Cùng chịu lỗi với... con
Nhiều ý kiến cho rằng, ngày nay trẻ em cãi lại người lớn nhiều hơn, vi phạm luật pháp nhiều hơn. Về mặt chủ quan, các bậc cha mẹ hiếm khi dạy con hỗn láo, dạy con vi phạm luật pháp. Cho dù cha mẹ có là người xấu đi chăng nữa, họ vẫn thường mong con mình là người tốt. Nhưng, xét về tính tiếp nối của sự phát triển nhân cách, bố mẹ của mỗi phạm nhân, đặc biệt phạm nhân chưa thành niên đều nên sám hối trước con mình, nhận lỗi cùng con mình trước xã hội.
Con người chúng ta, từ khi sinh ra đến lúc chết, liên tục được học hỏi hệ thống giá trị, chuẩn mực xã hội để có khả năng thực hiện những hành động được xã hội chấp nhận. Trẻ em thường học bằng cách quan sát, bắt chước, tiếp nhận những mô hình hành vi của người lớn. Nhiều người đã thừa nhận rằng, nuôi con đã khó, dạy dỗ con còn khó hơn. Theo đó, cha mẹ buộc phải coi trẻ là con người để được đối xử bình đẳng chứ không phải coi là con người yếu đuối để chinh phục. Không phải cứ sinh con ra là biết làm cha mẹ bởi quan hệ giữa cha mẹ và con cái là một mối quan hệ đặc biệt về mặt sinh học nhưng rõ ràng nó cũng là mối quan hệ xã hội. Sự bình tĩnh, ôn hòa, tôn trọng, cố gắng hiểu con của cha mẹ là cơ sở để con trẻ hiểu biết, từ đó, chúng sẽ không khiến cha mẹ phải lo lắng nữa.
Bất lực trước việc con không nghe lời, nhiều người ủng hộ cho việc khi con có lỗi cần phải đánh chửi vì cho rằng trước đây mình cũng đã từng bị đánh và bây giờ mới được nên người như thế này. Trong mọi trường hợp, đánh chửi con không phải là phương pháp giáo dục. Chẳng qua đó chỉ là cách giúp chúng ta trút cơn thịnh nộ mà thôi. Giáo dục bằng bạo lực khiến con trẻ phục tùng nhưng không giúp trẻ thông minh và hiểu biết, có thể khiến trẻ nghe lời nhưng không thể giúp chúng trở nên tự giác. Tính tự giác và khả năng biết tự trừng phạt của cá nhân là điều kiện rất quan trọng cho sự điều tiết của gia đình và xã hội. Học cách yêu con, học cách cùng chịu lỗi với con là những điều mà cha mẹ nên làm. Theo đó, không đánh chửi con khi con phạm lỗi nữa nên là điều cần học đầu tiên.
Trương Thị Hiền
Ý kiến bạn đọc