Chiều 21/4, tiếp tục chương trình làm việc Kỳ họp thứ nhất, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030.

Qua thảo luận, các ĐBQH tập trung phân tích các giải pháp đột phá nhằm xây dựng một hệ sinh thái tài chính đồng bộ, tạo nguồn lực vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong nhiệm kỳ tới.

Huy động đa dạng nguồn lực và cải thiện môi trường đầu tư

Thảo luận về mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới, các ĐBQH nhấn mạnh việc bảo đảm nguồn lực tài chính cần được tiếp cận một cách chiến lược và toàn diện. Với dự kiến tổng vốn đầu tư toàn xã hội chiếm khoảng 40% GDP, trong đó vốn đầu tư công chỉ chiếm khoảng 20%, phần lớn nguồn lực còn lại (80%) sẽ phụ thuộc vào khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài.

Đoàn Chủ tọa điều hành phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Để đạt được con số này, các ý kiến cho rằng điều quan trọng nhất là phải cải thiện thực chất môi trường đầu tư. Chính phủ cần xác định rõ các chỉ tiêu cải cách thể chế có thể đo lường được, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành trong việc cắt giảm thủ tục hành chính. Đặc biệt, cần phát huy vai trò "vốn mồi" của ngân sách nhà nước để dẫn dắt các nguồn vốn ngoài nhà nước vào các dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao, hạ tầng số và năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề xuất hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường vốn để tạo kênh huy động vốn trung và dài hạn bền vững, giảm sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Đối với các địa phương có cơ chế đặc thù, cần cho phép vận dụng linh hoạt các công cụ tài chính như mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và trái phiếu chính quyền địa phương để khai thác hiệu quả nguồn lực tại chỗ.

Nâng cao hiệu quả quản trị tài chính công và kiểm soát kỷ luật tài khóa

Một trọng tâm khác được các đại biểu quan tâm là việc chuyển đổi tư duy từ “giải ngân cao” sang “hiệu quả cao”.

Nhiều ý kiến chỉ ra rằng lãng phí nguồn lực thường bắt nguồn từ công tác chuẩn bị đầu tư chưa tốt và năng lực thực hiện dự án hạn chế.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị áp dụng cơ chế giải ngân theo kết quả đầu ra và bắt buộc đánh giá dự án theo các chỉ tiêu tài chính định lượng như tỷ suất hoàn vốn, hiệu quả kinh tế - xã hội để tránh đầu tư dàn trải.

Đại biểu tham dự phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Về kỷ luật tài khóa, trước dự báo nhu cầu vay nợ tăng cao để đáp ứng các dự án trọng điểm, các đại biểu đề nghị Chính phủ kiểm soát chặt chẽ, không để bội chi ngân sách vượt quá 4% GDP nhằm đảm bảo an toàn nợ công. Việc sử dụng nguồn vốn vay, đặc biệt là vốn ODA, cần được đơn giản hóa thủ tục, xóa bỏ tình trạng "một dự án, hai quy trình" vốn đang gây ách tắc trong thời gian qua.

Song song với quản trị đầu tư, vấn đề an sinh xã hội cũng được đặt ra mạnh mẽ. Các đại biểu đề nghị khi điều tiết nguồn lực cần xác định thứ tự ưu tiên: ưu tiên vốn cho các công trình trọng điểm quốc gia có tính lan tỏa vùng, các địa phương khó khăn, vùng sâu vùng xa để đảm bảo quốc phòng - an ninh.

Đồng thời, cần dành nguồn lực thỏa đáng để hỗ trợ những người nghỉ hưu từ nhiều năm trước có mức lương hưu thấp, đảm bảo tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với việc nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của Nhân dân.

Cũng trong phiên làm việc chiều nay, Quốc hội xem xét, thảo luận về phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024 và cho ý kiến, biểu quyết thông qua việc bổ sung chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Lan Anh (tổng hợp)