Tại Việt Nam, trung bình mỗi năm có khoảng 200 nghìn người tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm 33% trường hợp tử vong do các bệnh, gấp 20 lần số người tử vong do ung thư và gấp 10 lần số người tử vong vì tai nạn giao thông.

Dù bệnh nguy hiểm như vậy song nhiều người chủ quan, chưa coi trọng tầm soát sức khỏe định kỳ để phát hiện, điều trị sớm.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thiện (khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Đại học Y dược Buôn Ma Thuột), bệnh tim mạch thường được xem là căn bệnh phổ biến ở người trung niên và cao tuổi; tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng những người trẻ mắc các bệnh lý tim mạch ngày càng tăng, thậm chí có những trường hợp bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ khi chưa đến 30 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu là do người dân chủ quan, không chủ động tầm soát và khám sức khỏe định kỳ. Bên cạnh đó, lạm dụng rượu, bia, hút thuốc lá, ít vận động, thừa cân, có tiền sử mắc các bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp, thức khuya, căng thẳng, áp lực tâm lý… cũng là nguyên nhân gây ra bệnh lý tim mạch.

“Tâm lý chung của bệnh nhân là khi có triệu chứng bệnh rồi mới đi khám nên đa số bệnh nhân đã có triệu chứng bệnh mới điều trị. Các triệu chứng của bệnh tim mạch thường không đặc trưng và rất khó nhận thấy ở giai đoạn đầu, đến khi dấu hiệu trở nên rõ ràng thì bệnh đã bước sang giai đoạn nguy hiểm khiến việc điều trị khó khăn và mang nhiều rủi ro. Do đó, tầm soát sớm để phát hiện bệnh vẫn là cách kiểm soát hiệu quả nhất đối với các bệnh lý tim mạch, bởi thông qua tầm soát sẽ giúp bác sĩ nhận diện được các yếu tố nguy cơ như rối loạn nhịp tim, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp…; đồng thời có thể phát hiện sớm bệnh mạch vành, bệnh van tim, bệnh lý cơ tim cho bệnh nhân”, bác sĩ Thiện cho biết.

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thiện (Bệnh viện Đại học Y dược Buôn Ma Thuột) thăm khám bệnh lý tim mạch cho bệnh nhân. Ảnh: Quang Nhật

Bất kỳ ai cũng nên chủ động tầm soát các bệnh lý về tim mạch. Đặc biệt, đối với những nhóm nguy cơ cao như: người mắc bệnh lý di truyền trong gia đình, người thừa cân, hút thuốc lá, người mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, những người mắc bệnh rối loạn chuyển hóa… càng cần kiểm tra và tầm soát để có những đánh giá, phát hiện kịp thời các bệnh lý tim mạch sớm. Nên tầm soát 1 đến 2 lần/năm để kiểm soát bệnh một cách hiệu quả nhất.

Đặc biệt, với trường hợp có những dấu hiệu khó thở, cảm giác nặng trong ngực hoặc tức ngực, đau thắt ngực ở khu vực dưới xương ức, phía trước, cơn đau thường kéo dài 10 phút và hay lặp lại, xuất hiện hiện tượng phù, khi ngủ dậy mặt bị căng phù, mí mắt nặng, hoặc điển hình là phù bàn chân vào thời điểm nhất định trong ngày, cảm thấy đi dép chật, cơ thể mệt mỏi, kiệt sức khi thực hiện các hoạt động thường ngày, thậm chí mệt mỏi cả sau khi ngủ dậy, ho dai dẳng, khò khè, chán ăn, buồn nôn, đi tiểu đêm, nhịp tim nhanh, mạch không đều, lo lắng, chóng mặt, ngất xỉu… thì cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết.

Bác sĩ Thiện khuyến cáo: Nếu được kiểm soát bệnh tốt thì bệnh nhân có thể trở về cuộc sống bình thường, nhưng để kiểm soát được thì bệnh nhân phải tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, thay đổi lối sống, có lối sống lành mạnh hơn, không nên sử dụng các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia, phải tránh các yếu tố nguy cơ. Ngoài điều trị bằng thuốc, bệnh nhân cần phải chú ý đến chế độ ăn, nên ăn nhạt, hạn chế muối, hạn chế dầu mỡ, nhất là mỡ nội tạng động vật, tăng cường ăn rau xanh, hạn chế tinh bột và chất đường, ngọt. Tăng cường vận động, thể dục thể thao 30 phút một ngày với môn thể thao phù hợp với thể trạng mỗi người.

Hạnh Nguyễn