Ngày 23/6, Đoàn công tác của Văn phòng UNESCO Việt Nam do TS. Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa làm Trưởng đoàn cùng các kiến trúc sư và chuyên gia đã đi khảo sát, đánh giá hiện trạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm (phường Phú Yên) và Di tích khảo cổ quốc gia Thành An Thổ (xã Tuy An Bắc).

Trao đổi với đoàn công tác, đại diện phường Phú Yên cho biết Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm có nhiều hạng mục bị hư hỏng nghiêm trọng. Một số đòn tay, cột trụ gỗ và đòn dông bị mối mọt ăn từ bên trong; các nghi thờ, bàn thờ chính xuống cấp; cổng, tường rào, sân và nhà thờ hư hỏng theo thời gian.

Các sắc phong được lưu giữ tại Miếu Thành Hoàng (thuộc Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm) đang bị hư hại.

Đặc biệt, các sắc phong đang được lưu giữ tại Lẫm Phú Lâm bị ảnh hưởng nặng nề sau trận lũ năm 2025. Hiện các tài liệu quý này không thể mở vì nguy cơ bị rách, hư hỏng hoàn toàn, rất cần sự hỗ trợ của các chuyên gia bảo tồn để có giải pháp phục hồi phù hợp.

Đoàn công tác của Văn phòng UNESCO Việt Nam khảo sát, đánh giá hiện trạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Lẫm Phú Lâm (phường Phú Yên).

Đối với Di tích khảo cổ quốc gia Thành An Thổ, sau trận lũ năm 2025, nhiều hạng mục cũng bị hư hại. Hiện sa bàn giới thiệu về di tích vẫn bị phủ một lớp bùn dày, nhiều vị trí bị hư hỏng, ảnh hưởng đến công tác trưng bày, giới thiệu giá trị di tích đến người dân và du khách.

Qua khảo sát thực tế, Đoàn công tác của Văn phòng UNESCO Việt Nam đã ghi nhận những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn các di tích sau thiên tai; đồng thời thu thập thông tin, hiện trạng để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp nhằm góp phần gìn giữ, phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn.

Sa bàn Di tích khảo cổ quốc gia Thành An Thổ (xã Tuy An Bắc) bị hư hại sau trận lũ 2025.

Đoàn công tác xác định Lẫm Phú Lâm đang rơi vào tình trạng rất cấp thiết, đòi hỏi phải có những giải pháp can thiệp kịp thời, ưu tiên hỗ trợ khẩn cấp để bảo vệ di sản. Đồng thời cần có chiến lược đầu tư lâu dài nhằm bảo đảm tính bền vững cho công trình cũng như không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng địa phương.

Văn phòng UNESCO Việt Nam sẽ phối hợp cùng các chuyên gia, cơ quan quản lý di sản và địa phương chuẩn bị hồ sơ cần thiết, tạo cơ sở để huy động các nguồn lực cho công tác tu bổ, bảo tồn tổng thể quần thể di tích trong thời gian tới.

Tuyết Hương