Chỉ từ một tin nhắn, đường link tưởng chừng vô hại, nhiều người đã trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo tinh vi...

Mất tiền vì chủ quan

Chị H’Noel Byă (trú phường Ea Kao) vẫn chưa hết bàng hoàng khi kể lại sự việc tài khoản ngân hàng bị rút sạch tiền. Cách đây khoảng 2 tuần, trong lúc lướt mạng xã hội, chị thấy quảng cáo chương trình vay vốn lãi suất thấp (chỉ bằng 2/3 so với lãi suất hiện nay của các ngân hàng) với hình ảnh, logo giống hệt một ngân hàng lớn. Đang cần vốn làm ăn, chị liền quét mã QR và truy cập vào một trang web có giao diện “y như thật”.

“Tôi nhập thông tin cá nhân theo hướng dẫn, sau đó có người gọi điện xưng là nhân viên ngân hàng, yêu cầu cung cấp mã OTP để hoàn tất hồ sơ. Chỉ vài phút sau, điện thoại báo trừ tiền liên tiếp trong tài khoản ngân hàng, hơn 50 triệu đồng vừa bán hồ tiêu đã "bốc hơi" sạch”, chị H’Noel kể, giọng vẫn còn run.

Các đối tượng trong đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng bị Công an tỉnh Đắk Lắk triệu tập làm việc.

Tương tự, anh Trần Văn Mễ (trú xã Quảng Phú) cũng nhận được tin nhắn mang tên định danh giống ngân hàng mình đang sử dụng, cảnh báo tài khoản có dấu hiệu bị xâm nhập. Lo lắng, anh lập tức bấm vào đường link và đăng nhập theo hướng dẫn. Khi phát hiện sự việc, gần 80 triệu đồng trong tài khoản đã bị chuyển đi.

Theo cơ quan công an, đây là những thủ đoạn không mới nhưng ngày càng được “nâng cấp” tinh vi. Các đối tượng giả mạo ngân hàng hoặc công ty tài chính trên các nền tảng như Facebook, Zalo, đầu tư thiết kế hình ảnh, logo, giao diện website giống thật đến mức khó phân biệt. Những lời mời gọi “vay nhanh - lãi thấp - không cần thế chấp” hoặc thông báo “tài khoản bị khóa, cần xác minh gấp” thường được sử dụng để tạo áp lực tâm lý, khiến nạn nhân mất cảnh giác.

Khi người dùng truy cập vào các đường link giả mạo hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, các đối tượng sẽ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân như số căn cước, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, thậm chí cả dữ liệu sinh trắc học. Chỉ cần có những thông tin này, chúng có thể nhanh chóng chiếm quyền kiểm soát tài khoản và rút tiền.

Một hình thức lừa đảo khác cũng đang gia tăng là các ứng dụng vay tiền trực tuyến giả danh ngân hàng uy tín. Khi cài đặt, ứng dụng yêu cầu cấp quyền truy cập danh bạ, hình ảnh, dữ liệu cá nhân. Không chỉ chiếm đoạt tiền, các đối tượng còn sử dụng thông tin này để đe dọa, khống chế hoặc dựng lên các khoản vay “ảo” với lãi suất cao.

Đáng chú ý, không ít người vì nhẹ dạ hoặc hám lợi đã cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng. Những tài khoản này sau đó bị sử dụng làm trung gian nhận và chuyển tiền trong các đường dây lừa đảo, rửa tiền.

Cần nâng cao cảnh giác

Trước thực trạng trên, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác khi giao dịch trên không gian mạng. Nguyên tắc quan trọng cần ghi nhớ là: ngân hàng không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP qua điện thoại, tin nhắn hay các đường link lạ.

Khi nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi liên quan đến tài khoản, người dân cần kiểm tra kỹ thông tin, không vội vàng làm theo hướng dẫn. Chỉ truy cập vào website chính thức của ngân hàng với tên miền rõ ràng; không tải và cài đặt ứng dụng ngoài các kho ứng dụng uy tín.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Đắk Lắk thông tin cảnh báo.

Nếu có nhu cầu vay vốn hoặc thực hiện giao dịch tài chính, người dân nên đến trực tiếp các ngân hàng, tổ chức tín dụng hợp pháp để được tư vấn. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản cho người lạ dưới bất kỳ hình thức nào. Trong trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo, cần nhanh chóng liên hệ với ngân hàng để khóa tài khoản, đồng thời trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.

Theo Trung tá Nguyễn Huy Nam, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh,  các đường dây lừa đảo hiện nay hoạt động có tổ chức, liên tỉnh, thậm chí xuyên quốc gia. Sau khi chiếm đoạt, dòng tiền được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tài khoản trung gian để xóa dấu vết, gây khó khăn cho công tác điều tra. Điểm chung là các đối tượng luôn tạo ra tình huống khẩn cấp hoặc đưa ra lợi ích hấp dẫn nhằm đánh vào tâm lý người dùng.

Không gian mạng mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Những vụ việc xảy ra gần đây là lời cảnh tỉnh cho mỗi người dân: chỉ một phút chủ quan có thể phải trả giá bằng toàn bộ tài sản tích góp. Sự tỉnh táo, thận trọng trong từng thao tác nhỏ chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy ngày càng tinh vi trên môi trường số.

Lê Thành