Sáng 7/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội nghe trình bày tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật Phát triển đô thị; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Tiếp đó, Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự án luật nói trên.

Tại Tổ thảo luận số 16 (gồm Đoàn ĐBHQ các tỉnh: Đắk Lắk, Tuyên Quang và Cao Bằng), đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc. 

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Phát biểu mở đầu và định hướng thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh tầm quan trọng của các dự án luật, tác động trực tiếp đến thể chế phát triển đô thị, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường cũng như hạ tầng viễn thông và chuyển đổi số.

Nhằm bảo đảm chất lượng thảo luận, đồng chí đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung phân tích kỹ những vấn đề cốt lõi, những nội dung còn ý kiến khác nhau hoặc chưa phù hợp với thực tiễn cần tiếp tục hoàn thiện…

Phân quyền phải đi kèm dữ liệu và năng lực thực thi

Đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk tập trung vào 4 nhóm vấn đề. 

Theo đó, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu cải cách hành chính phải thực chất, không dừng lại ở việc thay đổi tên gọi thủ tục. Đối với quy định tổ chức, cá nhân tự công bố sản phẩm thức ăn chăn nuôi, đại biểu phản ánh các quy định dưới luật vẫn đòi hỏi chứng thực nhiều loại giấy tờ và báo cáo định kỳ hằng tháng, nguy cơ biến tự công bố thành một hình thức "tiền kiểm dưới tên gọi khác". 

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Bên cạnh đó phân quyền phải đi đôi với dữ liệu, năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Khi phân quyền 24 thủ tục hành chính về cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh, dự thảo cần xác định rõ thời điểm phát sinh quyền kinh doanh của doanh nghiệp khi hệ thống Cổng thông tin điện tử gặp sự cố.

Theo đại biểu, không nên giao cho UBND cấp xã chủ trì công việc chuyên môn kỹ thuật sâu như hoàn thiện bản mô tả giống cây trồng mà nên giao cơ quan chuyên môn; đồng thời nhấn mạnh Đắk Lắk là địa bàn rộng, sản xuất nông nghiệp phân tán, vì vậy trước ngày 1/1/2027 cần hoàn thành chạy thử hệ thống dữ liệu, bàn giao hồ sơ, đào tạo nhân lực và bố trí năng lực kiểm nghiệm, hậu kiểm cho địa phương.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang cũng cho rằng, cần làm rõ trách nhiệm trong toàn bộ vòng đời giấy phép khoáng sản và cơ chế đóng cửa mỏ. Khi giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt đóng cửa mỏ (kể cả mỏ do Bộ cấp trước đây), Luật phải bổ sung nguyên tắc kinh phí đóng cửa mỏ phải ưu tiên sử dụng trước hết từ tiền ký quỹ, tài sản bảo đảm của doanh nghiệp; ngân sách nhà nước chỉ tạm ứng trong trường hợp khẩn cấp để bảo đảm an toàn môi trường và phải có cơ chế truy thu triệt để. Phải luật hóa đầy đủ hàng rào an toàn bảo vệ môi trường, quy định rõ thời hạn thông báo, cơ chế tạm dừng và bồi thường đối với hoạt động tác động vào thời tiết trực tiếp tại Luật Khí tượng thủy văn; rà soát bãi bỏ tận gốc các mẫu đơn, quy định liên quan đến thủ tục "cấp lại" trong lĩnh vực thủy lợi, phân bón để văn bản hướng dẫn dưới luật không "làm sống lại" những thủ tục đã được Quốc hội bãi bỏ.

“Tinh thần xuyên suốt cần được khẳng định là: cắt giảm thủ tục nhưng không giảm trách nhiệm quản lý; phân quyền nhưng không phân tán trách nhiệm; chuyển sang hậu kiểm nhưng không tạo khoảng trống an toàn”, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh.

