Từ phường Hà Giang tỉnh Tuyên Quang vượt hơn 150 km theo Quốc lộ 4C, chúng tôi tìm về xã Lũng Cú - nơi địa đầu cực Bắc của Tổ quốc. Trên đỉnh núi Rồng, lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa mây núi, gió ngàn. Ít ai biết rằng phía sau biểu tượng thiêng liêng ấy là những người lính biên phòng ngày đêm lặng thầm canh giữ, chăm sóc để Quốc kỳ luôn hiện diện kiêu hãnh giữa trời biên cương.
Theo lá cờ lên núi Rồng
Hai ngày nghỉ cuối tuần, cơ quan tôi tổ chức một chuyến hành hương về Tuyên Quang - vùng đất được ví như nơi “đá nở hoa” ở địa đầu Tổ quốc.
Từ phường Hà Giang, đoàn chúng tôi đi theo Quốc lộ 4C hướng lên phía Bắc. Hơn 150 km đường đèo, núi đá nối tiếp núi đá, chúng tôi đến xã Đồng Văn - nơi đây có sông Nho Quế xanh biếc, núi Đôi, dốc Bắc Sum, đèo Thẩm Mã, đèo Mã Pì Lèng, dinh thự họ Vương, phố cổ Đồng Văn... Nhưng điểm đến khiến chúng tôi háo hức nhất lại là nơi trước đó chỉ từng biết qua những bài báo, phóng sự truyền hình: Cột cờ Quốc gia Lũng Cú.
Đón đoàn tại Đồn Biên phòng Lũng Cú là Thiếu tá Nguyễn Văn Hải, Phó đồn trưởng. Bên ấm trà nóng giữa tiết trời vùng cao, anh hỏi thăm chúng tôi sau chặng đường dài rồi kể về thời tiết khắc nghiệt nơi địa đầu. “Lũng Cú có hai mùa, mùa mưa và mùa khô. Mùa này mưa nhiều, khu vực Cột cờ thường xuyên mây mù bao phủ. Mùa khô thì gió rét, sương muối, có khi xuất hiện cả băng tuyết”, anh Hải nói. Nhưng dù mưa hay nắng, rét buốt hay mây mù, trên đỉnh núi Rồng vẫn có một nhiệm vụ không thể ngơi nghỉ: giữ cho lá cờ Tổ quốc luôn tung bay.
 |
| Cột cờ Lũng Cú nhìn từ chân núi Rồng. |
Theo Thiếu tá Hải, ngoài nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc; tham gia giữ gìn an ninh trật tự, giúp nhân dân phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị ở khu vực biên giới, Đồn Biên phòng Lũng Cú còn được giao nhiệm vụ đặc biệt: bảo vệ an toàn Cột cờ Quốc gia Lũng Cú.
839 bậc thang và một màu cờ thắm
Từ chân núi Rồng, chúng tôi theo chân Thượng úy Giàng Minh Trung, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Lũng Cú, lên Cột cờ. Gió vùng cao thổi hun hút. Những đám mây trắng sà xuống lưng núi. Càng lên cao, cảm giác về sự hùng vĩ của đất trời càng rõ.
Qua 839 bậc đá, Cột cờ Quốc gia Lũng Cú hiện ra giữa nền trời. Thượng úy Giàng Minh Trung kể, theo sử sách, Cột cờ Lũng Cú có từ thời Lý. Tương truyền, khi Thái úy Lý Thường Kiệt hội quân về trấn ải vùng biên thùy, ông cho cắm một lá cờ trên đỉnh núi Rồng để khẳng định chủ quyền lãnh thổ. Từ một cột cờ ban đầu được làm bằng cây sa mộc, qua nhiều giai đoạn lịch sử, lá cờ nơi địa đầu Tổ quốc luôn được các thế hệ gìn giữ.
Năm 1978, Đồn Biên phòng Lũng Cú dựng một cột cờ bằng gỗ sa mộc cao hơn 10 m. Năm 1991, người dân xã Lũng Cú tìm được một cây pơ mu cao gần 13 m, vận chuyển lên đỉnh núi Rồng và giao cho bộ đội biên phòng làm cột cờ.
