Không còn là câu chuyện “phong trào”, phát triển xanh đã trở thành yêu cầu sống còn trong thời đại mới. Tuy nhiên, đằng sau quyết tâm từ phía chính quyền, các cấp ngành và doanh nghiệp (DN) là những thách thức không hề nhỏ, những bài toán thực tế mà DN đang loay hoay tìm lời giải.

Nhiều DN khẳng định xanh hóa không còn là sự lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để vươn ra thị trường quốc tế. Đối với các DN, việc nâng cao trách nhiệm môi trường hiện nay chính là chìa khóa để tồn tại và phát triển bền vững. Thế nhưng, từ lý thuyết đến thực tiễn, từ nhận thức đến hành động vẫn còn một khoảng cách lớn, từ việc huy động nguồn vốn khổng lồ cho hệ thống xử lý môi trường đến việc thay đổi tư duy sản xuất của một bộ phận DN nhỏ.

Cùng với đó là những nỗi trăn trở từ các doanh nhân trực tiếp “đứng mũi chịu sào”. Chẳng hạn như ông Đặng Văn Huy, Giám đốc Công ty TNHH MTV Huy Hùng đã chỉ ra những “điểm nghẽn” mang tính đặc thù của địa phương khi cho rằng, sản xuất nông sản muốn xanh thì phải sạch từ gốc, đòi hỏi việc quy hoạch vùng trồng bài bản và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng như phân bón theo từng khu vực cụ thể. Hiện nay, các DN sơ chế nông sản đang rơi vào thế khó khi thiếu các khu vực xử lý rác thải tập trung, trong khi đó, việc đầu tư hệ thống xử lý đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Bên cạnh đó, người nông dân và các đơn vị sơ chế đang rất cần những hướng dẫn cụ thể về kỹ thuật ủ phân hữu cơ trực tiếp và phương pháp xử lý chất thải tại chỗ để tận dụng phụ phẩm nông nghiệp.

Các doanh nghiệp trong ngành cà phê đã áp dụng công nghệ tuần hoàn để tái sử dụng nước và tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón hữu cơ hoặc nhiên liệu đốt.

Theo các chuyên gia kinh tế, để biến thách thức trong chuyển đổi, phát triển xanh thành cơ hội, cộng đồng DN cần thực hiện đồng bộ ba trụ cột chính. Trước hết là việc chủ động nâng cao nhận thức, xây dựng văn hóa DN gắn liền với bảo vệ môi trường. Tiếp đó là ưu tiên đầu tư công nghệ để chuyển đổi sang quy trình sản xuất sạch, tiết kiệm năng lượng. Cuối cùng là tạo ra sự liên kết chặt chẽ để hình thành nên các chuỗi cung ứng xanh, kết nối từ người nông dân đến đơn vị phân phối và chế biến.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Đắk Lắk Phạm Đông Thanh cho biết, trong thời gian tới, Hiệp hội sẽ đẩy mạnh các chương trình tập huấn về quản trị xanh và tích cực kết nối nguồn tín dụng xanh để hỗ trợ cộng đồng DN chuyển mình. Đây được xem là “cú hích” cần thiết để giúp các đơn vị vượt qua rào cản tài chính và công nghệ.

Hành trình “xanh hóa” tại Đắk Lắk không chỉ là câu chuyện riêng của DN mà còn cần sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan quản lý trong việc quy hoạch vùng nguyên liệu, quy hoạch điểm chế biến và hỗ trợ hạ tầng xử lý chất thải. Khi những bài toán về vốn, công nghệ và quy hoạch được giải quyết, tỉnh Đắk Lắk sẽ đạt những bước tiến vững chắc trên con đường phát triển bền vững.

Lê Hồ