Lấp ló sau lũy tre làng, những ngôi nhà mới vừa kịp hoàn thành trước Tết nép mình bên nhau. Khói bếp mỏng tang bay lên, mùi cơm mới quyện trong gió, chậm rãi xua đi ký ức u ám của những ngày nước lũ vây bủa bốn bề.

Trong căn nhà còn thơm mùi vôi vữa, ông Trần Văn Khánh, ngoài bảy mươi tuổi, cẩn thận lau lại bàn thờ tổ tiên. Đây là bữa cơm tất niên đầu tiên của gia đình ông trong ngôi nhà mới. Đôi tay đã run theo năm tháng nhưng từng nén hương ông thắp lên vẫn ngay ngắn, trang trọng, như cách ông giữ gìn nếp nhà bao năm qua. Ngoài sân, nắng xuân nhẹ rơi xuống xóm nhỏ đội 3, thôn Phú Hữu, sưởi ấm những mái nhà vừa kịp dựng lên trước thềm năm mới.

Những ngôi nhà mới được xây dựng trong “Chiến dịch Quang Trung” ở đội 3, thôn Phú Hữu, xã Hòa Thịnh.

“Lúc nhà sập trong lũ, tôi chưa từng dám nghĩ có ngày lại được đón Tết trong căn nhà khang trang, cao ráo thế này…”, ông Khánh nói chậm rãi. Ánh mắt ông ánh lên niềm xúc động khó giấu. Trận lũ dữ đã cuốn đi ngôi nhà cũ, nơi ông bà gắn bó suốt mấy chục năm cùng gần như tất cả tài sản chắt chiu cả đời. Sau đó là những đêm dài tá túc trong căn lều tạm, nghe gió lùa qua vách bạt, nỗi lo lắng cứ lặng lẽ đè nặng mỗi khi trời trở gió.

Giờ đây, căn nhà mới không chỉ vững chãi mà còn được thiết kế riêng cho vùng đất được gọi là “rốn lũ”. Gác cao, cửa thoát hiểm, lối trèo lên mái… những chi tiết tưởng như xa lạ với một người nông dân cả đời quen ruộng đồng. Ông Khánh đứng ở hiên nhà, nhìn ra khoảng sân nhỏ vừa được láng xi măng, khẽ nói: “Có nhà rồi, không còn nơm nớp lo lắng khi mưa to, gió lớn”.

Không chỉ có nhà mới, gia đình ông còn được trao tặng đủ những vật dụng sinh hoạt thiết yếu. Chiếc giường mới còn thơm mùi gỗ, nồi cơm điện, bếp gas, xoong chảo được xếp ngay ngắn trong gian bếp. Ông bảo, chưa bao giờ bữa cơm tất niên lại khiến ông thấy đủ đầy và an tâm đến thế. Có lẽ, sự đủ đầy ấy không chỉ nằm ở mâm cơm mà còn ở cảm giác ấm áp bởi được che chở, bao bọc sau những ngày mất mát.

Cách đó không xa, căn nhà của gia đình chị Lê Thị Lẹ cũng rộn ràng không kém. Trong gian bếp mới, chị tất bật nấu nướng, thỉnh thoảng lại đứng lặng nhìn quanh căn nhà, như để chắc rằng đây không phải là một giấc mơ.

Nhắc lại những ngày nước lũ tràn về, giọng chị vẫn còn run. “Lũ đi qua, tài sản bao nhiêu năm tích góp trôi đi hết. Vợ chồng tôi không biết phải bắt đầu lại từ đâu”, chị kể. Trong ký ức ấy, lũ không chỉ cuốn đi nhà cửa mà còn cuốn theo cả niềm tin vào ngày mai.

Trong căn nhà mới, ông Trần Văn Khánh lặng lẽ thắp hương, nối lại mạch nguồn sum họp sau những ngày lũ dữ.

Rồi “Chiến dịch Quang Trung” bắt đầu. Từng đoàn bộ đội, công an về làng. Họ cùng bà con dọn bùn đất, tháo dỡ những căn nhà sập, đào móng, dựng cột. Chỉ trong hơn một tháng, những ngôi nhà mới đã mọc lên, kịp trao cho người dân trước Tết.

Ngày bàn giao nhà, sân nhỏ trước hiên chật kín người. Cán bộ, bộ đội, công an và bà con lối xóm đứng quây quần, ai cũng mừng cho gia đình chị Lẹ. Khi cánh cửa căn nhà mới được mở ra, chị Lẹ bước vào, đưa tay chạm nhẹ lên bức tường mới, rồi bất chợt bật khóc. Chị khóc không thành tiếng, nước mắt cứ lặng lẽ rơi, như trút đi những tháng ngày tuyệt vọng đã dồn nén bấy lâu.

“Vợ chồng tôi từng nghĩ chắc không gượng dậy nổi nữa… Nếu không có Nhà nước, các cấp, ngành quan tâm, đứng ra lo cho dân từng viên gạch, từng mái nhà, chắc gia đình tôi không biết bấu víu vào đâu để làm lại”, chị nghẹn ngào.

Giọt nước mắt ấy không chỉ là nỗi xúc động của riêng một gia đình mà là sự biết ơn của người dân trước những vòng tay chở che đã giúp họ có lại một điểm tựa để tái thiết cuộc sống. “Tết này, vậy là trọn vẹn rồi”, chị Lẹ nói, ánh mắt sáng lên niềm tin.

Những ngày cuối năm, xóm nhỏ đội 3 rộn ràng hơn hẳn. Tiếng trẻ con gọi nhau chơi trước sân nhà mới, tiếng cười nói râm ran trong những buổi chiều nắng nhạt. Bếp lửa đã ấm trở lại. Bà con sửa sang vườn tược, trồng lại luống rau, đặt những chậu cúc, vạn thọ ngay ngắn trước hiên, chờ xuân về gõ cửa. Nỗi đau của lũ dữ dần lùi lại, nhường chỗ cho sự bình yên giản dị.

Chiều xuống, tôi rời Hòa Thịnh khi nắng cuối ngày nhuộm vàng những mái nhà mới. Bữa cơm tất niên đoàn viên đang chờ đủ mặt người thân. Tết đã rất gần...

Như Thanh