Ngành nông nghiệp Đắk Lắk xác định chuyển đổi xanh, giảm phát thải và số hóa là động lực then chốt để kiến tạo mô hình tăng trưởng bền vững, khẳng định vững chắc vị thế trụ cột nền kinh tế.

Định vị vai trò trụ cột 

Vượt qua "tác động kép" từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và những thách thức nội tại sau quá trình sáp nhập địa giới hành chính, cùng thiên tai dồn dập của năm 2025, ngành nông nghiệp Đắk Lắk vẫn tiếp tục khẳng định vị thế là "trụ đỡ" vững chắc, giữ nhịp tăng trưởng cho toàn nền kinh tế tỉnh nhà.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong năm 2025, tổng giá trị sản phẩm nông - lâm - thủy sản trên địa bàn đạt trên 32.799 tỷ đồng, đóng góp khoảng 23% vào cơ cấu GRDP của tỉnh.

Đáng chú ý, bất chấp những dự báo khó khăn đầu năm, tốc độ tăng trưởng của ngành vẫn đạt mức 4,53%, cao hơn so với mức 4,47% của năm 2024 và 4,42% của năm 2023. Đây là những con số "biết nói", minh chứng cho sự chuyển dịch đúng hướng từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, lấy hiệu quả và giá trị gia tăng làm thước đo.

Đắk Lắk là một trong những tỉnh đầu tiên ứng dụng mô hình canh tác lúa giảm phát thải vào sản xuất

Điểm sáng trong bức tranh tăng trưởng năm qua chính là lĩnh vực trồng trọt khi không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn tạo ra "cú hích" lớn về kim ngạch xuất khẩu nhờ sự bứt phá của các nhóm cây trồng chủ lực.

Trong đó, cà phê tiếp tục khẳng định là mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của tỉnh, với sản lượng xuất khẩu đạt 240.000 tấn, tăng hơn 105% so với năm 2024; hồ tiêu xuất khẩu đạt sản lượng 40.723 tấn, tăng 100,5% so với năm trước; mặt hàng rau, quả có mức tăng trưởng đột biến ở mức 178,5%, với sản lượng xuất khẩu đạt hơn 578,2 tấn.

Điều này cho thấy việc đa dạng hóa cây trồng và chú trọng vào chế biến sâu của tỉnh đang đi đúng hướng. Đồng thời, việc chuyển đổi mô hình canh tác độc canh sang đa tầng tán, tích hợp cây ăn trái và cây công nghiệp; việc thiết lập được 320 mã số vùng trồng xuất khẩu và 52 cơ sở đóng gói đã mở rộng cánh cửa hội nhập, đưa nông sản Đắk Lắk tiến sâu hơn vào các thị trường khó tính, có yêu cầu cao về nông sản xanh.

Đặc biệt, tận dụng không gian phát triển mới từ việc sáp nhập địa giới hành chính, Đắk Lắk đang kiến tạo các cực tăng trưởng mới dựa trên lợi thế rừng - biển. Lĩnh vực thủy sản trở thành mũi nhọn mới với tổng sản lượng khai thác và nuôi trồng đạt hơn 113.000 tấn.

Sự cộng hưởng giữa vùng nguyên liệu cây công nghiệp, cây ăn quả nhiệt đới ở vùng cao và lợi thế nuôi trồng, khai thác thủy sản vùng ven biển đang tạo nên một hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng, giàu tiềm năng mà hiếm địa phương nào có được. Đắk Lắk hiện đang quy hoạch lại vùng nuôi trồng thủy sản gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, từng bước hình thành chuỗi liên kết logistics biển.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Minh Huấn cho rằng, sự vững vàng của "trụ đỡ" nông nghiệp trong năm 2025 chính là tiền đề quan trọng để tỉnh tự tin đặt mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng 5,86% trong năm 2026, hướng tới một nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và bền vững.

Xác lập mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định 8 nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh.

Trong đó, tập trung huy động các nguồn lực để đảm bảo tăng trưởng liên tục 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, như: cải thiện môi trường đầu tư, thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư; đẩy nhanh tiến độ các dự án động lực trọng điểm trên địa bàn như các dự án đầu tư hạ tầng và logistics, các dự án chế biến sâu sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh…

Ngành nông nghiệp tỉnh cũng đã bám sát các nhiệm vụ tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ I để bắt nhịp với tư duy kinh tế mới của cả nước. Trong đó, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu ngành, xác định mô hình tăng trưởng mới để thích ứng với các chuyển đổi lớn của đất nước như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải...

Xây dựng mô hình canh tác cà phê chất lượng cao kết hợp với du lịch sinh thái đang là hướng đi chiến lược của ngành hàng cà phê Đắk Lắk. Ảnh: Công Lý

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, mô hình tăng trưởng mới sẽ không còn chạy theo sản lượng mà lấy hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và chất lượng sống của nông dân làm thước đo. Đặc biệt, chuyển đổi số được xác định là động lực trung tâm với hệ thống giám sát sâu bệnh thông minh, mã số vùng trồng điện tử và truy xuất nguồn gốc blockchain đang dần thay thế phương thức quản lý truyền thống… Đây là nền tảng để Đắk Lắk xây dựng nền "nông nghiệp minh bạch, trách nhiệm".

Bên cạnh đó, kinh tế dưới tán rừng cũng đang được đánh thức tiềm năng thông qua việc xúc tiến mạnh mẽ tham gia thị trường tín chỉ carbon và phát triển du lịch sinh thái tại các vườn quốc gia như Chư Yang Sin, Ea Sô. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển dược liệu, du lịch nghỉ dưỡng sẽ biến rừng thành nguồn tài chính bền vững thay vì chỉ dựa vào khai thác gỗ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh, để đạt con số tăng trưởng 5,86%, toàn ngành nông nghiệp phải tập trung triển khai hiệu quả nhiệm vụ đã được đề ra trong Chương trình hành động toàn khóa Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh: Cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nông nghiệp xanh, phát thải thấp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị; nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Minh Thuận