Một video ngắn có thể đưa vẻ đẹp buôn làng đến với hàng triệu người, nhưng chỉ một thông tin thiếu kiểm chứng cũng đủ để tin giả lan đi với tốc độ khó lường. Khi sức ảnh hưởng ngày càng lớn, trách nhiệm của người có ảnh hưởng trên không gian mạng (KOL) càng phải được đặt đúng tầm.

“Quyền lực mềm”

Theo thống kê, cả nước hiện có hơn 3.300 KOL; riêng Đắk Lắk qua rà soát có 204 người. Họ là những nhà sáng tạo nội dung, TikToker, Facebooker, quản trị viên các trang, hội, nhóm… Mỗi người một lĩnh vực, một nhóm công chúng, nhưng có một điểm chung: những gì họ đăng tải có thể nhanh chóng tác động đến nhận thức, cảm xúc và hành vi của nhiều người. Trong thời đại mà một chiếc điện thoại có thể trở thành “đài phát sóng” tới hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người, sức ảnh hưởng ấy đã hình thành một thứ “quyền lực mềm” đặc biệt.

Anh Mai Xuân Huy, chủ kênh Huy Quần Hoa nhìn nhận, số người làm truyền thông trên các nền tảng số đang gia tăng nhanh chóng, phần lớn bắt đầu tự phát và tự quản lý. Mỗi người dần xây dựng một nhóm đối tượng theo dõi riêng và có khả năng tác động đến cộng đồng của mình.

Ảnh hưởng càng lớn thì trách nhiệm càng cao. Thực tế đã có không ít người nổi tiếng vấp ngã bởi phát ngôn thiếu chuẩn mực, quảng cáo bất chấp sự thật hoặc đặt lợi ích cá nhân lên trên trách nhiệm với công chúng. Theo anh Huy, mạng xã hội là “con dao hai lưỡi”, bởi một sai lầm của người có hàng trăm nghìn người theo dõi có thể tạo ra hệ quả lớn hơn rất nhiều so với một tài khoản thông thường.

Ở tuổi ngoài 60, Facebooker Ông Ba Báo lại chọn bước vào thế giới số bằng những điều rất đỗi gần gũi. Cùng các con trai xây dựng kênh, ông kể chuyện về ẩm thực, phong tục, đời sống của đồng bào M’nông. Từ gian bếp, mâm cơm đến những câu chuyện buôn làng bình dị, các video đã đưa một phần bản sắc Tây Nguyên đến với đông đảo người xem. Theo chủ tài khoản này, người trẻ Tây Nguyên cần biết chọn lọc thông tin, không nghe theo những lời dụ dỗ, kích động, nhất là những thông tin xấu độc trên môi trường mạng. Mỗi người trẻ cũng có thể tận dụng chính mạng xã hội để gìn giữ, lan tỏa văn hóa, tình đoàn kết cộng đồng và những điều tốt đẹp của quê hương.

Với KOL Nguyễn Quốc Lượng (Facebooker Lượng Nguyễn) sức sống lâu dài của một kênh không nằm ở việc tạo ra bao nhiêu nội dung “gây sốt” mà ở giá trị mang đến cho người xem. Thay vì chạy theo lượt xem bằng mọi giá, người sáng tạo phải biết chắt lọc thông tin, làm ra những sản phẩm lành mạnh, hữu ích. Bởi sau những con số lượt thích, lượt chia sẻ chính là niềm tin của cộng đồng.
 

Lãnh đạo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trao quà tặng các KOL tiêu biểu của Đắk Lắk.

Những “lá chắn” trên không gian mạng

Trong bối cảnh các đối tượng xấu tìm cách lợi dụng không gian mạng, nhất là những hội, nhóm đông người theo dõi để phát tán tin giả, kích động, gây hoang mang dư luận, mỗi KOL không chỉ là người sáng tạo nội dung mà còn có thể trở thành một “lá chắn”, một mắt xích trong thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng.

Từ yêu cầu đó, Câu lạc bộ Niềm tin số tỉnh Đắk Lắk vừa chính thức ra mắt với 30 thành viên tiên phong. Đây là diễn đàn kết nối lực lượng Công an với cộng đồng KOL, hướng tới tuyên truyền pháp luật, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, lan tỏa thông tin chính thống, quảng bá hình ảnh Đắk Lắk và phối hợp phát hiện những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự trên môi trường số.

Đại tá Nguyễn Quang Vịnh, Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) cho biết, thông qua câu lạc bộ, đơn vị sẽ thường xuyên tập huấn kỹ năng, cung cấp thông tin chính thống để KOL chuyển tải đến cộng đồng. Qua đó vừa phát huy sức lan tỏa của những người có ảnh hưởng, vừa góp phần hạn chế thông tin xấu độc trên mạng xã hội.

Xây dựng một cộng đồng KOL chuyên nghiệp không có nghĩa là làm mất đi màu sắc riêng của mỗi người sáng tạo. Điều cần thiết là tạo dựng nền tảng chung về pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Mỗi người cần hiểu giới hạn của sức ảnh hưởng, biết kiểm chứng trước khi chia sẻ, cân nhắc hậu quả trước khi đăng tải và chịu trách nhiệm về nội dung mình đưa đến công chúng.

Lê Thành