Dù công tác tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông trong trường học được triển khai thường xuyên, song tình trạng học sinh vi phạm và tai nạn giao thông liên quan đến lứa tuổi này tại Đắk Lắk vẫn diễn biến đáng lo ngại.

Vụ tai nạn xảy ra sáng 6/5 vừa qua tại xã Ea Ktur giữa ô tô con và xe đạp điện khiến 2 học sinh thương vong, trong đó có một em tử vong, thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông học đường. Nguyên nhân ban đầu được xác định do người điều khiển xe đạp điện thiếu quan sát, không giảm tốc độ khi qua giao lộ. Chỉ một khoảnh khắc bất cẩn đã khiến một học sinh mãi mãi không thể trở về lớp học.

Theo thống kê của Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh), trong quý 1/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý hơn 2.700 trường hợp học sinh vi phạm giao thông. Con số ấy cho thấy vi phạm giao thông trong lứa tuổi học sinh không còn là hiện tượng cá biệt.

Học sinh chở bốn, đùa giỡn trên xe điện sau giờ tan học (ảnh chụp vào một chiều cuối tháng 5/2026).

Hiện nay, học sinh sử dụng xe đạp điện, xe gắn máy để đi học ngày càng phổ biến. Nhiều phương tiện có tốc độ khá cao, đòi hỏi người điều khiển phải có kỹ năng quan sát, xử lý tình huống và ý thức chấp hành các quy định an toàn giao thông. Tuy nhiên, ngoài quy định về độ tuổi đối với xe gắn máy, hiện chưa có cơ chế kiểm tra kỹ năng điều khiển đối với các loại phương tiện này. Vì vậy, việc phổ biến kiến thức và hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn của học sinh hiện vẫn chủ yếu dựa vào giáo dục trong gia đình, nhà trường và công tác tuyên truyền của lực lượng chức năng.

Mặc dù thời gian qua, nhiều hoạt động phổ biến pháp luật về an toàn giao thông; tổ chức cho học sinh, giáo viên và phụ huynh ký cam kết chấp hành quy định về an toàn giao thông được tăng cường song dường như hiệu quả thực tế vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

Ở lứa tuổi học sinh, phần đông các em chưa nhận thức đầy đủ về hiểm họa của tai nạn giao thông. Nhiều em tham gia các buổi giáo dục, tuyên truyền luật "cho có", mang tính hình thức, trong khi chưa có cơ chế kiểm tra, đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức. Bên cạnh đó, vẫn có không ít phụ huynh giao phương tiện khi con chưa đủ điều kiện theo quy định. Trên đường, không khó để bắt gặp hình ảnh học sinh đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm, dàn hàng ngang hoặc điều khiển xe gắn máy đã “độ chế” công suất.

Điều đáng lo không chỉ là số vụ vi phạm hay tai nạn, mà còn là tâm lý chủ quan ở cả học sinh lẫn phụ huynh khi xem xe đạp điện, xe gắn máy là phương tiện “ít nguy hiểm”. Trong khi đó, chỉ một giây bất cẩn trên đường cũng có thể để lại hậu quả không thể cứu vãn.

Thiết nghĩ, đã đến lúc triển khai các giải pháp đồng bộ, thực chất hơn trong việc quản lý, giám sát học sinh tham gia giao thông. Trước tiên, phụ huynh phải thực sự đồng hành trong quản lý, hướng dẫn và chỉ giao phương tiện khi con em đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Lực lượng chức năng cần tăng cường tuần tra, kiểm soát, nhất là tại khu vực trường học để kịp thời nhắc nhở, xử lý vi phạm, đặc biệt là vi phạm về thay đổi đặc tính kỹ thuật phương tiện.

Quan trọng hơn, nhà trường và các cơ quan chức năng cần gắn tuyên truyền với kiểm tra, đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức và ý thức chấp hành của học sinh; xem đây là nội dung quan trọng trong giáo dục kỹ năng sống và ý thức công dân.

Những buổi tuyên truyền sẽ khó phát huy hiệu quả nếu người học chỉ nghe rồi quên. An toàn giao thông học đường chỉ thực sự đi vào thực chất khi kiến thức pháp luật trở thành ý thức và kỹ năng tự bảo vệ mình của mỗi học sinh.

Anh Dũng