Sáng 22/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị.

Đóng góp ý kiến, các đại biểu cơ bản thống nhất với chủ trương luật hóa nội dung này. Việc phát triển đô thị lấn biển được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian kinh tế, tạo các cực tăng trưởng mới nhưng đòi hỏi khung pháp lý đồng bộ, tiêu chí chọn lựa nhà đầu tư chặt chẽ, cơ chế giám sát nghiêm ngặt về quốc phòng, an ninh và môi trường.

Chọn nhà đầu tư đủ năng lực thực chất

Nhiều ý kiến nhấn mạnh Việt Nam có tiềm năng lớn với hơn 3.000 km bờ biển; trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng thu hẹp, việc tiến ra biển để mở rộng không gian phát triển, du lịch, dịch vụ là bước đi tất yếu, phù hợp với xu thế quốc tế. Các đại biểu cho rằng cần sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý chung, ổn định và áp dụng lâu dài cho mọi địa phương đáp ứng đủ điều kiện, thay vì chỉ ban hành cơ chế mang tính cục bộ cho từng dự án cụ thể.

Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị quy định về nguyên tắc và điều kiện áp dụng cơ chế phải thật sự rõ ràng, khách quan, tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính khi dự án đã đáp ứng đủ tiêu chuẩn luật định.

Đại biểu tham dự phiên làm việc. Ảnh: quochoi.vn

Các dự án lấn biển có quy mô vốn rất lớn và thời gian thực hiện kéo dài, đại biểu đề nghị không nên chỉ căn cứ vào tỷ lệ vốn chủ sở hữu hay quy mô vốn tuyệt đối để phân loại, bởi các ngưỡng này có thể lạc hậu theo thời gian do lạm phát. Thay vào đó, luật cần bổ sung các tiêu chí cụ thể về diện tích can thiệp, chiều dài, khoảng cách lấn biển, kinh nghiệm quản trị, và năng lực tài chính bảo đảm theo tiến độ dự án. Mục tiêu then chốt là chọn được nhà đầu tư có năng lực thực chất để theo đuổi dự án đến cùng, đồng thời kiểm soát tối đa tác động đến đường bờ, hệ sinh thái và hoạt động hàng hải.

Bảo đảm hài hòa lợi ích và phát triển bền vững

Giải trình, làm rõ các nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để rà soát, thiết kế một điều luật riêng về dự án lấn biển xây dựng khu đô thị.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm. Ảnh: quochoi.vn

Quan điểm xuyên suốt là không đơn thuần lấn biển để tạo quỹ đất thông thường, mà hướng tới hình thành các khu đô thị mới xanh, hiện đại, thông minh, đóng vai trò là những cực tăng trưởng mới đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030, song song với việc bảo đảm quốc phòng, an ninh và quyền lợi của người dân.

Để hiện thực hóa yêu cầu này, dự thảo luật đã thiết kế các nguyên tắc căn bản: bảo đảm phù hợp quy hoạch; giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia trên biển; không cản trở luồng hàng hải; đánh giá thấu đáo tác động tự nhiên, hải văn và biến đổi khí hậu; phát triển hạ tầng kết nối đồng bộ; bảo đảm quyền tiếp cận biển cho người dân; và tuân thủ Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982 cũng như pháp luật Việt Nam, không hình thành đơn vị hành chính mới.

Đối với các dự án đặc biệt lớn có quy mô từ 100.000 tỷ đến hơn 200.000 tỷ đồng, cơ quan soạn thảo tiếp thu ý kiến đại biểu theo hướng quy định tiêu chí chung và giao Thủ tướng Chính phủ quyết định tiêu chí nhà đầu tư chiến lược. Dự thảo khống chế trần chuyển nhượng không quá 50% phần dự án đã hoàn thành hạ tầng nhằm gắn chặt trách nhiệm của nhà đầu tư với sự thành bại của dự án trong dài hạn.

Lan Anh (tổng hợp)