Sáng 24/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra đối với 5 dự án luật thuộc lĩnh vực tài nguyên - môi trường, y tế, công nghiệp văn hóa và sở hữu trí tuệ; tiếp đó tiến hành thảo luận ở tổ về các dự án luật: dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Thảo luận tại Tổ số 14, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đóng góp nhiều ý kiến trách nhiệm, sát với thực tiễn.

Có cơ chế kiểm soát tác động môi trường liên tỉnh, liên lưu vực

Tham gia góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị làm rõ khái niệm “đi vào vận hành chính thức” tại khoản 20 Điều 1 để thống nhất với các luật liên quan đã thông qua, tránh xung đột với giai đoạn “vận hành thử nghiệm”.

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị làm rõ khái niệm “đi vào vận hành chính thức”. Theo đại biểu cần quy định rõ ràng ranh giới với giai đoạn “vận hành thử nghiệm” để thống nhất thực hiện giữa các văn bản quy phạm pháp luật.

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đối với quy định xác định nguồn tiếp nhận nước thải và phân vùng môi trường tại khoản 11 Điều 1, đại biểu phản ánh việc đánh giá, phân loại vùng tiếp nhận chất thải ở các địa phương hiện rất khó khăn do thiếu nguồn lực.

Về các dự án trong cụm công nghiệp, đại biểu đề xuất cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tự đầu tư hệ thống xử lý môi trường trong bối cảnh ngân sách địa phương còn hạn hẹp.

Bên cạnh đó, đại biểu Lê Đào An Xuân kiến nghị tại khoản 13 Điều 1 cần bổ sung cụm từ “trừ trường hợp thay đổi không làm phát sinh thêm vấn đề môi trường của dự án đầu tư cần xem xét, nhận dạng” nhằm tránh việc các cơ quan thanh tra, điều tra máy móc yêu cầu lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) khi dự án điều chỉnh chủ trương đầu tư mà không làm tăng tác động xấu.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát tinh giản sự trùng lặp giữa ĐTM và giấy phép môi trường, đồng thời nghiên cứu cơ chế thuê tư vấn kỹ thuật thẩm định ĐTM đối với các dự án lớn, phức tạp để giảm tải và bù đắp thiếu hụt chuyên môn kỹ thuật sâu của bộ máy hành chính địa phương.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Góp ý về dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho rằng, quy trình cấp giấy phép môi trường hiện nay còn rườm rà, nhiều tầng nấc, dễ phát sinh tiêu cực, làm mất thời gian của tổ chức, cá nhân, kể cả những cơ sở quy mô nhỏ như trang trại chăn nuôi. Giải pháp căn cơ là cần công khai, minh bạch toàn bộ quy trình, đẩy mạnh cấp phép trực tuyến qua môi trường mạng và hoàn thiện quy định tại khoản 3a Điều 42 để siết chặt công tác thanh tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm tình trạng cơ sở đã có giấy phép nhưng vẫn xả thải gây ô nhiễm.

Từ thực tiễn sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh và vùng Tây Nguyên, đại biểu bày tỏ lo ngại về tình trạng lạm dụng, sử dụng tràn lan, thiếu kiểm soát phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, nhất là tại các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn trái. Đại biểu đề nghị dự thảo luật cần sửa đổi, bổ sung quy định cụ thể tại khoản 6 Điều 111 và khoản 6 Điều 112. 

Đồng tình với sự cần thiết sửa đổi luật, đại biểu Lương Minh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn đóng góp ý kiến về thẩm quyền thẩm định ĐTM, cấp giấy phép môi trường và cơ chế vận hành thị trường carbon. Đại biểu đề nghị bổ sung tiêu chí phân định thẩm quyền tại Điều 35 và Điều 41; đồng thời quy định bắt buộc tham vấn các địa phương chịu ảnh hưởng, gắn liền với chia sẻ dữ liệu và hậu kiểm để tránh nghịch lý dự án đặt ở một nơi nhưng ô nhiễm lan sang nhiều tỉnh.

Đại biểu Lương Minh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn đóng góp ý kiến thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Góp ý vào quy định về thị trường carbon tại Điều 139 và Điều 139a, đại biểu Lương Minh Tùng nhấn mạnh rừng Tây Nguyên gắn bó mật thiết với sinh kế và không gian văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Đại biểu đề nghị luật hóa rõ ràng cơ chế phân chia lợi tức từ kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon rừng, bảo đảm công khai, minh bạch về giá, chi phí để người dân, hộ gia đình, cộng đồng trực tiếp nhận khoán bảo vệ rừng được hưởng lợi công bằng, tương xứng. Bên cạnh đó, Điều 139a cần thiết lập hàng rào kiểm soát chặt chẽ việc ghi nhận, chuyển giao tín chỉ, tuyệt đối không để xảy ra tính trùng kết quả giảm phát thải nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, tạo động lực bền vững cho người dân yên tâm giữ rừng.

Bảo đảm tính tiếp nối liên tục các quy định trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư

Tham gia đóng góp ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng đề xuất bổ sung khoản 3a vào Điều 8 về việc giao Chính phủ quyết định nới lỏng các điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài trong các ngành nghề hạn chế tiếp cận.

Theo đại biểu Ngô Trung Thành, quy định này chưa bảo đảm nguyên tắc phân định rành mạch giữa thẩm quyền lập pháp của Quốc hội và thẩm quyền lập quy của Chính phủ. Việc nới lỏng điều kiện vốn được đặt ra để bảo đảm an ninh, quốc phòng bản chất là sửa đổi luật, làm mâu thuẫn trực tiếp với các nguyên tắc đang được thảo luận trong dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Trường hợp thực sự cần thiết phân cấp linh hoạt, đại biểu kiến nghị nên giao thẩm quyền này cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định để vừa bảo đảm tính kịp thời vừa giữ vững kỷ cương lập pháp.

Đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Bên cạnh đó, đại biểu Ngô Trung Thành chỉ rõ mâu thuẫn về thời điểm áp dụng liên quan đến chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt. Dự thảo quy định dự án cấp trước ngày luật gốc có hiệu lực (ngày 1/3/2026) thì không áp dụng quy định mới, nhưng dự thảo luật sửa đổi này lại dự kiến có hiệu lực từ ngày 31/3/2027. Điều này tạo ra một khoảng trống pháp lý khó áp dụng đối với các dự án được cấp phép trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1/3/2026 đến ngày 31/3/2027. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng và đưa nội dung này vào điều khoản chuyển tiếp để không tạo bất cập khi thực hiện. Đồng thời đề nghị làm rõ cơ sở quy định ngày hiệu lực thi hành của luật là 31/3/2027.

Lan Anh