Nghị định số 27/2026/NĐ-CP của Chính phủ (Nghị định 27) quy định về cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức vừa được ban hành trong bối cảnh cải cách hành chính và chuyển đổi số đang bước vào giai đoạn sâu hơn, thực chất hơn. Những quy định về hồ sơ điện tử, chuẩn hóa dữ liệu và kết nối hệ thống cho thấy cách quản lý con người - yếu tố cốt lõi của bộ máy hành chính - phải được đặt trên nền tảng dữ liệu thống nhất, minh bạch và hiện đại. Đây là một bước đi quan trọng, chạm đến “xương sống” của hoạt động công vụ.

Thực tế cho thấy, nhiều năm qua, công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức vẫn gắn chặt với hồ sơ giấy và các phần mềm quản lý tại từng cơ quan, đơn vị với cách lưu trữ, cập nhật khác nhau, thiếu sự kết nối và chuẩn hóa. Khi có sự thay đổi về công tác cán bộ, hồ sơ phải “theo người” di chuyển, đối chiếu thủ công, tiềm ẩn nguy cơ sai sót, thất lạc.

Những bất cập đó trở nên rõ nét hơn trong bối cảnh yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng cao, khi mọi quyết định đều cần dựa trên thông tin chính xác, kịp thời và có thể kiểm chứng. Việc thiếu một hệ thống dữ liệu thống nhất khiến công tác thống kê nhân sự thường chậm, thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành bộ máy hành chính. Thực tiễn ấy đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách làm, chuyển từ quản lý phân tán sang quản lý tập trung, từ hồ sơ giấy sang dữ liệu số.

Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, Nghị định 27 xác lập nguyên tắc, mỗi cán bộ, công chức, viên chức sẽ được quản lý bằng một hồ sơ điện tử duy nhất, gắn với số định danh cá nhân và được cập nhật xuyên suốt quá trình công tác. Từ thông tin cá nhân, trình độ đào tạo, quá trình công tác đến khen thưởng, kỷ luật... đều được chuẩn hóa và lưu trữ tập trung trên môi trường số. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở sự thay đổi tư duy quản lý: coi dữ liệu là nền tảng cho các quyết định liên quan đến con người trong bộ máy hành chính.

Khi được triển khai đồng bộ giữa thể chế, công nghệ và nhân lực, Nghị định 27 sẽ là dấu mốc của sự chuyển động, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho một nền hành chính công vận hành dựa trên dữ liệu, hiệu quả hơn, hiện đại hơn. Ảnh: Thùy Thảo

Ở góc độ quản trị nhà nước, việc hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Các cơ quan quản lý có thể nắm bắt đầy đủ, chính xác tình hình nhân sự tại từng thời điểm, giảm đáng kể độ trễ trong thống kê, báo cáo. Những con số về biên chế, cơ cấu, chất lượng đội ngũ không còn là kết quả của quá trình tổng hợp thủ công, mà được cập nhật thường xuyên, liên tục. Đây là điều kiện quan trọng để công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí và sử dụng cán bộ được thực hiện bài bản, khoa học hơn. Khi dữ liệu nhân sự được chuẩn hóa và quản lý tập trung, việc đánh giá cán bộ có thêm căn cứ rõ ràng, giảm bớt sự chi phối của yếu tố cảm tính.

Tuy nhiên, nghị định chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai nghiêm túc, đồng bộ. Các địa phương phải đồng thời hoàn thiện hạ tầng công nghệ, rà soát, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức. Trong khi đó, năng lực số và nhân sự chuyên trách chưa đồng đều, dễ dẫn đến quá tải và sai sót. Việc thay đổi thói quen quản lý, bảo đảm chính xác, bảo mật thông tin và duy trì vận hành thông suốt bộ máy cũng là rào cản.

Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức chứa nhiều thông tin cá nhân và dữ liệu nhạy cảm, đòi hỏi quy trình quản lý chặt chẽ, phân quyền rõ ràng và ý thức trách nhiệm cao của những người trực tiếp khai thác, sử dụng. Nếu thiếu sự đầu tư và giám sát cần thiết, nguy cơ dữ liệu cập nhật chậm, thiếu chính xác hoặc sử dụng chưa đúng mục đích là điều không thể xem nhẹ.

Tin tưởng rằng, khi được triển khai đồng bộ giữa thể chế, công nghệ và nhân lực, Nghị định 27 sẽ là dấu mốc của sự chuyển động, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho một nền hành chính công vận hành dựa trên dữ liệu, hiệu quả hơn, hiện đại hơn.

Ngọc Duyên