Giữa trưa ở xã Liên Sơn Lắk, căn nhà dài của gia đình anh Y Sôl Sruk rộn ràng hơn thường ngày bởi tiếng cười nói của những người bạn từ xa đến chơi. Không cần chuẩn bị món ăn cầu kỳ, anh Y Sôl nhóm củi, chế biến món lá sắn xào cà đắng, món ăn quen thuộc luôn được gia đình chọn để đãi khách.

Với người M'nông, bữa cơm thết đãi khách không nhất thiết phải có sơn hào hải vị, chỉ cần những nguyên liệu sẵn có quanh nhà, qua đôi bàn tay khéo léo và cách chế biến đơn giản, mỗi món ăn đều gửi gắm sự chân thành của chủ nhà dành cho khách.

Anh Y Sôl chia sẻ: “Lá sắn xào cà đắng hiện diện trong đời sống của bà con qua nhiều thế hệ. Tôi muốn bạn bè thưởng thức để hiểu thêm về văn hóa và cuộc sống tự cung tự cấp mà đất trời, sông hồ đã ban tặng cho người dân nơi đây”.

Để món ăn tròn vị, lá sắn phải chọn phần còn non, vò thật kỹ rồi rửa nhiều lần giúp giảm độ chát. Cà đắng giã dập cho dễ thấm gia vị, kết hợp với cá khô xé nhỏ và thịt ba chỉ thái vừa miếng.

Anh Y Sôl Sruk chuẩn bị nguyên liệu chế biến món lá sắn xào cà đắng.

Nguyên liệu sau khi rửa sạch, anh Y Sôl cho thịt ba chỉ cắt mỏng vào chiếc chảo gang đang đặt trên bếp củi đỏ lửa đảo đều. Khi thịt vừa săn, anh lần lượt cho cá khô, lá sắn rồi cà đắng vào đảo nhanh tay trên lửa lớn. Chỉ với một ít muối, bột ngọt, ớt giã, các nguyên liệu dần hòa quyện vào nhau giữ trọn hương vị mộc mạc của núi rừng.

Từ thuở nhỏ, anh Y Sôl đã quen với hình ảnh bà và mẹ tỉ mỉ bên bếp lửa hồng, kiên nhẫn vò lá, giã cà. Những công việc giản dị ấy dần trở thành ký ức thân thuộc. Để hôm nay, mỗi dịp gia đình sum họp hay có khách ghé thăm, anh lại tự tay chế biến món ăn như một cách gìn giữ nếp nhà và truyền thống của dân tộc mình.

Khi chiếc chảo được nhấc xuống, hơi nóng mang theo mùi thơm đặc trưng lan tỏa khắp căn nhà dài. Gắp một đũa khẽ đưa lên miệng, thực khách cảm nhận rõ vị bùi thơm của lá săn, vị đậm đà của cá khô, chút béo ngậy ngấm trong từng thớ thịt ba chỉ, rồi khép lại bằng vị đắng nhẹ nơi đầu lưỡi của cà đắng. Những hương vị tưởng như đối lập lại hòa quyện để lại dư vị ngọt hậu khó quên.

Lần đầu được trải nghiệm món ăn, chị Nguyễn Hồng Khương (phường Buôn Ma Thuột) chia sẻ: “Ban đầu, tôi nghĩ sẽ khó ăn vì có vị đắng nhưng càng nhai lại cảm nhận được sự hài hòa của các nguyên liệu. Món ăn dân dã nhưng mang đến cảm giác rất đặc biệt.”

Anh Y Sôl Sruk chế biến món lá sắn xào cà đắng.

Đắk Lắk hội tụ nhiều dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc đều lưu giữ một bản sắc ẩm thực riêng. Nếu người Êđê nổi tiếng với cơm lam, gà nướng, thì người M'nông lại gửi gắm câu chuyện về đời sống thường ngày qua món lá sắn xào cà đắng. Không cầu kỳ, kiểu cách, món ăn chinh phục thực khách bằng sự dung dị và hương vị nguyên sơ.

Ngày nay, trên thực đơn của nhiều nhà hàng tại Buôn Ma Thuột hay quanh khu du lịch Hồ Lắk, lá sắn xào cà đắng trở thành món ăn đặc sản được du khách tìm thưởng thức. Tại các chợ dân sinh, lá sắn non xanh mướt bên cạnh rổ cà đắng tươi cũng xuất hiện ngày càng nhiều, dần có mặt trong bữa cơm của không ít gia đình người Kinh như một sự giao thoa văn hóa ẩm thực tự nhiên.

Từ gian bếp nhỏ của người M'nông, món ăn dân dã này đã âm thầm lan tỏa, góp thêm sắc màu vào bức tranh ẩm thực Đắk Lắk. Dù hiện diện trong nhà hàng hay nép mình bên bếp lửa nhà dài, món ăn vẫn vẹn nguyên hương vị của núi rừng và tấm lòng hiếu khách, hào sảng của người M'nông. Đó cũng là điều còn đọng lại trong lòng thực khách sau mỗi lần thưởng thức.

Như Quỳnh