Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng ngày làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và tiếp cận tri thức. Trong dòng chảy ấy, học tập suốt đời không còn đơn thuần là một phong trào mà trở thành nhu cầu thiết yếu để mỗi người thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thời đại.

Từ “thực học” đến “thực hành”

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh: Một trong những mục đích của Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 là: Người học, người lao động và người dân được tiếp cận, thực hành kỹ năng số và sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, phù hợp với nhu cầu và điều kiện; tăng cường tiếp cận học liệu mở, nền tảng học tập số, dịch vụ học tập cộng đồng và dịch vụ công trực tuyến, góp phần bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng trong quá trình chuyển đổi số.

Bí thư Đảng ủy xã Ea Knuếc Ngô Thị Minh Trinh (giữa) cùng bà con buôn làng mở phiên livestream bán sầu riêng.

Một người dân học sử dụng dịch vụ công trực tuyến là học để giải quyết công việc thuận tiện hơn, biết cách thanh toán số, bảo vệ tài khoản và dữ liệu cá nhân. Nông dân học kỹ năng số để tìm hiểu thị trường, quảng bá sản phẩm, kết nối với khách hàng là học để nâng cao hiệu quả sản xuất. Người cao tuổi có thể học cách sử dụng điện thoại thông minh, gọi video cho người thân, tiếp cận thông tin chính thống. Học sinh học cách tìm kiếm, đánh giá và sử dụng thông tin trên môi trường mạng một cách an toàn… Từ những việc rất cụ thể ấy cho thấy việc học tập trong kỷ nguyên số đã trở thành nhu cầu bắt buộc cả “xã hội học tập”.

Đắk Lắk đang triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” với trọng tâm phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho người dân, nâng cao năng lực số của lực lượng lao động, học sinh, sinh viên và cán bộ, công chức, viên chức. Các buổi học thay vì lý thuyết thì chuyển sang hướng dẫn trực tiếp, thao tác các nền tảng số “thực học - thực hành”, đưa tinh thần học tập suốt đời từ khẩu hiệu vào đời sống một cách thiết thực, hiệu quả. Chị Nguyễn Thị Tường Vy, người dân phường Đông Hòa cảm nhận: “Từ khi được Tổ công nghệ cộng đồng hướng dẫn trực tiếp trên điện thoại để làm các thủ tục hành chính tôi thấy rất tự tin, tiết kiệm, hiệu quả. Từ đó tôi tự mày mò học thêm các kiến thức, kỹ năng khác trên môi trường số để phục vụ cuộc sống”.

Học để làm chủ công nghệ

Xã hội học tập trong thời đại số không phải chỉ học một ngày, một buổi, một đợt tập huấn mà nó cần duy trì thường xuyên, liên tục cập nhật; học tập suốt đời, thực học, thực hành để đáp ứng nhu cầu của công việc và cuộc sống.

Thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng (xã Ô Loan) hướng dẫn người dân đăng ký thủ tục hành chính qua điện thoại .

Ở Đắk Lắk, tinh thần học tập suốt đời thể hiện qua nhiều hoạt động cụ thể không chỉ trong ngành giáo dục mà ở đều khắp các cơ quan, đơn vị, địa phương, cộng đồng dân cư. Trong đó tiêu biểu là phong trào Bình dân học vụ số với nhiều cách làm hay, mô hình thiết thực như: Tổ công nghệ cộng đồng, Chi hội phụ nữ số - đồng hành cùng phụ nữ dân tộc thiểu số, Công dân số tiêu biểu; Thôn, buôn, khu phố số tiêu biểu; Nông thôn số - làm giàu từ công nghệ; Thôn, buôn số - vùng đồng bào dân tộc thiểu số…

Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy nhấn mạnh, phong trào Bình dân học vụ số là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao dân trí số, phổ cập kỹ năng số và đưa công nghệ đến từng người dân, hộ gia đình. Mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên phải đi đầu trong việc làm chủ công nghệ và lan tỏa kỹ năng số trực tiếp đến cộng đồng, khu dân cư.

Mỗi người dân biết và sử dụng những kỹ năng số thiết yếu ngày càng trở thành một nhu cầu không thể thiếu. Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời chỉ thực sự có ý nghĩa khi sau những hoạt động phát động, tinh thần học tập vẫn tiếp tục được duy trì. Bởi học tập suốt đời không thể chỉ diễn ra trong một tuần, đó phải là nhu cầu tự thân của mỗi người.

Trần Quới