Trước áp lực chi phí sản xuất và yêu cầu phát triển xanh, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đang trở thành giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững, giúp doanh nghiệp (DN) nâng cao sức cạnh tranh.

Hiệu quả từ tiết kiệm năng lượng

Tại Đắk Lắk, trong các ngành sản xuất, chế biến nông sản khác, năng lượng được sử dụng nhiều nhất cho các hoạt động sấy, xay xát, chế biến, bảo quản lạnh và vận hành máy móc. Nếu thiết bị, công nghệ chưa tối ưu, tiêu hao nhiều năng lượng thì chi phí đầu vào sẽ tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Tiết kiệm năng lượng là một trong những giải pháp quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Trên thực tế, một số DN vẫn gặp khó khăn do hạn chế về nguồn vốn, công nghệ và năng lực quản lý. Việc theo dõi mức tiêu hao năng lượng theo từng công đoạn chưa được thực hiện đầy đủ; hiệu quả kinh tế của việc đổi mới thiết bị, cải tiến quy trình chưa được đánh giá toàn diện. Vì vậy, quản trị năng lượng cần được nhìn nhận như một quá trình lâu dài, gắn với chiến lược sản xuất, thay vì chỉ là biện pháp ứng phó.

Ông Nguyễn Hải Triều, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho rằng, cần chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang hướng dẫn, hỗ trợ DN triển khai các giải pháp cụ thể. Trong đó, kiểm toán năng lượng, xây dựng định mức tiêu thụ, lựa chọn thiết bị hiệu suất cao và tính toán thời gian hoàn vốn là những nội dung cần chú trọng. Hiệu quả tiết kiệm năng lượng, mức giảm chi phí và khả năng nhân rộng mô hình cần trở thành những tiêu chí quan trọng để đánh giá.

Những giải pháp phù hợp

Công ty Điện lực Đắk Lắk cho biết, 9 tháng đầu năm, toàn tỉnh tiết kiệm hơn 194,8 triệu kWh điện, tương đương 6,28% tổng sản lượng điện thương phẩm. Tỉnh phấn đấu tiết kiệm từ 8 - 10% trở lên tổng mức tiêu thụ năng lượng giai đoạn 2026 - 2030; giảm tổn thất điện năng xuống dưới 6% vào năm 2030.

Theo ông Mã Khai Hiền, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển về tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm năng lượng cần được triển khai như một chương trình cải tiến liên tục, thay vì chỉ thực hiện kiểm toán định kỳ hoặc đầu tư ngắn hạn. Có thể bắt đầu từ việc rà soát dữ liệu về hóa đơn điện, nhiên liệu, sản lượng, thời gian vận hành, danh mục thiết bị và sơ đồ công nghệ. Việc kiểm toán năng lượng, khảo sát và đo lường thực tế sẽ giúp nhận diện những điểm gây lãng phí, làm căn cứ lựa chọn giải pháp ưu tiên.

Các doanh nghiệp cần xác định tiết kiệm năng lượng là giải pháp quản trị lâu dài, gắn với chiến lược phát triển.

"DN nên bắt đầu bằng những biện pháp trước mắt như khắc phục rò rỉ khí nén, tắt thiết bị khi không tải, tối ưu áp suất khí nén, vệ sinh hệ thống trao đổi nhiệt, bảo ôn đường ống hơi và điều chỉnh lịch vận hành. Trong dài hạn, cần hướng đến đổi mới công nghệ, sử dụng thiết bị hiệu suất cao, ứng dụng nhiên liệu sinh khối và phát triển điện mặt trời mái nhà...", ông Hiền chia sẻ.

Một giải pháp khác là xây dựng hệ thống quản lý năng lượng có khả năng theo dõi, giám sát và đánh giá thường xuyên. DN cần thiết lập các chỉ số lượng điện tiêu thụ trên mỗi tấn sản phẩm, lượng hơi sử dụng trên đơn vị sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ số, hệ thống giám sát và các tiêu chuẩn quản lý năng lượng phù hợp sẽ giúp quá trình tiết kiệm được duy trì liên tục, thay vì phụ thuộc vào những đợt kiểm tra riêng lẻ.

Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Hải Triều cho biết: Sở Công Thương sẽ tăng cường hướng dẫn chính sách, hỗ trợ tiếp cận giải pháp kỹ thuật, đào tạo nhân lực quản lý năng lượng và khuyến khích đổi mới công nghệ. Tỉnh cũng đang triển khai các nhiệm vụ thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, từng bước khai thác nguồn năng lượng tại chỗ và giảm áp lực cung ứng điện từ hệ thống.

Khi tiết kiệm năng lượng trở thành một phần trong chiến lược sản xuất, kinh doanh, mỗi kwh điện được sử dụng hợp lý không chỉ góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thanh Xuân