Công trình thủy lợi Ea Khal chưa có hệ thống kênh mương dẫn nước khiến đời sống sản xuất của người dân tại các thôn, buôn trên địa bàn xã Ea Rốk gặp nhiều khó khăn do phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nước trời.

Xã Ea Rốk được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã cũ gồm: Ea Rốk, Cư Kbang, Ia Jlơi, có diện tích tự nhiên trên 544 km2. Phần lớn người dân trên địa bàn xã sinh sống bằng sản xuất nông nghiệp, nhưng do nhiều khu vực chưa chủ động được nguồn nước tưới tiêu nên năng suất, sản lượng các loại cây trồng không cao, nhất là cây lúa chỉ trồng được 1 vụ.

Tại thôn 14 Cư Kbang, 15 Cư Kbang, 16 Cư Kbang, cây lúa là nguồn thu nhập chính của hàng trăm hộ dân. Mặc dù đất đai rộng nhưng sản xuất nông nghiệp nơi đây lại đang gặp nhiều khó khăn do thiếu nước tưới. Bà con chỉ canh tác được 1 vụ lúa, vụ còn lại thì bấp bênh, phụ thuộc vào thời tiết.

Giếng khoan và hệ thống pin năng lượng mặt trời tại cánh đồng lúa ở thôn 15 Cư Kbang do người dân tự lắp đặt.

Gia đình anh Lý Văn Hình ở thôn 15 Cư Kbang có 2,5 sào lúa, mỗi năm chỉ thu được 15 - 20 bao lúa khô, không đủ gạo ăn. Vợ chồng anh phải canh tác thêm 1 vụ lúa vào mùa khô và sử dụng nước ao, nước giếng để bơm tưới. Anh Hình cho hay: Năm nào thời tiết thuận lợi, mưa thuận gió hòa thì đủ nước tưới cho đồng ruộng. Năm nắng hạn kéo dài thì đành chịu mất mùa.

Theo Trưởng thôn 15 Cư Kbang Lý Ngọc Kim, do không chủ động được nguồn nước tưới nên bà con chỉ canh tác được 1 vụ chính, còn 1 vụ thì “được chăng hay chớ”. Lúc gieo sạ mà gặp mưa kéo dài thì ngập úng; lúc lúa trổ bông mà bị hạn thì chắc chắn mất mùa.

Tìm cách thích ứng, các hộ trồng lúa trên địa bàn xã, nhất là khu vực thôn 14 Cư Kbang, thôn 15 Cư Kbang, thôn 16 Cư Kbang đã khoan giếng, lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời ngay tại ruộng để vừa chủ động nguồn nước trong mùa khô hạn, vừa giảm chi phí nhiên liệu so với dùng máy nổ truyền thống. Tuy nhiên, giải pháp tự phát này lại đang đặt ra một thách thức lớn về môi trường.

Trao đổi về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Rốk Trịnh Văn Cường cho biết: Xã đang tích cực đề xuất đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện công trình thủy lợi Ea Khal và hệ thống kênh mương dẫn nước về đồng ruộng. Đây được xem là giải pháp căn cơ để tháo gỡ khó khăn hiện tại. Khi công trình đi vào hoạt động không chỉ điều tiết nước tưới ổn định cho khoảng 4.000 ha cây trồng, nhất là cây lúa ở khu vực xã Cư Kbang cũ và xã Ea Rốk cũ mà còn điều tiết lũ trong cao điểm của mùa mưa bão, giảm áp lực lên tài nguyên nước ngầm.

Nguyễn Xuân