Sáng 20/4, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại tổ về các dự thảo nghị quyết: phát triển văn hoá Việt Nam; thực hiện thí điểm chế định luật sư công; việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Tại tổ thảo luận số 16 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Đắk Lắk, Tuyên Quang, Cao Bằng), dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đã dành nhiều tâm huyết đóng góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.

Giải bài toán nhân lực đặc thù và nguồn lực bảo tồn bền vững

Với tinh thần trách nhiệm cao, các đại biểu không chỉ thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết mà còn phân tích những rào cản từ thực tiễn, từ đó đề xuất các cơ chế đặc thù nhằm đảm bảo văn hóa thực sự là hồn cốt, là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết điều hành nội dung thảo luận tại Tổ 16. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Tiếp cận từ góc độ một nghệ sĩ trực tiếp hoạt động trong ngành, đại biểu Y Bhen Kđoh, diễn viên ca, Đoàn Ca múa dân tộc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk bày tỏ niềm vui khi nội dung phát triển văn hóa được đưa vào chương trình nghị sự của Quốc hội khóa mới. Để hoạt động bảo tồn văn hóa truyền thống đi vào thực chất, đại biểu đề nghị tại khoản 1 Điều 7 cần thay cụm từ “ưu tiên” bằng “bảo đảm” nguồn lực tài chính, bởi nếu không có điều kiện sống ổn định, các nghệ nhân không thể toàn tâm toàn ý giữ lửa và truyền dạy văn hóa.

Liên quan đến chính sách đãi ngộ nhân lực đặc thù tại Điều 8, đại biểu Y Bhen Kđoh nêu lên một nghịch lý về tuổi nghề của nghệ sĩ múa hiện nay thường rất thấp, từ 30 đến 45 tuổi, trong khi tuổi nghỉ hưu theo quy định lại kéo dài đến 60-62 tuổi.

Do đó, đại biểu kiến nghị cần xếp nhóm nghề này vào danh mục nặng nhọc, độc hại và có chính sách cho nghệ sĩ được nghỉ hưu sớm nếu không thể chuyển đổi vị trí việc làm.

Đại biểu Y Bhen Kđoh, diễn viên ca, Đoàn Ca múa dân tộc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đồng quan điểm về việc trẻ hóa đội ngũ, đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk chia sẻ thực tế khi nhiều diễn viên múa đã “thâm niên vượt khung”, không còn đảm bảo phong độ biểu diễn nhưng vẫn phải chờ hưu. Điều này đòi hỏi Nghị quyết phải có những quy định về độ tuổi linh hoạt hơn.

Bên cạnh đó, đại biểu Bùi Thanh Toàn cũng đề nghị Chính phủ cần quy định chi tiết về quyền lợi và trách nhiệm của các nghệ nhân ưu tú, nghệ nhân nhân dân trong việc truyền dạy di sản để chính sách hỗ trợ kinh phí thực sự phát huy hiệu quả.

Ưu đãi đầu tư gắn liền với bảo vệ bản quyền

Đối với những cơ chế mới mang tính đột phá, đại biểu Bùi Thanh Toàn quan tâm đến mô hình Quỹ văn hóa, nghệ thuật hoạt động theo nguyên tắc đầu tư mạo hiểm tại Điều 12.

Đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đại biểu cho rằng, khác với lĩnh vực khác, hiệu quả của các dự án văn hóa thường mang giá trị tinh thần trừu tượng nên rất khó định lượng bằng các chỉ số kinh tế thuần túy. Vì vậy, Chính phủ cần xây dựng quy trình miễn trừ trách nhiệm đối với những người quản lý quỹ trong trường hợp dự án có giá trị nghệ thuật cao nhưng thất bại về mặt thương mại, nhằm bảo vệ cán bộ trước các rủi ro pháp lý.

Về vấn đề bản quyền, đại biểu Bùi Thanh Toàn nhấn mạnh đây là xương sống của công nghiệp văn hóa và đề nghị cần có cơ chế thực thi nghiêm ngặt hơn, đặc biệt là trên môi trường số để tránh các tranh chấp phức tạp.

Đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Liên quan đến chính sách ưu đãi đầu tư tại Điều 6, đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội kiến nghị cần mở rộng đối tượng được hưởng ưu đãi thuế khi đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia từ nước ngoài về Việt Nam.

Theo đại biểu, thay vì chỉ miễn thuế cho các trường hợp tặng cho Nhà nước hoặc trưng bày phi lợi nhuận, đại biểu đề xuất áp dụng mức ưu đãi khoảng 30% đến 50% cho các tổ chức, cá nhân đưa di sản về nước, nhằm khuyến khích dòng chảy các cổ vật quý giá đang lưu lạc ở nước ngoài hồi hương.

Lan Anh