"Nhà tôi trên bến sông có chiếc cầu nhỏ cong cong". Câu hát như làn gió mát đưa tôi về bên bến sông Bình Bá (xã Tuy An Đông) - nơi có cầu Ông Cọp bắc qua.

ới chiều dài gần 800 m, cầu Ông Cọp được xem là cây cầu gỗ dài nhất Việt Nam. Cầu được đặt theo tên miếu Ông Cọp nằm ở gần cầu, do người dân tự xây dựng, rộng khoảng 1,5 đến 2 m, chỉ đủ cho xe máy và người đi bộ di chuyển. Cầu được đưa vào sử dụng từ năm 1998, nối liền xã An Ninh Tây (cũ), nay là xã Tuy An Đông với phường Xuân Đài, tuyến đường huyết mạch Quốc lộ 1. Không chỉ là tuyến giao thông kết nối hai bờ, cầu gỗ Ông Cọp từ lâu đã trở thành điểm đến quen thuộc thu hút du khách bởi vẻ đẹp mộc mạc, bình yên.

Chiếc cầu như một nét vẽ của làng quê: thô mộc, gập ghềnh, đôi khi xiêu vẹo như dáng hình của gió. Những thanh gỗ, những cây tre, miếng ván ghép lại, không hoàn hảo, để lộ ra từng vết sần, từng dấu đinh, từng khoảng hở đủ để nhìn thấy dòng nước lấp loáng phía dưới. Vậy mà chính cái vẻ không tròn trịa ấy lại làm nên sức quyến rũ rất riêng - một vẻ đẹp thô mộc thấm vào mắt, vào lòng, trở thành điểm đến thú vị, hấp dẫn du khách.

Cầu Ông Cọp dưới ống kính của nghệ sĩ nhiếp ảnh. Ảnh: Dương Thanh Xuân

Chị Diệp Thị Lan, du khách đến từ Hà Nội dừng chân tham quan cầu trên hành trình khám phá miền duyên hải, cho biết chị thu hút bởi hình ảnh cầu Ông Cọp trên mạng xã hội nên nhất định tìm đến. Giữa trời nước mênh mông, hiện diện một cây cầu cong cong, thô mộc, có phần mong manh, mà mỗi bước chân qua, cây cầu lại "thở" những nhịp run rẩy, có khi lại "nhảy nhót" nghịch ngợm theo từng vòng bánh xe. “Đứng giữa cầu, gió thổi mang theo mùi phù sa, chợt thấy mình nhẹ đi, như đang bước về một miền thương nhớ. Ai từng một lần đi qua sẽ khắc ghi khung cảnh nên thơ, bình dị này”, chị Lan nói.

Cầu gỗ Ông Cọp còn nổi tiếng bởi câu chuyện mỗi năm gần như phải làm lại một lần. Mỗi mùa mưa bão đi qua, năm thì dập dềnh, sứt mẻ, năm thì bị cuốn theo dòng nước. Đến nỗi, cứ đến đầu mùa mưa, người dân lại tháo dỡ cầu để hạn chế thiệt hại rồi qua mưa gió lại dựng lên, năm này qua năm khác, như dựng lại một nhịp sống.

Năm 2025, nước lớn, dữ dội, cầu Ông Cọp trôi ra biển lớn. Sau lũ, dưới mặt sông chỉ còn trơ lại mấy cọc tre già. Người ta đùa rằng, đây như Bạch Đằng giang, nơi năm xưa Ngô Quyền đóng cọc đánh đuổi quân Nam Hán. Và công cuộc tái thiết cầu Ông Cọp lại bắt đầu. Người dân lại đóng góp, vận chuyển, lại đo, lại ghép những đoạn gỗ, những thân tre, những tấm ván làm lại cầu. Cây cầu không bao giờ mới, nhưng cũng chẳng bao giờ cũ, bởi mang trong mình những lớp thời gian chồng lên nhau mà vẫn giữ được “linh hồn” và kiến trúc nguyên bản. Mỗi lần tái sinh nó như kể lại câu chuyện về sự kiên định của con người trước thiên nhiên, qua mưa lũ, qua mất mát lại hồi sinh mạnh mẽ.

Cây cầu không chỉ nối đôi bờ, mà còn nối những ngày bình thường tưởng chừng giản dị nhất: một chuyến qua sông đi chợ, một buổi đến trường, một lần thăm nhau giữa hai xóm nhỏ. Có lẽ cây cầu chưa bao giờ chỉ là chuyện của gỗ, tre, mà là ký ức, thói quen, là một phần đời sống. Người ta đi trên cầu bằng cả sự quen thuộc, cảm giác chông chênh nhưng tin cậy, như chính cuộc sống vùng duyên hải khắc nghiệt mà đằm sâu. Chị Lê Thị Tám, người dân địa phương cho biết, hiện từ phường Xuân Đài đi xã Tuy An Đông đã có nhiều tuyến đường bê tông, nhưng quãng đường di chuyển khoảng 10 km. Còn khi đi qua cầu gỗ Ông Cọp, người dân chỉ mất vài phút với quãng đường di chuyển chưa tới 1 km, tiết kiệm được rất nhiều thời gian.

Cầu gỗ ông Cọp thu hút du khách tham quan, du lịch, chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Dương Thanh Xuân

Tuy nhiên, cầu gỗ Ông Cọp sắp khép lại hành trình sau nhiều năm gắn bó với người dân và du khách. Theo kế hoạch đầu tư, cây cầu sẽ được thay thế bằng cầu Bình Bá thuộc Dự án Tuyến đường bộ ven biển tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2026 - 2028. Ông Trần Văn Biên, Chủ tịch UBND xã Tuy An Đông, cho biết: Cầu gỗ Ông Cọp gắn bó với đời sống văn hóa cũng như nhu cầu đi lại của người dân địa phương. Tuy nhiên, kết cấu cầu hoàn toàn bằng gỗ, tre, nên mỗi lần mưa lũ, cầu Ông Cọp đều bị cuốn trôi. Rồi đây một cây cầu mới, vững chãi hơn, hiện đại hơn sẽ được dựng lên trên khúc sông này.

Sự thay thế này là bước đi cần thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, với nhiều người, việc cầu gỗ Ông Cọp dần lui vào ký ức cũng đồng nghĩa sẽ mất đi một biểu tượng độc đáo - một cây cầu mộc mạc đã trở thành dấu ấn không thể thiếu trong những bức ảnh, những chuyến đi và ký ức của biết bao thế hệ.

Sông Bình Bá vẫn vơi đầy theo từng con nước nhưng cảm giác “qua cầu gió bay” trên chiếc cầu gỗ năm nào sẽ thành kỷ niệm. Cầu Ông Cọp - với tất cả những mong manh, chắp vá mà kiên cường - sẽ còn sống mãi, không phải với dòng sông, mà trong ký ức của những người đã từng một lần bước qua.

Kim Ái - Kim Chi