Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh phát triển giữa các vùng miền, việc xây dựng thương hiệu địa phương không chỉ dừng lại ở khai thác tiềm năng kinh tế hay lợi thế tự nhiên mà còn ở việc khơi dậy và phát huy bản sắc văn hóa.

Nhắc đến Đắk Lắk là nhắc đến Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, cùng hệ thống lễ hội, phong tục tập quán lâu đời của đồng bào các dân tộc tại chỗ như Êđê, M’nông, J'rai. Bên cạnh đó, vùng đất này còn sở hữu những giá trị lịch sử hào hùng, kiến trúc nhà dài truyền thống, văn hóa ẩm thực đậm đà hương vị núi rừng và đặc biệt là "Thủ phủ cà phê" - nơi văn hóa cà phê đã tiệm cận tầm vóc quốc tế.

Cà phê là một trong những nông sản chủ lực làm nên thương hiệu của Đắk Lắk.

Đặc biệt, sự mở rộng không gian địa lý với sự hòa quyện cùng vùng đất phía Đông nay đã bồi đắp thêm cho Đắk Lắk những giá trị văn hóa biển đảo đặc sắc, tạo nên một bức tranh tổng hòa phong phú giữa rừng và biển, cao nguyên và duyên hải. Sự giao thoa giữa không gian văn hóa cồng chiêng, sử thi Tây Nguyên hùng vĩ với văn hóa Chăm Pa cổ kính, nghệ thuật hô bài chòi, cùng những lễ hội gắn liền với biển, đảo và đời sống của ngư dân vùng duyên hải đã mở ra một chiều sâu văn hóa mới. Đây là nguồn tài nguyên vô giá để tỉnh định vị thương hiệu địa phương dưới một lăng kính toàn diện, đa dạng và đậm đà bản sắc giao thoa giữa miền núi và biển cả.

Thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều chủ trương bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch. Điển hình là việc nâng tầm Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột thành sự kiện mang tầm quốc gia và quốc tế; tổ chức các lễ hội gắn liền với biển, đảo và đời sống của ngư dân vùng duyên hải... Đồng thời đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng tại các buôn, làng như buôn Ako Dhông, buôn Tuôr, làng Lò... Bên cạnh đó, công nghệ thông tin, chuyển đổi số được ứng dụng mạnh mẽ thông qua việc số hóa các di sản để tiếp cận gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, việc xây dựng thương hiệu từ văn hóa vẫn đối mặt với không ít thách thức như: nguy cơ mai một văn hóa truyền thống trước sức ép hiện đại hóa, hạ tầng du lịch chưa đồng bộ và nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu...

Nhiều doanh nghiệp Đắk Lắk đã xây dựng thương hiệu thành công từ sản phẩm cà phê.

Chia sẻ về tiềm năng của tỉnh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam Đặng Hồng Anh đã nhận định, Đắk Lắk không chỉ có đại ngàn mà nay còn gắn kết cùng vùng duyên hải phía Đông, mở ra chân trời mới về kinh tế biển và liên kết vùng. Với lợi thế sẵn có về các nông sản chủ lực như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, mắc ca cùng bản sắc văn hóa đại ngàn độc đáo và không gian mới rộng mở, Đắk Lắk cần kết hợp hài hòa giữa truyền thống và tư duy quản trị hiện đại. Việc xây dựng thương hiệu bền vững không thể tách rời việc ứng dụng công nghệ, minh bạch dữ liệu, chuẩn hóa quy trình xuất khẩu chính ngạch và phát triển đa dạng các loại hình du lịch trải nghiệm. Để làm được điều đó, cần có sự chung tay kiến tạo của nhiều bên, trong đó Nhà nước đóng vai trò định hướng quy hoạch và hạ tầng; doanh nghiệp chịu trách nhiệm tổ chức sản xuất và phát triển thương hiệu, kết hợp cùng sự hỗ trợ về khoa học kỹ thuật, nguồn vốn và tri thức từ các ngân hàng, viện nghiên cứu và hiệp hội, qua đó gia tăng giá trị kinh tế giữ lại cho địa phương và người dân.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đề xuất, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân Đắk Lắk cần mạnh dạn đầu tư cho thương hiệu và đổi mới sáng tạo. Bởi thực tế đã chứng minh rằng, tài sản giá trị nhất trong nền kinh tế tri thức không chỉ là nhà xưởng hay nguồn vốn mà chính là thương hiệu, công nghệ và khả năng sáng tạo để mỗi sản phẩm mang đậm câu chuyện riêng của vùng đất cao nguyên.

Hơn thế nữa, năm 2026 Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam triển khai Kỳ xét chọn lần thứ 10. Đây là cơ hội lớn để Đắk Lắk thương hiệu hóa các sản phẩm đặc trưng như cà phê mang chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột – nơi tri thức trồng và chế biến đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cùng các nông sản đặc trưng khác vươn ra thị trường quốc tế.

Xây dựng thương hiệu từ văn hóa là con đường dài hạn nhưng mang lại giá trị bền vững nhất. Với sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị, sự đồng lòng của người dân và tinh thần đổi mới từ cộng đồng doanh nghiệp, Đắk Lắk chắc chắn sẽ khẳng định vững chắc vị thế là một điểm đến giàu bản sắc, văn minh và hội nhập trên bản đồ Việt Nam và thế giới.

Khả Lê