Sự xuất hiện dày đặc các giải chạy bộ như: Vietnam Trail Series, Dalat Ultra Trail hay Măng Đen, Hà Giang, Bù Gia Mập… cho thấy chạy trail tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cao trào. Đây không chỉ là môn thể thao đơn thuần mà còn là hình thức du lịch trải nghiệm đầy thử thách, hết sức thú vị - nơi con người tìm thấy sự giao thoa, gặp gỡ tuyệt vời với thiên nhiên.

 “Giải mã” sức hút của trail

 Trong vài năm trở lại đây, chạy trail (chạy địa hình) đã trở thành xu hướng thu hút đông đảo cộng đồng runner tham dự, bởi sự khác biệt đặc thù, rất riêng của mình. Khác với chạy bộ đường bằng (road) vốn diễn ra trên đường chạy phẳng phiu, chạy trail đưa người tham gia rời xa phố thị để đặt chân lên những địa hình tự nhiên: từ đường rừng rậm rạp, đồi núi trập trùng, cho đến những dòng suối mát lạnh hay những dốc đá cheo leo.

Sự khác biệt lớn nhất nằm ở tính biến thiên của địa hình. Nếu chạy road đề cao tốc độ, sự ổn định và thành tích tính bằng giây, thì chạy trail lại thiên về khả năng thích nghi và trải nghiệm. Trên đường trail, đôi chân vận động viên không bao giờ lặp lại một sải bước giống hệt nhau, mà luôn linh hoạt: lúc chạy, lúc đi bộ nhanh (power hiking), khi lại phải dùng cả đôi tay để leo dốc hoặc giữ thăng bằng qua những đoạn sình lầy. Một trong những lý do khiến chạy trail “lên ngôi” chính là xu hướng “tìm về thiên nhiên” (back to nature) của con người giữa nhịp hiện đại, hối hả, đầy áp lực... như  một liệu pháp chữa lành vô giá.

Vận động viên chạy trail hòa mình vào khung cảnh tuyệt vời của thiên nhiên.

Khi chạy giữa rừng, âm thanh chát chúa của tiếng còi xe được thay bằng tiếng chim hót, tiếng suối chảy và âm thanh của gió luồn qua kẽ lá. Không khí trong lành, giúp người chạy tái tạo năng lượng cả về thể chất lẫn tinh thần. Mỗi bước chân không chỉ là sự vận động cơ bắp, mà còn là một khoảnh khắc giúp giải tỏa căng thẳng và tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn.

Bên cạnh đó, tính thử thách khắc nghiệt chính là thỏi nam châm thu hút những người khao khát vượt ngưỡng, chiến thắng giới hạn bản thân. Cảm giác chinh phục được một đỉnh núi cao, đứng giữa biển mây bồng bềnh sau hàng giờ đồng hồ chinh phục, mang lại một cảm giá hạnh phúc, bay bổng mà khó có môn thể thao nào có thể đem lại được.

Bước chuyển mình của trail Việt

Phong trào chạy trail tại Việt Nam đang ở giai đoạn phát triển rực rỡ nhất với hệ thống giải đấu chuyên nghiệp trải dài từ Bắc chí Nam. Tiêu biểu nhất phải kể đến Vietnam Mountain Marathon (VMM) tại Sa Pa, giải đấu quy tụ hàng nghìn vận động viên quốc tế tranh tài, với những cung đường hùng vĩ nhưng cũng đầy khắc nghiệt.

Không kém cạnh, Mù Cang Chải Ultra Trail lại hút runner bằng những hình ảnh tuyệt vời, kỳ ảo, rực rỡ sắc vàng của ruộng bậc thang mùa lúa chín. Còn tại Tây Nguyên, Dalat Ultra Trail (Lâm Đồng) hay các giải đấu tại Măng Đen (Kon Tum) đang khẳng định là điểm đến hấp dẫn của dân chạy trail nhờ địa hình rừng núi thơ mộng và khí hậu ôn hòa.

Đáng chú ý, tần suất tổ chức các giải hiện nay đã phủ kín lịch trình quanh năm. Từ vùng núi đá Hà Giang, cao nguyên Mẫu Sơn đến những khu rừng đặc dụng như Bù Gia Mập, hầu như địa phương nào có tiềm năng cảnh quan đều đang khai thác loại hình này. Điều này không chỉ tạo sân chơi cho vận động viên mà còn trở thành đòn bẩy du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh thiên nhiên và kích cầu kinh tế cho những vùng sâu, vùng xa.

Không chỉ số lượng giải tăng nhanh, mà chất lượng các giải chạy trail cũng được nâng tầm. Nếu trước đây cự ly 42 km hay 70 km được xem là giới hạn, thì nay các cự ly Ultra là 100 km, 160 km dần trở nên phổ biến.

Minh chứng rõ nét nhất cho sự bứt phá này là giải Prenn Trail Summit 2025 tại Lâm Đồng. Giải chạy khắc nghiệt nhất nước mà runner Đắk Lắk Trần Minh Tuyên đã gây sốt cộng đồng khi chinh phục cự ly dài nhất Việt Nam hiện nay là 250km sau 56 giờ thi đấu liên tục xuyên ngày đêm. Thành tích trên không chỉ giúp anh giành vị trí Á quân mà còn chứng minh rằng, tố chất và ý chí của người Việt hoàn toàn có thể chinh phục được những thử thách khắc nghiệt nhất hành tinh.

Với những người tham gia các cuộc đua, chạy trail không đơn thuần là một cuộc đua với thời gian, mà là hành trình để mỗi cá nhân tìm lại bản ngã giữa thiên nhiên. Trên những con đường mòn gập ghềnh, ranh giới giữa con người và thiên nhiên dường như xóa nhòa. Ở đó, người chạy học được cách tôn trọng thiên nhiên, học cách lắng nghe nhịp thở của chính mình và rèn luyện ý chí sắt đá trước những nghịch cảnh của địa hình. Với tiềm năng thiên nhiên trù phú, đặc biệt là các cung đường xuyên rừng hùng vĩ tại Tây Nguyên và vùng núi phía Bắc, chạy trail chắc chắn sẽ còn tiến xa hơn nữa. Đó sẽ luôn là nơi những bước chân tìm thấy nhịp đập tự do, nơi mỗi runner được viết nên câu chuyện huyền thoại của riêng mình giữa đại ngàn xanh thẳm.

Đăng Triều