Thời gian qua, công tác thi hành án hành chính (THAHC) đã có nhiều chuyển biến tích cực, song vẫn chưa hết những khó khăn, chủ yếu liên quan đến lĩnh vực đất đai.

Theo thống kê của Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh, từ tháng 10/2025 đến cuối tháng 6/2026, toàn tỉnh có 295 bản án, quyết định của tòa án về vụ án hành chính phải theo dõi thi hành. Trong đó, 176 bản án đã thi hành xong và 119 bản án chuyển sang kỳ sau tiếp tục theo dõi. Đối với các vụ việc chưa hoàn thành, THADS tỉnh đã ban hành văn bản kiến nghị đối với 50 bản án, số còn lại đang tiếp tục được rà soát, đôn đốc theo quy định.

Những con số trên cho thấy công tác THAHC đã có chuyển biến tích cực, song số vụ việc chưa hoàn thành vẫn còn khá lớn. Đáng chú ý, có khoảng 99% bản án hành chính thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai, phần lớn liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, giao đất tái định cư, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất... Đây đều là những lĩnh vực có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều quy định pháp luật, hồ sơ quản lý đất đai qua nhiều thời kỳ và quyền lợi của nhiều tổ chức, cá nhân.

Chấp hành viên của Thi hành án dân sự tỉnh đo đạc, kê biên tài sản một vụ việc trên địa bàn phường Buôn Ma Thuột.

Bên cạnh đó, công tác quản lý đất đai ở một số thời điểm trước đây còn những hạn chế như việc xác định nguồn gốc đất chưa đầy đủ, hồ sơ địa chính thiếu đồng bộ hoặc việc cấp giấy chứng nhận chưa đúng quy định. Khi bản án có hiệu lực, các cơ quan liên quan phải rà soát lại toàn bộ hồ sơ, đối chiếu quy định pháp luật trước khi tổ chức thực hiện nên nhiều vụ việc cần thêm thời gian để giải quyết.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Trưởng THADS tỉnh Đắk Lắk, khác với án dân sự, bản án hành chính không được cơ quan THADS trực tiếp tổ chức thi hành mà chỉ theo dõi và kiến nghị người có thẩm quyền xử lý trách nhiệm người phải thi hành án không chấp hành án hành chính. Vì vậy, kết quả thi hành phụ thuộc rất lớn vào trách nhiệm của cơ quan, người có nghĩa vụ thi hành án cũng như sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc tháo gỡ từng vụ việc cụ thể. Bên cạnh đó, quá trình theo dõi thi hành án cũng cho thấy một số quy định của pháp luật chưa thật sự phù hợp với thực tiễn. Chẳng hạn, việc xử lý trách nhiệm đối với người không chấp hành bản án hành chính theo quy định hiện hành còn gặp khó khăn trong quá trình áp dụng; một số quy định về trình tự, thời hạn thực hiện nhiệm vụ của chấp hành viên cũng cần được nghiên cứu sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, mới đây, THADS tỉnh kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật về THAHC; đồng thời có cơ chế tháo gỡ đối với các vụ việc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở những dự án đã kết thúc nhưng chưa bố trí được nguồn kinh phí thực hiện. Cụ thể, THADS tỉnh kiến nghị, đề xuất Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đối với các bản án, quyết định của tòa án về vụ án hành chính đã có quyết định thi hành án.

Ngoài ra, THADS tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo UBND các xã, phường phối hợp chặt chẽ với công chức, chấp hành viên của THADS trong việc xác minh điều kiện thi hành án, tổ chức thi hành án có liên quan đến đương sự hoặc tài sản phải xử lý trên địa bàn. UBND các xã, phường định kỳ hằng tháng báo cáo kết quả thi hành các vụ án hành chính đã có hiệu lực pháp luật cho UBND tỉnh để chỉ đạo và THADS tỉnh biết để thực hiện chức năng theo dõi; kiên quyết xử lý trách nhiệm đối với người phải thi hành án chậm thi hành án, không chấp hành án, chấp hành không đúng hoặc không đầy đủ nội dung bản án, quyết định của tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính năm 2015 và Nghị định số 71/2016/NĐ-CP, ngày 1/7/2016 của Chính phủ…

Duy Tiến