Lễ hội Rượu cần của người M’nông bên hồ Lắk năm 2026 vừa khép lại, để lại nhiều ấn tượng đối với người dân và du khách. Không chỉ góp phần bảo tồn, quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào M’nông, lễ hội còn tạo sức hút lớn đối với du khách, trở thành “đòn bẩy” kích cầu du lịch tại xã Liên Sơn Lắk.

Sức hút từ những trải nghiệm văn hóa

Lễ hội diễn ra trong hai ngày 29 và 30/8, với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, gắn với đời sống và phong tục truyền thống của người M’nông. Điểm nhấn của lễ hội không chỉ nằm ở không gian trưng bày, thưởng thức rượu cần mà còn ở hàng loạt hoạt động trải nghiệm văn hóa. Đến với lễ hội, du khách được tìm hiểu các sản phẩm truyền thống, xem trình diễn nghề gốm, biểu diễn cồng chiêng, đặc biệt là trực tiếp tìm hiểu quy trình làm men, ủ rượu cần.

Đông đảo người dân, du khách đến tham dự và trải nghiệm các hoạt động tại Lễ hội Rượu cần của người M’nông bên hồ Lắk.

Anh Lê Văn Quân, tỉnh Thanh Hóa cho biết, dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, anh chọn Đắk Lắk làm điểm đến và biết tại xã Liên Sơn Lắk diễn ra Lễ hội Rượu cần nên đã dành thời gian tham gia. Anh Quân chia sẻ: “Đến với lễ hội, tôi rất ấn tượng bởi các hoạt động được tổ chức phong phú. Đặc biệt, qua chương trình Workshop làm men và ủ rượu cần, tôi được biết thêm về những công đoạn kỳ công để làm ra thức uống truyền thống này. Trước đây tôi đã nhiều lần thưởng thức rượu cần nhưng đây là lần đầu tiên được trực tiếp tìm hiểu về cách làm rượu. Qua đó, tôi hiểu thêm về văn hóa, phong tục truyền thống của đồng bào M’nông bên hồ Lắk”.

Còn chị Đỗ Thị Thùy Linh, du khách đến từ phường Buôn Ma Thuột biết đến lễ hội qua thông tin trên mạng xã hội, dù di chuyển bằng xe máy, chị vẫn dành thời gian đến Liên Sơn Lắk trong kỳ nghỉ lễ. Chị Linh cảm nhận: “Lễ hội rất đông vui, tôi không uống được rượu cần nhưng chắc chắn sẽ mua rượu cần về làm quà. Tôi cũng rất thích các gian hàng tại lễ hội. Các gian hàng được trang trí công phu, sử dụng nhiều vật liệu tự nhiên như tre, nứa, tạo cảm giác gần gũi và phù hợp với không gian văn hóa của buôn làng”.

Đại biểu cùng thưởng thức rượu cần của người M’nông.

Theo Ban tổ chức Lễ hội, trong hai ngày diễn ra các hoạt động, sự kiện đã thu hút khoảng 35.000 lượt du khách, mức cao nhất từ trước đến nay đối với một sự kiện văn hóa, du lịch được tổ chức trong thời gian ngắn tại địa phương. Con số này cho thấy sức hút của những sự kiện văn hóa được tổ chức gắn với thế mạnh về cảnh quan, văn hóa bản địa của hồ Lắk.

Từ văn hóa truyền thống đến sản phẩm du lịch

Từ xa xưa, trong điều kiện cuộc sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, đồng bào dân tộc M’nông chủ yếu sống dựa vào tự cung, tự cấp. Với nhu cầu giao lưu, giải trí sau những ngày lao động mệt mỏi, người M’nông đã sáng tạo nên một loại thức uống mang đậm bản sắc riêng đó chính là rượu cần.

Rượu cần được làm từ lúa hoặc các loại ngũ cốc, sau khi giã lúa rồi trộn với men lá được chế biến từ các loại lá rừng, cây dược liệu bản địa, sau đó ủ trong chum, ché để lên men tự nhiên. Qua thời gian, rượu cần không chỉ trở thành thức uống quen thuộc mà còn kết tinh tri thức dân gian, kinh nghiệm sản xuất và sự gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Gian hàng trưng bày rượu cần và các sản phẩm địa phương của buôn Juin - nơi diễn ra lễ hội.

Nghệ nhân Y Bắp Nơm, xã Liên Sơn Lắk chia sẻ: “Lúa mình đem rang cho vàng, hơi xém một chút để khi nấu lên rượu có mùi thơm. Rang xong thì giã, sảy cho sạch trấu rồi nấu thành cơm. Cơm nguội thì trộn với men, cho vào ché ủ. Qua một đêm mình bịt kín miệng ché lại, để rượu lên men từ từ, khoảng 15 ngày là uống được, nhưng muốn rượu thơm, ngon hơn thì phải để lâu thêm một chút”.

Theo nghệ nhân Y Bắp Nơm, việc gìn giữ nghề làm rượu cần không chỉ nhằm bảo tồn một thức uống truyền thống mà còn là cách lưu giữ văn hóa của cộng đồng M’nông R’lăm. “Buôn làng cũng như bản thân tôi, muốn lưu giữ truyền thống văn hóa của người M’nông R’lăm để phát triển bền vững, lan tỏa kinh nghiệm làm rượu ché cho người Việt Nam nói chung và xã Liên Sơn Lắk nói riêng”, nghệ nhân Y Bắp Nơm bày tỏ.

Ông Nguyễn Anh Tú, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, Trưởng Ban tổ chức lễ hội nhấn mạnh: Các hoạt động được tổ chức nhằm tạo thêm cơ hội để người dân và du khách tiếp cận, tìm hiểu văn hóa truyền thống của người M’nông. Đặc biệt, chương trình “Nghe kể câu chuyện rượu cần cùng Ba Báo” tạo nên một không gian trải nghiệm riêng, giúp du khách tiếp cận văn hóa thông qua những câu chuyện, ký ức và sự am hiểu của người thực hành văn hóa.

Các thí sinh tham gia cuộc thi "Vua rượu cần".

Nhấn mạnh ý nghĩa của hoạt động này, ông Tú cho rằng, du khách không chỉ biết đến rượu cần như một thức uống truyền thống mà còn hiểu hơn về cách làm, cách thưởng thức, phong tục, tập quán và ý nghĩa của ché rượu cần trong đời sống cộng đồng người M’nông. Việc đưa những giá trị văn hóa vào các hoạt động trải nghiệm cũng góp phần thay đổi cách tiếp cận của du khách, từ “xem văn hóa” sang “trải nghiệm văn hóa”. Đây là tiền đề để Liên Sơn Lắk từng bước hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm gắn với đời sống, phong tục của đồng bào M’nông.

Từ thành công của lễ hội, xã Liên Sơn Lắk có thêm cơ hội quảng bá hình ảnh hồ Lắk, giới thiệu cảnh quan thiên nhiên, văn hóa, con người và các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Lượng khách tăng trong thời gian diễn ra lễ hội không chỉ góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa mà còn mở ra cơ hội để các cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, sản phẩm đặc sản và các điểm du lịch cộng đồng thu hút thêm du khách trong nước và quốc tế.

Hoàng Tuyết