Ngày 16/8, tại phường Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk), trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị diễn đàn “Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng - Hệ sinh thái sầu riêng bền vững”.

Tham dự hội nghị, về phía các bộ, ngành Trung ương có: ông Võ Văn Hưng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường); ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương; ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia.

Đồng chí Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu khai mạc hội nghị.

Lãnh đạo chính quyền các tỉnh: Champasak, Salavan, Attapeu (Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào); lãnh đạo các địa phương, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang, Quảng Ngãi, Hưng Yên.

Về phía tỉnh Đắk Lắk có các đồng chí: Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Phúc Bình Niê Kdăm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; cùng lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị hữu quan.

Hội nghị thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các nhà khoa học, tổ chức quốc tế, hiệp hội, cùng hơn 100 hợp tác xã và doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu sầu riêng trên cả nước.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đắk Lắk hiện là một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của cả nước, năm 2025 toàn tỉnh có khoảng 41.000 ha sầu riêng, trong đó diện tích cho sản phẩm hơn 26.000 ha, sản lượng đạt 446.214 tấn. Dự kiến năm 2026, sản lượng sầu riêng của tỉnh khoảng 500.000 tấn.

Cùng với sự gia tăng về diện tích và sản lượng, yêu cầu quản lý chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu ngày càng cao. Đến nay, Đắk Lắk có 280 mã số vùng trồng được phê duyệt với diện tích khoảng 7.500 ha; 253 mã số vùng trồng với diện tích khoảng 6.532 ha đang chờ phía Trung Quốc phê duyệt. Tỉnh có 41 cơ sở đóng gói quả tươi xuất khẩu được phê duyệt, cùng 16 cơ sở đóng gói sầu riêng đông lạnh. Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ yếu của sầu riêng Đắk Lắk, chiếm khoảng 70% tổng sản lượng dự kiến của tỉnh.

Ông Võ Văn Hưng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu ý kiến.

Tuy nhiên, ngành hàng vẫn đối mặt với không ít thách thức, trong đó có sản xuất còn manh mún, liên kết giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp chưa chặt chẽ; một số chủ thể chưa duy trì đầy đủ các yêu cầu về quy trình sản xuất, kiểm soát sinh vật gây hại, ghi chép nhật ký và truy xuất nguồn gốc. Ngành nông nghiệp tỉnh cũng chỉ ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm các vùng trồng và cơ sở đóng gói duy trì điều kiện kỹ thuật trong suốt quá trình hoạt động.

Đặc biệt, quy định kỹ thuật từ các nước nhập khẩu ngày càng khắt khe. Việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) siết chặt kiểm tra dư lượng kim loại nặng Cadimi (Cd) và chất màu Vàng O (Auramine O) từ năm 2024 đến nay đặt ra áp lực lớn cho toàn chuỗi giá trị. Trong khi đó, năng lực kiểm định tại chỗ của địa phương còn thiếu, hạ tầng kho lạnh, công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu chưa đáp ứng kịp thời đà tăng trưởng sản lượng.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, đồng chí Đỗ Hữu Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh: Để ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững và vươn xa, toàn tỉnh phải chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ "sản xuất nông nghiệp đơn thuần" sang "kinh tế nông nghiệp", lấy chất lượng, hiệu quả, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực cốt lõi. Trong đó, người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể và là mục tiêu phục vụ.

Ông Lê Minh Hoan, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ về ngành hàng sầu riêng.

Chủ tịch UBND tỉnh cam kết chính quyền Đắk Lắk không đứng ngoài cuộc trước những khó khăn của doanh nghiệp và nông dân. Tỉnh sẽ chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo; từ giải quyết phân tán sang quản trị bằng dữ liệu tổng hợp. Lấy sự hài lòng, hiệu quả sản xuất kinh doanh và sự thịnh vượng của người dân làm thước đo cuối cùng.

Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải nêu cao trách nhiệm người đứng đầu, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn, tối giản thủ tục hành chính, tuyệt đối không để rào cản pháp lý làm lỡ cơ hội đầu tư của doanh nghiệp; xử lý nghiêm biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Để tìm các giải pháp cho ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững, tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đại diện các chủ thể trong chuỗi ngành hàng đang tập trung trao đổi về yêu cầu đối với vùng trồng, cơ sở đóng gói, thị trường nhập khẩu, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Đồng thời, tập trung Triển khai bản đồ số, thiết bị AIoT giám sát vùng nguyên liệu, nhật ký sản xuất điện tử và mã QR truy xuất nguồn gốc; siết chặt công tác thanh tra, xử lý nghiêm tình trạng vi phạm, mượn mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và gian lận thương mại; thúc đẩy liên kết thực chất giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp thông qua các hợp đồng tiêu thụ dài hạn.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho rằng: Trước áp lực tăng trưởng nóng, toàn ngành cần chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy mùa vụ sang tư duy ngành hàng; từ chạy theo sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị và xây dựng thương hiệu uy tín quốc gia.

Đại biểu tham gia ý kiến phiên thảo luận.

Một trong những nhiệm vụ cấp bách là thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 36 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phân cấp gắn với trách nhiệm. Bộ đánh giá cao tỉnh Đắk Lắk đã chủ động triển khai chiến dịch cao điểm 30 ngày đêm số hóa, chuẩn hóa dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh việc giữ vững thị trường truyền thống Trung Quốc và mở rộng thị trường mới như Ấn Độ, ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển công nghệ chế biến sâu và logistics nhằm tối ưu hóa giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.

Minh Thuận - Võ Phê