Trong tiến trình chuyển đổi số, những khác biệt về điều kiện sống, trình độ, kỹ năng và trách nhiệm gia đình vẫn là rào cản cần tháo gỡ để bảo đảm sự tham gia bình đẳng của phụ nữ trong thời đại số.

Rào cản trong tiếp cận công nghệ

Công nghệ số đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và tham gia các hoạt động xã hội. Thông qua các thiết bị kết nối internet, người dân có thể tìm kiếm thông tin, học trực tuyến, thực hiện thủ tục hành chính, quảng bá sản phẩm và kết nối thị trường. Đây cũng là cơ hội để phụ nữ nâng cao kiến thức, phát triển nghề nghiệp, sản xuất, kinh doanh và tham gia đời sống xã hội.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận và thụ hưởng lợi ích từ công nghệ giữa các nhóm phụ nữ vẫn còn chênh lệch. Nhiều người còn lúng túng khi sử dụng thiết bị thông minh, giao dịch trực tuyến, tiếp cận dịch vụ công trên môi trường mạng. Khoảng cách số không chỉ nằm ở việc có thiết bị kết nối internet mà còn ở khả năng khai thác công nghệ hiệu quả, an toàn.

Phụ nữ chủ động tiếp cận công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Theo bà H Đăng Hmok, Chủ tịch Hội LHPN xã Nam Ka, khoảng cách số vẫn khá rõ, nhất là ở nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều phụ nữ chưa có thiết bị phù hợp, kỹ năng công nghệ hạn chế, chủ yếu sử dụng điện thoại để liên lạc, giải trí mà chưa biết khai thác các tiện ích phục vụ học tập, sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, áp lực việc nhà, chăm sóc con cái, khó khăn kinh tế và những định kiến giới cũng hạn chế cơ hội tiếp cận công nghệ của chị em.

Khi trách nhiệm gia đình vẫn chủ yếu đặt lên vai phụ nữ, thời gian dành cho học tập, cập nhật kiến thức và phát triển nghề nghiệp cũng bị thu hẹp. Không chỉ vậy, nguy cơ bị quấy rối, xúc phạm, đe dọa hoặc phát tán thông tin, hình ảnh riêng tư trên mạng còn khiến nhiều phụ nữ, trẻ em gái e ngại tham gia các hoạt động trực tuyến. Vì vậy, nâng cao kỹ năng số cần đi đôi với trang bị kiến thức bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện nguy cơ và tìm kiếm hỗ trợ khi bị xâm hại.

Tạo nền tảng để phụ nữ phát huy năng lực

Tại Đắk Lắk, kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2026 - 2030 của UBND tỉnh xác định ứng dụng công nghệ số là một trong những giải pháp thu hẹp khoảng cách giới. Tỉnh chú trọng hỗ trợ phụ nữ ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa tiếp cận nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, giáo dục và y tế từ xa; đồng thời đào tạo kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, bảo đảm an toàn thông tin và tiếp cận trí tuệ nhân tạo.

Việc trang bị kỹ năng số cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng nhóm phụ nữ. Với người làm nông nghiệp, sản xuất, kinh doanh thì chú trọng kỹ năng tìm kiếm thông tin thị trường, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Với lao động nữ, khả năng sử dụng công nghệ và học tập thường xuyên sẽ giúp thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường việc làm.

Hội viên phụ nữ được hướng dẫn kỹ năng tiếp cận, khai thác thông tin trên môi trường số.

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, tăng tỷ lệ lao động nữ làm công hưởng lương lên khoảng 45%; giảm tỷ trọng lao động nữ làm việc trong khu vực nông nghiệp xuống dưới 25%; phấn đấu tỷ lệ nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã đạt ít nhất 30%. Những chỉ tiêu này cho thấy thúc đẩy bình đẳng giới cần gắn với cơ hội việc làm, khả năng tiếp cận nguồn lực kinh tế, khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 80% dân số trong độ tuổi quy định được tiếp cận kiến thức cơ bản về bình đẳng giới. Để thực hiện mục tiêu này, cần lồng ghép bình đẳng giới trong các chương trình chuyển đổi số, đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực và chính sách lao động, bảo đảm các chính sách đi vào đời sống, phù hợp với những thay đổi từ môi trường số.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh cho biết, tổ chức Hội giữ vai trò quan trọng trong hỗ trợ phụ nữ tiếp cận công nghệ, nâng cao kỹ năng số. Thông qua tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn trực tiếp, Hội giúp hội viên sử dụng dịch vụ công trực tuyến, các ứng dụng số và nhận diện nguy cơ trên không gian mạng. Nội dung hỗ trợ được điều chỉnh phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là phụ nữ vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, xây dựng gia đình bình đẳng, khuyến khích nam giới chia sẻ việc nhà, chăm sóc con cái cũng là giải pháp giúp phụ nữ có thêm thời gian học tập, phát triển nghề nghiệp.

Vân Anh