Không bục giảng, không giáo án, những “lớp học” về công nghệ vẫn đều đặn diễn ra mỗi ngày bên hiên nhà, ngoài sân phơi hay trong nhà sinh hoạt cộng đồng. Ở đó, cán bộ xã, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, nông dân sản xuất giỏi… là những “giáo viên” đang ngày đêm phổ cập số cho bà con.

Những lớp học không bục giảng

Ở buôn Trắp (xã Cư M’gar), hình ảnh chị H’Hoanh Niê, tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn, cũng là thành viên của Tổ công nghệ số cộng đồng buôn Trắp, kiên nhẫn hướng dẫn người dân cách sử dụng ứng dụng ngân hàng số để thực hiện các giao dịch trả lãi, vay vốn ngân hàng, tra cứu thông tin, thực hiện các dịch vụ công trực tuyến… đã trở nên quen thuộc. Với nhiều người dân ở đây, chiếc điện thoại thông minh trước kia chỉ dùng để nghe, gọi nay trở thành “cánh cửa” kết nối với thế giới.

Chỉ với vài cú chạm, người dân có thể trả lãi đúng hạn, quản lý dòng tiền mà không cần phải đi lại mất nhiều thời gian, công sức. “Lúc đầu tôi cũng ngại, sợ nhấn nhầm là mất tiền. Nhờ có H’Hoanh cầm tay chỉ việc, giờ tôi đã biết chuyển khoản trả lãi ngân hàng và tra cứu giá tiêu, giá cà phê mỗi sáng”, chị H’Nhương Niê, người dân buôn Trắp chia sẻ.

Khác với những lớp học truyền thống, bài giảng của những “giáo viên bình dân học vụ số” như chị H’Hoanh tại xã Cư M’gar chính là cài đặt định danh điện tử (VNeID), hướng dẫn người dân thanh toán không dùng tiền mặt, thực hiện các dịch vụ công trực tuyến, cách thức đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử…

Dù phải đối mặt với rào cản về ngôn ngữ, hạ tầng mạng và tâm lý e ngại công nghệ của người lớn tuổi, nhưng bằng sự kiên trì và phương châm “mưa dầm thấm lâu”, họ đã gieo được tri thức số vào đời sống người dân.

Chị H’Hoanh Niê, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng buôn Trắp (xã Cư M'gar) đến tận nhà hướng dẫn người dân cách sử dụng ứng dụng ngân hàng số.

Không riêng buôn Trắp, những “lớp học không bục giảng” đang dần lan tỏa ở nhiều địa phương khác. Trong đó, mô hình tận dụng đội ngũ giáo viên, người có am hiểu về công nghệ thông tin để xóa mù số tại phường Tân Lập đang được nhân rộng. Ở đây, những giáo viên đứng lớp ban ngày, buổi tối hoặc ngày nghỉ, họ lại trở thành “chiến sĩ bình dân học vụ số” tại cơ sở.

Tiêu biểu là cô giáo Chu Thị Bích Đào, giáo viên Trường THCS Nguyễn Văn Cừ. Với kỹ năng sư phạm, cô Đào đã biến những thuật ngữ công nghệ khô khan thành những ví dụ gần gũi, giúp người lớn tuổi dễ tiếp thu. Cô còn hướng dẫn bà con từng bước sử dụng dịch vụ công trực tuyến, bảo mật thông tin cá nhân trên không gian mạng…

Nhân lực chính là chìa khóa

Trong năm 2025, phong trào cao điểm “100 ngày bình dân học vụ số” triển khai trên địa bàn tỉnh đã tạo nên một làn sóng thay đổi nhận thức mạnh mẽ, góp phần hình thành tư duy kinh tế số ngay từ cơ sở, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ cán bộ, công chức nắm vững kỹ năng số đạt trên 97%, gần 1,5 triệu người dân trưởng thành tiếp cận tri thức số cơ bản. Đáng chú ý, 100% học sinh trung học và sinh viên trên địa bàn đã được trang bị kỹ năng an toàn và sáng tạo trong môi trường số…

Không dừng lại ở thành công bước đầu đó, ngày 29/12/2025, UBND tỉnh ban hành Công văn số 010472/UBND-KGVX, vạch ra lộ trình đầy quyết tâm cho phong trào “Bình dân học vụ số” năm 2026. Theo đó, tỉnh Đắk Lắk coi phong trào này là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên và là tiêu chí đánh giá chất lượng của từng tổ chức, cá nhân.

Mục tiêu cuối cùng là đưa kỹ năng số trở thành tiêu chí bắt buộc trong đánh giá cán bộ và là kỹ năng sinh tồn của người dân trong kỷ nguyên mới. Đây được xem là cú hích chiến lược để đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, trở thành hơi thở trong đời sống của mỗi người dân.

Với tinh thần đó, Đắk Lắk quyết tâm biến áp lực thành động lực, biến tri thức số thành nguồn lực phát triển bền vững. Để có thêm nguồn lực, tỉnh đề ra những giải pháp hạ tầng và con người cụ thể như nâng cấp nền tảng số theo hướng chuẩn hóa học liệu, giúp người dân dễ dàng tự học và tương tác; tập trung đầu tư hạ tầng viễn thông cho các vùng sâu, vùng xa, bảo đảm “sóng đến đâu, tri thức đến đó”…

Đặc biệt, xác định nhân lực chính là chìa khóa, năm 2026, tỉnh tập trung bồi dưỡng kỹ năng sư phạm số cho đội hình nòng cốt gồm thanh niên, hội phụ nữ và hội nông dân. Không chỉ dừng lại ở lòng nhiệt huyết, lực lượng này sẽ được tập huấn chuyên sâu để thực sự trở thành những “giáo viên bình dân học vụ số” chuyên nghiệp tại cơ sở.

Đỗ Lan