Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử, việc thúc đẩy, khẳng định vai trò nữ đại biểu dân cử không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới, mà còn phát huy trí tuệ, bản lĩnh và tiếng nói đại diện của phụ nữ trong tham gia xây dựng chính sách, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Kỳ 1: Từ chủ trương đến hành động

Bảo đảm sự tham gia thực chất của nữ đại biểu dân cử trong các cơ quan quyền lực nhà nước là kết quả đi từ chủ trương đến việc chủ động tạo nguồn, chuẩn hóa đội ngũ và tiếp sức tham gia chính trường.

Nhất quán công tác bình đẳng giới và cán bộ nữ

Bình đẳng giới và nâng cao vai trò của phụ nữ trong tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội là chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác cán bộ đã đề ra mục tiêu đến năm 2030: có cán bộ nữ trong cơ cấu ban thường vụ cấp ủy và tổ chức đảng các cấp; tỷ lệ nữ cấp ủy viên các cấp đạt từ 20% - 25%; tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp đạt trên 35%.

Bên cạnh đó, các quy định mới đối với nhiệm kỳ 2026 - 2031 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tỷ lệ nữ ứng cử viên đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp đạt ít nhất 35% trong danh sách chính thức, đồng thời phấn đấu nâng cao tỷ lệ nữ trúng cử, đại biểu là người dân tộc thiểu số, người trẻ tuổi và đại biểu tái cử.

Tại tọa đàm “Thúc đẩy vai trò nữ đại biểu dân cử” tại Đắk Lắk, nhiều cán bộ nữ trong diện quy hoạch chia sẻ đã tự tin hơn trong trình bày quan điểm, tham gia thảo luận các vấn đề của địa phương.

Tại tỉnh Đắk Lắk, những năm qua, công tác cán bộ nữ và thực hiện bình đẳng giới đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các ban, ngành, đoàn thể. Nhờ đó, tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy, ban thường vụ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 tăng so với nhiệm kỳ trước; trong đó, tỷ lệ nữ tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy có 6/21 đồng chí, đạt 28,57%, đứng đầu cả nước.

Sự gia tăng số lượng cán bộ nữ tham gia quản lý nhà nước và hoạt động chính trị trong những năm qua đã khẳng định năng lực, trình độ và bản lĩnh ngày càng cao của đội ngũ cán bộ nữ. Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng tỷ lệ cán bộ nữ giữ vị trí lãnh đạo, quản lý và tỷ lệ nữ trúng cử các cơ quan dân cử vẫn còn khiêm tốn. “Để tăng cường cán bộ nữ, lãnh đạo cấp ủy, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện bằng cách xây dựng kế hoạch cử cán bộ nữ đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nâng cao năng lực và bố trí vào các vị trí lãnh đạo, quản lý”, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lưu Vĩnh Hưng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh chuẩn bị cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, những vấn đề đặt ra từ thực tiễn càng cho thấy sự cần thiết của các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện cơ chế, chính sách đến tạo nguồn, bồi dưỡng kỹ năng.

Tạo nguồn cán bộ hội đủ kỹ năng, bản lĩnh nghị trường

Xác định việc nâng cao tỷ lệ và chất lượng nữ đại biểu dân cử là nhiệm vụ quan trọng, thời gian qua, các cấp, ngành, đơn vị, địa phương, đặc biệt là tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm tạo nguồn, bồi dưỡng kỹ năng và nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ nữ.

Tại xã Ea Na, Hội nghị hiệp thương lần thứ ba đã thông qua danh sách chính thức 50 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026 - 2031, trong đó tỷ lệ nữ đạt 44%. Bà H’Ban Niê Kdăm, Phó Chủ tịch HĐND xã Ea Na, cho biết: “Chúng tôi chú trọng lựa chọn những cán bộ nữ có tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm, có khả năng tập hợp quần chúng để giới thiệu tham gia ứng cử”.

Theo bà Huỳnh Thị Son, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phú Hòa 1, địa phương cơ cấu 18/43 đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026 - 2031 là nữ, chiếm 41,84%. Cùng với bảo đảm tỷ lệ, xã chú trọng tạo điều kiện để cán bộ nữ phát huy vai trò trong các lĩnh vực, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND.

Phụ nữ Đắk Lắk đã và đang khẳng định vai trò trong khởi nghiệp, phát triển kinh tế tại các địa phương.

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Y Giang Gry Niê Knơng, điều quan trọng của công tác cán bộ nữ là chuẩn bị đội ngũ có đủ năng lực, bản lĩnh tham gia hoạch định và giám sát thực hiện chính sách. “Công tác cán bộ nữ phải được thực hiện từ sớm, từ xa, gắn với quy hoạch, đào tạo bài bản. Có như vậy mới nâng cao được cả tỷ lệ và chất lượng”, đồng chí Y Giang Gry Niê Knơng nhấn mạnh.

Song song với tạo nguồn, các hoạt động bồi dưỡng kỹ năng được triển khai ngày càng thiết thực. Đơn cử, tại chương trình tọa đàm “Thúc đẩy vai trò nữ đại biểu dân cử” do Hội LHPN tỉnh Đắk Lắk phối hợp cùng Tổ chức nhân dân Úc vì y tế, giáo dục và phát triển hải ngoại tổ chức mới đây, nhiều cán bộ nữ trong diện quy hoạch chia sẻ, sau khi tham gia các lớp tập huấn kỹ năng, các chị đã tự tin hơn trong trình bày quan điểm, tham gia thảo luận các vấn đề của địa phương.

Từ kinh nghiệm của một đại biểu tái cử, đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh cho rằng, việc chủ động tạo nguồn và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ nữ cần được nhìn nhận như một quá trình lâu dài, gắn với yêu cầu ngày càng cao của hoạt động nghị trường. Theo đại biểu, công tác tạo nguồn cán bộ nữ không chỉ dừng ở việc phát hiện nhân tố tích cực, mà cần có cơ chế bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng lập pháp, giám sát và tiếp xúc cử tri; đồng thời tạo điều kiện để cán bộ nữ được rèn luyện qua thực tiễn quản lý, điều hành ở cơ sở.

“Khi đã bước vào nghị trường, mỗi đại biểu phải đủ tự tin để tham gia tranh luận, phản biện chính sách đến cùng vì lợi ích chung. Do đó, việc chuẩn hóa đội ngũ từ sớm sẽ giúp cán bộ nữ không chỉ đáp ứng yêu cầu về cơ cấu, mà thực sự đóng góp bằng chất lượng và hiệu quả hoạt động”, đại biểu Xuân chia sẻ.

Kỳ 2:  Khẳng định vị trí, tự tin trong giai đoạn mới

Vân Anh - Thùy Thảo