Năm 2009, Cột cờ Lũng Cú được Bộ VH-TT&DL xếp hạng Di tích lịch sử và Danh thắng quốc gia. Năm 2010, công trình được trùng tu, nâng cấp và khánh thành ngày 25/9/2010.
Cột cờ Quốc gia Lũng Cú hiện nằm ở độ cao gần 1.500 m so với mực nước biển, cách điểm cực Bắc Việt Nam khoảng 3,3 km đường chim bay và cách trung tâm xã Đồng Văn khoảng 24 km. Cột cờ được xây dựng theo mô hình Cột cờ Hà Nội, cao 34,85 m. Lá cờ rộng 54 m², tượng trưng cho 54 dân tộc anh em cùng chung sống trên đất nước Việt Nam. Thân cột hình bát giác, trang trí 8 hình trống đồng và 8 bức phù điêu bằng đá xanh, tái hiện những giai đoạn lịch sử, hình ảnh con người, đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc nơi đây. Trên đỉnh cột là lá cờ đỏ sao vàng có kích thước 6m x 9m. Đứng dưới lá cờ, giữa mênh mông núi đá và trời xanh, con số 54 bỗng trở nên đặc biệt. Đó không chỉ là kích thước của một lá cờ. Đó là biểu tượng của 54 dân tộc cùng chung một mái nhà Tổ quốc.
Những người lính giữ màu cờ
Nếu Cột cờ là biểu tượng thì những người lính biên phòng là những người trực tiếp giữ gìn biểu tượng ấy mỗi ngày.
Trung tá Kim Xuân Giang, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Lũng Cú, sau khi vừa hoàn thành công việc đã vội đến chân Cột cờ gặp chúng tôi. Anh kể, để chăm sóc, bảo vệ Cột cờ 24/24 giờ, đơn vị thành lập một tổ từ 8 - 9 cán bộ, chiến sĩ, do một sĩ quan chỉ huy phụ trách. Công việc tưởng như đơn giản nhưng lại không hề nhẹ nhàng. Lá cờ phải được kiểm tra thường xuyên. Bình quân từ 7 - 10 ngày, tùy thời tiết và từng mùa, một lá cờ được thay. Mùa mưa, gió lớn, lá cờ có khi chỉ tung bay được vài ngày đã rách, phải thay mới.
Những lá cờ mới do UBND xã Lũng Cú bảo đảm. Những lá cờ đã sử dụng, nếu cơ quan, đơn vị có nhu cầu xin về làm kỷ vật tại phòng truyền thống, thư viện thì phải có văn bản đề nghị và thực hiện theo quy định.
Không chỉ chăm sóc lá cờ, những người lính còn phải bảo đảm an ninh trật tự tại khu vực Cột cờ; hướng dẫn, hỗ trợ du khách, nhắc nhở những hành vi chưa phù hợp để giữ gìn sự tôn nghiêm của công trình.
Ngày thường đã vậy, những ngày nghỉ, lễ, Tết, lượng khách từ khắp nơi tìm về càng đông. Có cả những du khách nước ngoài. Mỗi người lên đây đều muốn lưu lại một tấm ảnh với lá cờ Tổ quốc. Giữa dòng người đông đúc, nếu không có bộ đội biên phòng túc trực, những hành vi như viết, vẽ lên chân Cột cờ, dán giấy đè lên Quốc huy... có thể xảy ra. Vì thế, nhiệm vụ của những người lính nơi đây không chỉ là đứng gác. Họ tuần tra, kiểm soát, nắm tình hình; hướng dẫn du khách; bảo vệ công trình; chăm sóc lá cờ; tổ chức lễ thượng cờ trong những dịp đặc biệt.
***
Giữa mênh mông núi đá, nơi “đá nở hoa”, lá cờ đỏ sao vàng không chỉ đánh dấu một điểm cực Bắc trên bản đồ, nó nhắc mỗi người về một đất nước có biên cương, có lịch sử, có những thế hệ đã gìn giữ từng tấc đất thiêng liêng.
Và trên đỉnh núi Rồng, trong mưa gió, mây ngàn, những người lính biên phòng vẫn lặng thầm làm công việc của mình để mỗi ngày, lá cờ Tổ quốc lại được tung bay kiêu hãnh giữa bầu trời nơi địa đầu đất nước.
Mai Thắng
