Bắt nhịp xu thế phát triển của thời đại, tỉnh Đắk Lắk đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số như một "trợ thủ" đắc lực để bảo tồn văn hóa và cất cánh du lịch.

Đây không chỉ là giải pháp cấp thiết trước sự mai một của thời gian mà còn là cánh cửa mở ra không gian trải nghiệm cho du khách.

Làm sống động di sản bằng công nghệ

Tỉnh Đắk Lắk sở hữu một kho tàng văn hóa đồ sộ và hệ thống di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh đa dạng, đặc sắc. Trong thời đại công nghệ số, tỉnh đã xác định chuyển đổi số là hướng đi chiến lược để giúp công chúng tiếp cận với di sản một cách sống động, trực quan, gần gũi.

Bảo tàng Đắk Lắk được xem là đơn vị tiên phong trong việc số hóa di sản. Không còn giới hạn trong những không gian trưng bày truyền thống, các giá trị văn hóa, lịch sử đang dần hiển hiện sinh động trên nền tảng số, mang đến trải nghiệm mới mẻ cho công chúng. Các hiện vật tại đây đã bắt đầu "biết nói" nhờ sự hỗ trợ của các nền tảng kỹ thuật số. Đáng chú ý nhất là việc ứng dụng hệ thống thuyết minh tự động (Audio Guide), trải nghiệm hiện vật 3D và quét mã QR tích hợp trực tiếp tại khu vực trưng bày.

Thông qua ứng dụng di động, du khách trải nghiệm hiện vật bằng công nghệ 3D tại Bảo tàng Đắk Lắk.

Thông qua ứng dụng di động (App DakLak Museum) hoặc nền tảng website, khách tham quan có thể tương tác đa chiều, xoay 360 độ để chiêm ngưỡng chi tiết từng hoa văn, góc cạnh trên chiếc trống đồng, từng bộ trang sức cổ hay chiếc ghế kpan huyền thoại của người Êđê... Đặc biệt, công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) đã biến những không gian mờ ảo của nhà dài truyền thống thành một "sân khấu số", nơi du khách chỉ cần một cú chạm nhẹ trên điện thoại thông minh là có thể thấy hình ảnh tái hiện sống động về các nghi lễ truyền thống, biểu diễn cồng chiêng hay sử thi Đam San.

Song song đó, Bảo tàng Đắk Lắk từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số thông qua việc chụp, xử lý hình ảnh, nhập vào hệ thống quản lý hiện vật và số hóa hồ sơ hiện vật bằng công nghệ quét (scan). Qua đó, nhiều hiện vật, di tích quan trọng đã được số hóa, minh chứng cho việc văn hóa đã thực sự lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng.

Đánh giá về bước chuyển này, bà Võ Thị Phượng, Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk cho biết, ứng dụng công nghệ số mang lại rất nhiều lợi ích cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Việc số hóa thông tin, hiện vật vừa giúp bảo vệ di sản trước những mối đe dọa hao mòn, hư hỏng theo thời gian mà còn giúp du khách có thể truy cập, tìm hiểu và sử dụng thông tin về di sản một cách linh hoạt, hiệu quả.

“Người dẫn đường” tận tâm

Cùng với công tác bảo tồn văn hóa, lĩnh vực du lịch cũng đang từng bước tiếp cận du khách qua không gian số. Thay vì in ấn tờ rơi quảng bá, tỉnh đã tập trung phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh từ bản đồ số, hộ chiếu ẩm thực đến cẩm nang du lịch... giúp du khách dễ dàng tìm kiếm từ điểm tham quan đến các cơ sở lưu trú và ẩm thực đặc sản.

Trong đó, Bản đồ du lịch số Đắk Lắk tích hợp nhiều tiện ích như tìm kiếm, tra cứu thông tin điểm đến, chỉ dẫn đường đi, hiển thị các cơ sở lưu trú, nhà hàng, điểm tham quan, dịch vụ du lịch… Đặc biệt, hệ thống ứng dụng công nghệ thực tế ảo 360 độ, thuyết minh đa ngôn ngữ, hỗ trợ du khách trải nghiệm, khám phá điểm đến một cách trực quan, sinh động và thuận tiện. Ngoài ra, Bản đồ du lịch số còn hỗ trợ định vị, gợi ý lịch trình, đánh giá điểm đến, chia sẻ trải nghiệm và hình ảnh không chỉ giúp du khách chủ động hơn trong hành trình khám phá mà còn giúp ngành du lịch tỉnh và các địa phương quảng bá điểm đến một cách trực quan, sinh động, hiệu quả.

Hộ chiếu ẩm thực Đắk Lắk được thiết kế như một cuốn sổ nhỏ, trong đó giới thiệu các món ăn đặc trưng, các quán ăn, nhà hàng tiêu biểu, khách sạn, dịch vụ vận tải... không chỉ giúp du khách dễ dàng thưởng thức các món ăn đặc sản mà còn hiểu thêm về văn hóa, phong tục tập quán của người dân địa phương. Đồng thời tạo sự liên kết giữa các điểm đến, cơ sở dịch vụ, hình thành chuỗi trải nghiệm du lịch ẩm thực đặc sắc.

Hộ chiếu ẩm thực được xem là một trong những bước đi quan trọng nhằm quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người và ẩm thực địa phương bằng công nghệ số, góp phần nâng cao trải nghiệm cho du khách khi đến với Đắk Lắk.

Ông Lê Phúc Long, Phó Giám đốc Sở VHTT&DL chia sẻ: “Việc xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch và phần mềm Bản đồ số du lịch là bước đi quan trọng không chỉ giúp cơ quan quản lý nhà nước nâng cao hiệu quả điều hành mà còn hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá thông tin một cách minh bạch, chính xác và thuận tiện cho du khách tiếp cận”.

Có thể nói, công nghệ đã và đang là "trợ thủ" đắc lực để văn hóa - du lịch được quảng bá rộng rãi, phát huy được tiềm năng, lợi thế và trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thúy Hồng