Đại biểu Lương Minh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn Đắk Lắk đóng góp ý kiến thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Cùng tham gia thảo luận về lĩnh vực này, đại biểu Lương Minh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn Đắk Lắk đóng góp ý kiến về tính khả thi trong phân quyền quản lý tài nguyên. Đối với thẩm quyền giải quyết tại các khu vực biển chưa xác định ranh giới hành chính giữa các tỉnh, đại biểu đề nghị Luật cần quy định rõ các nguyên tắc khung và Chính phủ sớm ban hành bản đồ phân định đầy đủ ranh giới hành chính trên biển để tránh khoảng trống pháp lý.

Về việc giao cấp tỉnh chấp thuận các nội dung ảnh hưởng đến khoáng sản dự trữ, đại biểu Lương Minh Tùng chỉ ra thực tế địa phương hiện thiếu nghiêm trọng các tài liệu điều tra, khảo sát tiềm năng khoáng sản (chủ yếu chỉ có sơ đồ và thuyết minh sơ lược). Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá kỹ chất lượng dự trữ thực tế tại địa phương để phân quyền thực chất, tránh tình trạng phân quyền nhưng địa phương không có đủ công cụ và dữ liệu để thực hiện. 

Có cơ chế chia sẻ hạ tầng viễn thông trong tình huống khẩn cấp

Tham gia góp ý xây dựng Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk đã nêu nhiều kiến nghị cụ thể.

Đại biểu Bùi Thanh Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về Luật Tần số vô tuyến điện, đại biểu Bùi Thanh Toàn khẳng định tần số là tài nguyên quốc gia hữu hạn. Tuy nhiên, hệ thống văn bản pháp luật hiện nay mới dừng ở mức yêu cầu "sử dụng tiết kiệm, hiệu quả" mà chưa có bộ chỉ số định lượng cụ thể để đánh giá thế nào là sử dụng hiệu quả cũng như cơ chế thu hồi tài nguyên tần số nếu doanh nghiệp khai thác không đạt yêu cầu. Đại biểu đề nghị cần luật hóa hoặc bổ sung bộ chỉ số này trong Nghị định hướng dẫn. 

Về Luật Viễn thông, từ thực tiễn công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại địa phương, đại biểu đề xuất có cơ chế cho việc chia sẻ hạ tầng viễn thông theo đề nghị của các bộ, ngành, địa phương trong tình huống khẩn cấp.

Đại biểu phân tích, khi xảy ra lũ quét, thiên tai gây mất điện lưới, lượng dầu chạy máy phát điện dự phòng tại mỗi trạm phát sóng BTS chỉ duy trì được trong thời gian ngắn. Nếu các nhà mạng cùng chạy song song thì toàn khu vực cũng chỉ có sóng trong 2 tiếng.

Đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Nhưng nếu có cơ chế “roaming” (chuyển vùng) khẩn cấp bắt buộc và điều phối phát thay phiên, thời gian duy trì sẽ tăng lên, đảm bảo thông tin liên lạc cho người dân, nhất là phục vụ cho sự chỉ đạo điều hành của cấp tỉnh, cấp xã khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Cơ chế này cần quy định rõ đầu mối điều phối, giá “roaming” khẩn cấp hoặc chính sách bù đắp chi phí tài chính cho các doanh nghiệp viễn thông. 

Về Luật Giao dịch điện tử, đại biểu nhấn mạnh thanh toán không dùng tiền mặt và thương mại điện tử là hạ tầng đầu vào then chốt của kinh tế số với quy mô hàng trăm triệu tỷ đồng. Đại biểu đề nghị Chính phủ khi sửa đổi các nghị định liên quan cần đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục để bảo đảm dịch vụ tin cậy này không bị gián đoạn.

Đối với Luật Chuyển giao công nghệ, đại biểu phản ánh thực trạng doanh nghiệp lo ngại thủ tục kiểm tra phức tạp khi nhận ngân sách hỗ trợ đổi mới công nghệ, đề nghị Chính phủ quy định chi tiết bảo đảm tính thống nhất giữa pháp luật về sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và sử dụng ngân sách nhà nước…

Lan Anh