Trong hình dung của nhiều người, nước Pháp là Paris hoa lệ, những công trình cổ kính, những đại lộ và dấu ấn văn hóa đã trở thành biểu tượng.

Nhưng trên hành trình của mình, tôi còn gặp một nước Pháp gần gũi hơn trong những khu phố cũ, khoảng xanh giữa đô thị, quán cà phê bên đường hay những chuyến tàu nối các miền đất. Mỗi nơi đi qua lại mở ra một câu chuyện về con người và đời sống, về những lớp thời gian còn lưu dấu và cách mỗi vùng đất gìn giữ ký ức trong nhịp sống của một xã hội hiện đại...

Bài 1: Nanterre - Chạm vào nước Pháp qua nhịp đời thường

Chuyến đi khám phá nước Pháp của tôi bắt đầu tại Nanterre, thành phố thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng Île-de-France. Tuy ít xuất hiện trên bản đồ du lịch quen thuộc nhưng đô thị này lại mang đến cho tôi một cách cảm nhận khác về nước Pháp, không bắt đầu từ những công trình biểu tượng hay đại lộ nổi tiếng mà chính từ đời sống thường ngày của một đô thị ở phía tây Paris.

Ấn tượng đầu tiên khi tôi đặt chân đến Nanterre là sự tĩnh lặng, chậm rãi, thậm chí có chút buồn.

Một tiệm bánh trên phố Maurice Thorez.

Đi bộ qua những khu dân cư, những hàng cây chạy dọc theo phố, phía sau là những dãy nhà nối tiếp nhau, nhịp sống hiện ra không quá ồn ào. Người đi làm bước nhanh về phía ga tàu, người thong thả tản bộ, những chiếc xe buýt dừng lại rồi lại tiếp tục hành trình. Mỗi người một nhịp, mỗi phương tiện một lộ trình nhưng tất cả dường như vận hành trong một trật tự đã trở nên quen thuộc. Khó hình dung rằng phía sau vẻ bình lặng ấy là một đô thị có gần 100.000 dân, với mật độ khoảng 8.000 người/km², nằm trong vùng phát triển năng động.

Rảo bước trên một con đường, mùi thơm của bơ, sữa và caramel quyện vào không khí, dậy cả một góc phố. Sau lớp kính trong veo, những chiếc bánh sừng bò (croissant) vàng ruộm, bánh mì dài (baguette), bánh ngọt nhiều màu sắc được xếp ngay ngắn trên những kệ gỗ dưới ánh đèn vàng.

Từ đỉnh của đồi cỏ trong công viên André Malraux, có thể ngắm nhìn toàn bộ không gian cảnh quan và những tòa nhà cao tầng của khu La Défense.

Một tiệm bánh nhỏ, khách ghé vào rồi rời đi, trên tay là những túi giấy đựng bánh còn vương hơi ấm. Không có gì đặc biệt nếu nhìn nó như một điểm dừng chân. Nhưng ở Pháp, những tiệm bánh như thế hiện diện trong nhịp sống hằng ngày ở mỗi khu phố. Người ta ghé mua một chiếc baguette trên đường về nhà, một chiếc croissant cho buổi sáng. Bánh mì vì thế không chỉ ở trên bàn ăn mà dường như đã trở thành một phần của nếp sống.

Trong những ngày ở Nanterre, tôi dành khá nhiều thời gian đi bộ trong Parc André-Malraux - một công viên rộng 25 ha nằm cạnh khu La Défense.

Từ những lối đi uốn quanh các thảm cỏ, có thể nhìn thấy những khối nhà cao tầng vươn lên phía xa. Khoảng xanh mở rộng với những bãi cỏ thoai thoải, những lối nhỏ len giữa hàng cây rồi dẫn về phía mặt hồ. Trẻ em chạy nhảy, nô đùa trên cỏ. Người đi bộ, người tập thể dục, người dắt thú cưng đi dạo. Dưới tán cây, một vài nhóm thanh niên cùng nhau đàn hát. Nhịp sống thật yên bình giữa khoảng xanh rộng mở.

Ngoài 30 loài chim, Parc André-Malraux còn là nơi sinh sống của loài ngỗng Canada.

Đi sâu hơn vào công viên, tôi nhận ra khoảng xanh ấy không chỉ đơn thuần là không gian công cộng mà là cả một bức tranh thiên nhiên sinh động. Trên mặt hồ, những đàn chim nước thong thả kiếm ăn. Phía trên các tán cây, chim chuyền cành, sà xuống những trảng cỏ rồi lại tìm về phía những bụi cây ven hồ…

Đứng ở André-Malraux hôm nay, khó hình dung không gian xanh bình yên ấy là cả sự đổi thay cùng với quá trình đô thị hóa vùng phía tây Paris. Công viên được xây dựng từ năm 1971 dưới bàn tay thiết kế của kiến trúc sư cảnh quan Jacques Sgard. Địa hình nơi đây được tạo nên phần lớn từ lượng đất đào lên trong quá trình xây dựng khu La Défense. Thay vì san phẳng bằng bê tông, Sgard đã tận dụng hàng triệu mét khối đất đá để đắp thành những ngọn đồi nhấp nhô lượn sóng. Parc André Malraux trong mắt tôi vì thế không chỉ là một công viên đẹp mà còn là một lựa chọn độc đáo trong quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị.

Rời Parc André-Malraux, tôi chợt nghĩ về Buôn Ma Thuột - thành phố cao nguyên với những con đường rợp bóng cây xanh. Trong nhịp đô thị hóa ngày càng nhanh, giữ lại những khoảng xanh trong lòng đô thị chính là cách Buôn Ma Thuột gìn giữ, phát huy lợi thế riêng có về cây xanh, mặt nước, địa hình và khí hậu trên hành trình hướng tới một đô thị xanh, sinh thái, giàu bản sắc.

Bài 2: Đi tìm Paris của riêng mình

Hương Lê