Chiều 28/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, các đại biểu tiến hành thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Thảo luận về quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở hoặc lưu trú (điểm c khoản 5 Điều 3), đại biểu cho rằng, mục tiêu cấm nhằm bảo đảm công năng, an toàn phòng cháy, chữa cháy và quyền lợi cư dân là cần thiết.

Tuy nhiên, cần phân biệt việc chuyển đổi công năng với các hoạt động làm việc tại nhà, kinh doanh trực tuyến, tư vấn từ xa hoặc mô hình nhỏ không ảnh hưởng đến cộng đồng trong bối cảnh kinh tế số. Việc cấm cào bằng có thể hạn chế nhu cầu khai thác tài sản hợp pháp của người dân. Do đó, đại biểu kiến nghị giữ nguyên tắc bảo vệ công năng nhà ở nhưng cần nghiên cứu ngoại lệ có giới hạn đối với hoạt động làm việc, kinh doanh quy mô nhỏ, bảo đảm an toàn công trình, không gây ô nhiễm hay ảnh hưởng đến cư dân. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Một số ý kiến đề nghị tiếp cận theo hướng “cho phép nhưng có điều kiện, thay vì cấm hoàn toàn”. Đại biểu nhận định kinh tế chia sẻ trong cho thuê căn hộ lưu trú là xu thế tất yếu, song cần kiểm soát chặt chẽ vấn đề lưu trú, trật tự và phòng cháy, chữa cháy để tránh phát sinh hành vi vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, cũng cần bổ sung quy định cụ thể về điều kiện, phạm vi lưu trú ngắn hạn và trách nhiệm của chủ căn hộ, đơn vị vận hành nhằm bảo đảm an ninh, an toàn, không ảnh hưởng tới môi trường sống ổn định của cư dân. 

Về các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 3, đại biểu Quốc hội lưu ý việc rà soát, tinh gọn luật không được làm suy giảm kỷ cương và hiệu lực quản lý nhà nước. Cần làm rõ quy định thay thế ở các luật chuyên ngành khác có điều chỉnh đúng hành vi, bao quát đủ chủ thể và bảo đảm chế tài xử lý hay không.

Đại biểu cũng đề nghị kiểm soát quyền lực, làm rõ trách nhiệm pháp lý của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong toàn bộ quá trình phát triển nhà ở (lập quy hoạch, chấp thuận chủ trương, cấp phép, phê duyệt dự án) thay vì chỉ quy định nghĩa vụ của chủ đầu tư hay người dân. 

Đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đặt quyền và lợi ích hợp pháp của người dân ở vị trí trung tâm. Dự thảo cần cân nhắc kỹ việc lược bỏ các hành vi vi phạm đã có trong luật hiện hành (như tự ý cơi nới, phá dỡ; giao dịch hoặc bàn giao nhà khi chưa đủ điều kiện; vi phạm trong quản lý nhà ở xã hội) nhằm tránh tạo khoảng trống pháp lý khiến người mua, người thuê nhà gặp rủi ro. Các quy định thiết yếu về trật tự, an toàn và chất lượng sống chung cư (như xả rác, gây tiếng ồn, lấn chiếm không gian chung, tự ý thay đổi kiến trúc) cũng cần tiếp tục được giữ vững hoặc dẫn chiếu rõ ràng. 

Đối với vấn đề thích ứng với biến đổi khí hậu, đại biểu đề nghị bổ sung rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu thành căn cứ bắt buộc khi xây dựng Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, nhất là trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang chịu tác động lớn của sạt lở, sụt lún, ngập úng. Đồng thời, kiến nghị lồng ghép yêu cầu này vào các quy định về phát triển nhà ở của cá nhân, tiêu chuẩn, quy chuẩn quản lý nhà nước và mở rộng chính sách nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội cho các hộ gia đình phải di dời do thiên tai, biến đổi khí hậu. 

Quan tâm tới chính sách nhà ở công vụ, đại biểu đề nghị cần có quy định riêng biệt nhằm thu hút, giữ chân đội ngũ giáo viên, nhân viên y tế công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.

Đại biểu phân tích, việc gộp nhóm này vào diện cán bộ, công chức “được điều động, luân chuyển, biệt phái” sẽ bỏ sót những người mới tuyển dụng lần đầu hoặc được điều chuyển nội bộ địa phương, gây thiệt thòi cho lực lượng trực tiếp cống hiến ở vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, cần bổ sung rõ đối tượng này vào diện được thuê nhà ở công vụ theo luật.

Lan Anh (tổng hợp)