phòng dại cho đàn chó, mèo nuôi là giải pháp tối ưu ngăn ngừa nguy cơ bệnh dại.

Ngành y  tế nhận định, các trường hợp bị chó nghi dại cắn tại xã Ea Na đều sinh sống trong cùng một khu dân cư, có phạm vi tiếp xúc rộng, diễn biến nhanh, nguy cơ lây truyền cao nếu không được xử lý triệt để.

Trước đó, vào cuối tháng 2/2026, Sở Y tế cũng nhận báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh về một trường hợp tử vong nghi mắc bệnh dại tại xã Buôn Đôn. Ngay sau đó, địa phương đã ban hành quyết định công bố dịch bệnh dại trên động vật, xác định ổ dịch tại buôn Buôn Đôn và Ea Rông vào ngày 27/2, đồng thời khoanh vùng khu vực có nguy cơ quanh ổ dịch. Các biện pháp như tiêm phòng bắt buộc, lập chốt kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển động vật đã được triển khai khẩn trương.

Những diễn biến trên cho thấy bệnh dại không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà đã xuất hiện cụ thể tại nhiều địa bàn, với tính chất lây lan nhanh trong cộng đồng nếu thiếu sự kiểm soát đồng bộ.

Triển khai đồng bộ giải pháp, kiểm soát chặt nguy cơ

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh dại, Sở Y tế đã ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu các đơn vị trực thuộc và đề nghị UBND các xã, phường khẩn trương triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh dại với tinh thần chủ động, quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả.

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Huỳnh Lê Xuân Bích, mục tiêu đặt ra là chủ động kiểm soát nguy cơ lây truyền bệnh từ động vật sang người, không để phát sinh ổ dịch và hạn chế tối đa các trường hợp tử vong. Để thực hiện mục tiêu này, các địa phương được yêu cầu huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi.

Cùng với đó, các trạm y tế xã, phường phải rà soát, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các điểm tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại, bảo đảm duy trì hoạt động thường xuyên, sẵn sàng tiếp nhận và xử trí kịp thời các trường hợp phơi nhiễm. Việc tổ chức các điểm tiêm lưu động tại vùng sâu, vùng xa, khu vực có nguy cơ cao cũng được nhấn mạnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp cùng Trung tâm Y tế Krông Ana và Trạm Y tế xã Ea Na hướng dẫn người dân cách phòng, tránh nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó cắn. Ảnh: Quang Nhật

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là tổ chức rà soát, lập danh sách và quản lý chặt chẽ các trường hợp bị chó, mèo cắn hoặc nghi phơi nhiễm; theo dõi, nhắc lịch tiêm, bảo đảm người dân được tư vấn và tiêm phòng đầy đủ, đúng phác đồ. Việc triển khai tiêm phòng miễn phí đúng đối tượng theo quy định tại Quyết định số 2151/QĐ-TTg ngày 21/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm túc, ưu tiên các nhóm yếu thế như người nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân vùng sâu, vùng xa.

Đối với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng kế hoạch, rà soát và tổng hợp nhu cầu vắc xin, huyết thanh kháng dại trên toàn tỉnh, tăng cường hướng dẫn chuyên môn, giám sát kỹ thuật đối với các đơn vị y tế, đồng thời chủ động theo dõi, phân tích tình hình dịch tễ để kịp thời tham mưu các giải pháp phù hợp.

Các trung tâm y tế trên địa bàn cũng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với địa phương trong việc tổ chức tiêm chủng, quản lý đối tượng phơi nhiễm và đẩy mạnh truyền thông trực tiếp tại cộng đồng. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào mức độ nguy hiểm của bệnh dại, hướng dẫn xử trí đúng khi bị chó, mèo cắn và trách nhiệm của người nuôi trong việc quản lý, tiêm phòng cho vật nuôi.

“Việc kiểm soát bệnh dại chỉ thực sự hiệu quả khi có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, ngành chức năng và ý thức chủ động của mỗi người dân. Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh vẫn hiện hữu, sự chủ động và quyết liệt ngay từ cơ sở chính là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng”, Phó Giám đốc Sở Y tế Huỳnh Lê Xuân Bích nhấn mạnh.

Nguyên Hà