Sau 8 năm triển khai Nghị quyết 36-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế biển tỉnh Đắk Lắk đã có bước chuyển rõ nét, từng bước khẳng định vai trò là một trong những trụ cột tăng trưởng.

Trước yêu cầu phát triển mới, tỉnh đang tiếp tục định vị lại không gian biển, tập trung hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng, thúc đẩy các ngành mũi nhọn theo hướng xanh, bền vững, đưa kinh tế biển trở thành động lực phát triển lâu dài.

Chuyển động từ chủ trương lớn

Điểm nổi bật trong 8 năm qua là sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị đối với phát triển kinh tế biển. Nếu trước đây kinh tế biển chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ khai thác tài nguyên và sinh kế truyền thống thì nay đã được đặt vào vị trí chiến lược, trở thành một trụ cột quan trọng trong định hướng phát triển dài hạn của tỉnh.

Việc cụ thể hóa Nghị quyết 36 được triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Các chương trình hành động, kế hoạch thực hiện được ban hành kịp thời, gắn với điều kiện thực tiễn của địa phương. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân về vai trò của kinh tế biển trong phát triển bền vững.

Trên nền tảng đó, các ngành kinh tế biển chủ lực đã có bước phát triển đáng ghi nhận. Du lịch biển, đảo tăng trưởng nhanh, với lượng khách đạt khoảng 20 triệu lượt trong giai đoạn 2021 - 2025. Không chỉ gia tăng về số lượng, chất lượng dịch vụ du lịch cũng từng bước được cải thiện, hình thành các sản phẩm gắn với cảnh quan thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Công nhân phân loại, sơ chế cá ngừ đại dương theo quy trình khép kín phục vụ xuất khẩu tại một doanh nghiệp trong Khu kinh tế Nam Phú Yên.

Theo ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở VH-TT&DL, Nghị quyết 36 không chỉ mở ra hướng phát triển mới mà còn đặt ra yêu cầu tái cấu trúc tư duy du lịch theo hướng liên kết không gian, gia tăng giá trị. Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đắk Lắk có lợi thế đặc thù là sự hội tụ giữa hai hệ sinh thái rừng và biển, tạo nền tảng để hình thành các sản phẩm du lịch tích hợp, giàu trải nghiệm và mang bản sắc riêng. Vì vậy, thời gian qua, tỉnh không chỉ phát triển thêm sản phẩm mà còn từng bước định vị lại vai trò của du lịch trong tổng thể kinh tế biển, hướng tới trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức lan tỏa và đóng góp bền vững cho phát triển.

Cùng với đó, ngành thủy sản tiếp tục giữ vai trò quan trọng với hơn 2.500 tàu cá, sản lượng khai thác ổn định khoảng 68.000 tấn/năm, đảm bảo sinh kế cho hàng chục nghìn lao động. Xu hướng chuyển dịch từ khai thác ven bờ sang xa bờ, từ nuôi trồng nhỏ lẻ sang nuôi biển công nghiệp.

Đáng chú ý, tư duy phát triển kinh tế biển đã chuyển từ “khai thác” sang “khai thác gắn với bảo vệ và phát triển bền vững”. Công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển được tăng cường theo hướng tổng hợp vùng bờ; nhiều nhiệm vụ điều tra, xây dựng cơ sở dữ liệu biển, đảo được triển khai, góp phần giữ ổn định môi trường ven bờ, tạo nền tảng cho phát triển du lịch và các ngành liên quan.

Bên cạnh đó, Khu kinh tế Nam Phú Yên từng bước phát huy vai trò động lực, thu hút đầu tư vào công nghiệp, năng lượng, logistics; hạ tầng giao thông, cảng biển được quan tâm đầu tư, nâng cao khả năng kết nối và mở rộng không gian phát triển. Không chỉ tăng trưởng kinh tế, các lĩnh vực xã hội, môi trường, khoa học - công nghệ cũng chuyển biến tích cực, đời sống người dân ven biển ngày càng được cải thiện.

Tạo đột phá tăng trưởng

Có thể nói, Nghị quyết 36 đã tạo dựng nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế biển tại Đắk Lắk. Tuy nhiên, những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu đặt ra, đòi hỏi phải có những giải pháp mang tính đột phá, đồng bộ và dài hạn hơn.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên Huỳnh Lữ Tân cho biết: Đến nay, Khu kinh tế Nam Phú Yên và các khu công nghiệp đã thu hút 130 dự án với tổng diện tích đất đăng ký hơn 1.454 ha. Thời gian tới, mục tiêu là mở rộng, đưa khu kinh tế và các khu công nghiệp trở thành động lực tăng trưởng, tập trung hoàn thiện hạ tầng, nhất là các dự án giao thông liên vùng có tính kết nối cao, hệ thống cảng biển gắn với Cảng nước sâu Bãi Gốc và các khu tái định cư phục vụ phát triển.

Đắk Lắk định hướng chuyển từ nuôi trồng thủy sản nhỏ lẻ sang nuôi biển theo hướng công nghiệp.

Còn theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, ngành sẽ hoàn thiện quy hoạch không gian biển, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên, môi trường; phát triển nuôi biển công nghệ cao, năng lượng tái tạo ngoài khơi và du lịch biển chất lượng cao, hướng tới tăng trưởng bền vững, hài hòa với bảo vệ hệ sinh thái. Ngành cũng xác định phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế xanh là hướng đi chiến lược, khai thác hiệu quả tiềm năng gió, bức xạ mặt trời, từng bước hình thành trung tâm điện gió ngoài khơi và điện mặt trời, tạo động lực tăng trưởng mới trong dài hạn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn khẳng định: Việc định vị lại không gian biển không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh mới mà còn là cơ hội để tỉnh bứt phá. Đắk Lắk sẽ triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp thực hiện Nghị quyết 36; tăng cường lãnh đạo, hoàn thiện thể chế, quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ “điểm nghẽn” thủ tục và xây dựng cơ chế ưu đãi cạnh tranh để thu hút nguồn lực. Tỉnh ưu tiên đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nhất là giao thông kết nối, cảng biển, logistics; thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển các ngành mũi nhọn như thủy sản, du lịch. Cùng với đó, chú trọng bảo vệ tài nguyên, môi trường, hệ sinh thái biển, nâng cao đời sống người dân, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng - an ninh, chủ quyền biển, đảo.

Tuyết Hương - Hà My