Tại các phường trung tâm tỉnh, nhiều điểm ngập xuất hiện sau mưa đang cho thấy những bất cập của hạ tầng đô thị. Có nơi tình trạng kéo dài nhiều năm, đặt ra câu hỏi về  mức độ tiêu thoát và sự kết nối giữa các tuyến thoát nước.

Nhiều điểm ngập tái diễn

Những ngày cuối tháng 9, mưa lớn kéo dài khiến nhiều khu vực ở Đắk Lắk xuất hiện ngập úng, sạt lở cục bộ. Đặc biệt, ở một số đô thị, nhiều tuyến đường và khu vực trũng thấp ngập nước, ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân.

Ở phường Tuy Hòa, trên đường Trần Phú (đoạn từ Nguyễn Đình Chiểu đến Lê Duẩn), tình trạng nước bẩn dâng lên mặt đường mỗi khi mưa lớn đã được người dân phản ánh nhiều lần. Nước đọng kèm mùi hôi ảnh hưởng đến các hộ dân hai bên đường. Đáng chú ý, đây không phải tình trạng mới phát sinh, người dân đã kiến nghị vấn đề này trong nhiều năm nay.

Một đoạn đường ở phường Buôn Ma Thuột bị ngập nước sau cơn mưa. Ảnh: PV

Khu vực phía Tây của tỉnh cũng ghi nhận tình trạng ngập cục bộ trên một số tuyến đường thuộc các phường Tân An, Buôn Ma Thuột và một số địa phương khác. Mỗi khi mưa lớn, nước dâng nhanh, gây khó khăn cho người dân và phương tiện lưu thông. Khi nước chảy mạnh, người điều khiển phương tiện khó quan sát mặt đường và các vị trí có hố ga, miệng cống. Thực tế, đã có không ít trường hợp người đi xe máy bị té ngã khi cố gắng di chuyển qua các đoạn đường ngập. Với những hộ dân nằm dọc các tuyến đường thường xuyên ngập, mỗi trận mưa lớn lại kéo theo nỗi lo nước tràn vào nhà, ảnh hưởng đến sinh hoạt và tài sản.

Đơn cử như tối 26/9, cơn mưa lớn khiến đường Nguyễn Tất Thành (đoạn qua phường Buôn Ma Thuột) ngập sâu, nước chảy xiết, một số người đi xe máy bị cuốn ngã. Một số khu dân cư dọc đường Nguyễn Du cũng bị nước mưa dâng cao, tràn vào nhà. Ở ngã tư Nguyễn Khuyến - Trần Nhật Duật, nước dồn nhanh, gây khó khăn cho người và phương tiện qua lại. Đây đều là những khu vực thường xuyên xảy ra ngập sâu vào mùa mưa hằng năm.

Trên đường Đồng Khởi (đoạn giao Quốc lộ 14 thuộc phường Tân An), sau mưa lớn, nước từ các khu vực lân cận dồn về khiến có thời điểm nắp cống bị đẩy lên, nước tràn mặt đường. Còn ở hẻm 116/29 đường Nguyễn Chí Thanh, nước từ miệng cống gom thoát nước trào ngược lên mặt đường sau mưa.

Nước còn tràn vào một số khu dân cư, nhà dân ở những vị trí thấp. Người dân phải di chuyển phương tiện, đồ đạc lên nơi cao hơn, hạn chế đi lại trong thời điểm mưa lớn.

Áp lực từ đô thị hóa 

Quá trình đô thị hóa đang làm thay đổi nhanh chóng diện mạo nhiều khu vực của Đắk Lắk. Cùng với những khu dân cư, tuyến đường và công trình mới, điều kiện tiêu thoát nước tự nhiên dần thay đổi. Những khoảng đất trống, ao hồ và bề mặt có khả năng thấm nước được thay thế bằng đường giao thông, nhà ở, sân bãi và các công trình xây dựng khiến lượng nước mưa chảy tràn trên bề mặt tăng lên, đồng thời rút ngắn thời gian nước tập trung về các tuyến tiêu thoát.

Đây là một trong những yếu tố làm gia tăng áp lực lên hệ thống thoát nước đô thị, nhất là khi các khu vực xây dựng mới hình thành liên tiếp. Nếu hệ thống thoát nước của từng khu vực không được kết nối phù hợp với mạng lưới chung và điều kiện tiêu thoát của toàn lưu vực, lượng nước dồn về các tuyến cống hiện hữu sẽ tăng, trong khi khả năng tiếp nhận của hệ thống không thay đổi tương ứng.

Đô thị Buôn Ma Thuột được đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước đồng bộ, nhưng khi xảy ra mưa lớn vẫn xảy ra tình trạng ngập cục bộ tại một số nơi.

Theo ông Nguyễn Hữu Chí, Phó Chủ tịch UBND phường Buôn Ma Thuột, một trong những nguyên nhân khiến tình trạng ngập cục bộ xảy ra là hệ thống thoát nước đô thị tại một số khu vực chưa đồng bộ, khả năng tiêu thoát chưa đáp ứng được yêu cầu khi xuất hiện những trận mưa lớn, cường độ cao trong thời gian ngắn. Đây cũng là vấn đề từng được ghi nhận trong các đánh giá về hệ thống thoát nước của đô thị Buôn Ma Thuột.

Cùng với hạ tầng, đặc điểm địa hình cũng tác động trực tiếp đến khả năng tiêu thoát nước. Trên địa bàn phường Buôn Ma Thuột có những khu vực cao, dốc và thấp trũng đan xen. Khi mưa lớn, nước từ các vị trí cao nhanh chóng dồn xuống khu vực thấp, tạo áp lực lớn lên cống, mương và các cửa thu nước. Những nơi có địa hình thấp hoặc nằm ở vị trí tiếp nhận dòng chảy từ khu vực xung quanh, vì thế dễ xuất hiện tình trạng nước tập trung trong thời gian ngắn.

Hệ thống suối tự nhiên như Ea Tam, Ea Ngay và Đốc Học là những trục tiêu nước quan trọng của đô thị. Tuy nhiên, khi mưa lớn, mực nước trên các suối dâng nhanh, dòng chảy mạnh, làm giảm khả năng tiếp nhận nước từ hệ thống thoát nước, nhất là tại các khu vực ven suối. Trong khi đó, tại một số vị trí, khả năng thu và dẫn nước của hệ thống cống, mương, cửa thu có thể bị ảnh hưởng bởi bùn đất, rác thải hoặc vật cản. Khi lượng nước đổ về tăng nhanh, những hạn chế này càng bộc lộ rõ khiến nước thoát chậm hoặc dồn ngược lên mặt đường.

Theo lý giải của ông Chu Văn Việt, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Tân An, tại hẻm 116/29 đường Nguyễn Chí Thanh, khi xảy ra mưa lớn, nước từ nhiều khu vực dồn về trong thời gian ngắn trong khi hệ thống thoát nước không đáp ứng kịp, dẫn đến tình trạng nước dồn và trồi ngược tại miệng cống. Sau khi ghi nhận hiện tượng, địa phương đã chỉ đạo phòng chuyên môn kiểm tra thực tế, xác định nguyên nhân.

Hồ Như - Hoàng Tuyết