Ngày 27/4, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez kêu gọi sự hỗ trợ quốc tế để sơ tán các thủy thủ đang mắc kẹt tại eo biển Hormuz.

Tàu chở hàng và tàu chở dầu ngoài khơi thành phố Fujairah, thuộc eo biển Hormuz ngày 25/2/2026. Ảnh: AFP

Phát biểu tại phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về "An ninh và bảo vệ các tuyến đường thủy trong lĩnh vực hàng hải", ông Dominguez kêu gọi các quốc gia ủng hộ kế hoạch của IMO nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc sơ tán các thủy thủ.

Theo ông, khoảng 20.000 thủy thủ và gần 2.000 tàu thuyền vẫn đang mắc kẹt ở Vịnh Persian. Ông kêu gọi các quốc gia cung cấp mọi hỗ trợ để có thể triển khai hoạt động sơ tán người, cũng như loại bỏ các mối nguy hiểm đối với tàu thương mại đang di chuyển trong eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, ông Dominguez cũng kêu gọi các quốc gia đảm bảo cam kết thiết thực cho ngành vận tải biển, bao gồm việc tiếp cận bảo hiểm với chi phí hợp lý, nhằm cho phép nối lại hoạt động bình thường càng sớm càng tốt.

Ông nhấn mạnh nguyên tắc tự do hàng hải là không thể thương lượng. Tàu thuyền phải được phép giao thương trên toàn thế giới không bị cản trở và phù hợp với luật pháp quốc tế.

Các quốc gia không thể đóng cửa eo biển được sử dụng cho hàng hải quốc tế. Tương tự, không nước nào được đưa ra các khoản thanh toán hoặc áp đặt phí, lệ phí hoặc các điều kiện phân biệt đối xử đối với các eo biển quốc tế.

Phát biểu tại phiên họp Hội đồng Bảo an , Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, ông Mike Waltz cho rằng việc Iran rải thủy lôi vi phạm luật quốc tế.

Về phần mình, Quốc vụ khanh phụ trách châu Âu và Bắc Mỹ của Vương quốc Anh, ông Stephen Doughty, cho biết nước này không ủng hộ việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz, nhưng Anh ủng hộ việc hợp tác với Mỹ và các nước để mở lại eo biển này. Ông nhấn mạnh giao thông hàng hải phải diễn ra an toàn và không bị cản trở qua eo biển Hormuz, trên cơ sở không thu phí, tuân thủ luật pháp quốc tế.

Cũng tại phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot kêu gọi Iran cần nhượng bộ lớn trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng hiện nay.

Trong khi đó, Đại sứ Iran Amir Saeid Iravani lưu ý rằng giống như Mỹ, nước Cộng hòa Hồi giáo không phải là thành viên của Công ước Luật Biển củaLiên hợp quốc (UNCLOS) năm 1982. Đại sứ Iravani cho biết Iran cần "những đảm bảo đáng tin cậy" rằng nước này sẽ không bị tấn công lần nữa trước khi có thể đảm bảo "sự ổn định và an ninh lâu dài ở Vịnh Persian" và xa hơn nữa.

Từ năm 1968, IMO đã thiết lập một kế hoạch phân luồng giao thông hoặc hành lang hàng hải ở eo biển Hormuz.

Hành lang hàng hải này, do Oman và Iran cùng vận hành, đã đảm bảo an toàn hàng hải trong nhiều thập kỷ.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông sẽ đàm phán với Tehran và sẽ kiên quyết yêu cầu mở lại eo biển Hormuz. Phát biểu trong chuyến thăm Andorra, một quốc gia nhỏ bé ở châu Âu, ông Macron tuyên bố: “Chúng tôi đã thành lập một liên minh nhằm đảm bảo an ninh, ổn định tình hình, chứng minh rằng cộng đồng quốc tế ủng hộ việc mở cửa eo biển Hormuz. Vì vậy, tôi hy vọng rằng sẽ thuyết phục được các bên liên quan trong những ngày tới”.

Theo TTXVN/Vietnam+