Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản.

Ông Lương Văn Lê, Trưởng Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Sông Hinh kiểm tra thiết bị giám sát côn trùng đặt tại xã Hòa Thịnh.

Tại phường Tuy Hòa, nhờ các lớp tập huấn, tuyên truyền và mô hình trình diễn, nhiều hội viên nông dân đã mạnh dạn đưa công nghệ số vào sản xuất. "CĐS đang đi vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp ở địa phương. Từ việc tưới nước, nông dân hôm nay chỉ cần dùng một nút bấm tự động là nước sẽ tưới đều cho các luống rau, luống hoa; chủ động điều chỉnh được lượng nước để tiết kiệm. Việc mua sắm vật tư như phân thuốc, cây giống nông dân chỉ cần dùng điện thoại đặt hàng qua mạng rồi quét mã thanh toán", ông Hà Văn Lam, Chủ tịch Hội Nông dân phường cho biết. 

Đáng chú ý tại các vùng sản xuất lúa, cây ăn quả ở các xã Hòa Thịnh, Bình Kiến, Ea Ly, Phú Hòa 2, mô hình giám sát côn trùng bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang được triển khai, góp phần hình thành cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác dự báo, phòng trừ sinh vật gây hại theo hướng tổng hợp (IPM).

Phun thuốc bằng máy bay không người lái trên cánh đồng tại phường Tuy Hòa.

Tỉnh Đắk Lắk sở hữu lợi thế lớn về các vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn với các ngành hàng chủ lực như: cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, cao su, cây ăn quả, lúa, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp. Đây là điều kiện tiên quyết và thuận lợi để tỉnh đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, từ đó kết nối hiệu quả chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ và xuất khẩu.

Theo đại diện Công ty Cổ phần RYNAN Technologies Vietnam - đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp đã lắp đặt 4 hệ thống giám sát côn trùng thông minh InSENTINEL™ trên địa bàn tỉnh, dữ liệu số đang trở thành nền tảng quan trọng trong quản lý, phát triển nông nghiệp hiện đại. Đưa trí tuệ nhân tạo vào phòng dịch hại tổng hợp sẽ giúp các vùng sản xuất, nguyên liệu nông sản của tỉnh tăng chỉ số an toàn, bền vững, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

Số hóa - mở cánh cửa tiêu thụ

Công nghệ số đang mở cánh cửa tiêu thụ cho nông sản trên cơ sở kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với người mua thông qua thương mại điện tử (TMĐT); minh bạch chất lượng bằng mã vùng trồng… Dữ liệu số trên mỗi sản phẩm đang là tấm thẻ xanh khẳng định thương hiệu, uy tín của nông sản Đắk Lắk.

Đại diện các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nông dân tham gia lớp tập huấn về chuyển đổi số, ứng dụng các nền tảng số.

Nỗ lực minh bạch hóa thông tin và số hóa vùng trồng đã mang lại quả ngọt lớn cho ngành nông nghiệp Đắk Lắk, mở đường cho nông sản địa phương thâm nhập sâu vào các thị trường khó tính nhất thế giới.

Tính đến nay, toàn tỉnh đã có 10.958 ha diện tích cây trồng được chuẩn hóa và cấp 403 mã số vùng trồng, gồm: 328 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu, 75 mã số vùng trồng nội địa. Cùng với đó, 54 cơ sở đóng gói được cấp mã số. Việc sở hữu "hộ chiếu số" minh bạch từ đồng ruộng đến nhà xưởng, giúp các đơn hàng nông sản của tỉnh được những thị trường các nước EU, Hà Lan, Nhật Bản, Thụy Sĩ, Anh, Pháp… đón nhận.

CĐS không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình thay đổi tư duy, phương thức sản xuất, kinh doanh. Hiện, các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đang chủ động tiếp cận CĐS như một chiếc chìa khóa để hướng tới sự đầu tư hiện đại, minh bạch và bền vững.

Minh chứng sống động cho tư duy kinh doanh nhạy bén này là Cơ sở sản xuất đậu dầm Nga Sơn TOFU (xã Tây Hòa). Không chỉ đầu tư đồng bộ trang thiết bị, công nghệ hiện đại vào quy trình chế biến; kiểm soát nghiêm ngặt và minh bạch từng công đoạn để đảm bảo chất lượng, cơ sở này đã nhạy bén khai thác các nền tảng số để quảng bá, định vị thương hiệu, trực tiếp đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Anh Trần Văn Khoa, chủ cơ sở chia sẻ, nhờ tận dụng tối đa các nền tảng thương mại hiện đại, thương hiệu đậu dầm của cơ sở đã tiếp cận nhanh chóng và kết nối thành công với đông đảo khách hàng, đối tác trên cả nước và đang tiến hành các bước để xuất khẩu sản phẩm sang thị trường một số nước châu Á.

Hiện, vùng Tây Nguyên đã hình thành các vùng sản xuất nông sản chủ lực quy mô lớn, đóng góp quan trọng vào cơ cấu xuất khẩu của cả nước. Sở Công Thương đã phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương, Hiệp hội ngành hàng, các tỉnh, thành phố thông tin đến doanh nghiệp về nhu cầu, yêu cầu chất lượng đối với từng loại nông sản, sản phẩm của thị trường trong nước và các nước nhập khẩu. Cùng với đó, đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm của địa phương; tăng cường kết nối, quảng bá, mở rộng tiêu thụ nội địa và thị trường xuất khẩu giúp doanh nghiệp nắm bắt thông tin, ổn định, phát triển hoạt động, thúc đẩy kinh tế của doanh nghiệp, của tỉnh.

Hộ sản xuất, kinh doanh được chuyên gia hỗ trợ trực tiếp, thực chiến với phương pháp bán hàng online.

Ông Nguyễn Hải Triều, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết thêm, ngành tiếp tục phối hợp với các đơn vị, chuyên gia tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực doanh nghiệp về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, TMĐT; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, áp dụng các mô hình sản xuất bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm của tỉnh, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và quốc tế.

Minh Duyên - Võ Phê