Sáng 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu xem xét tờ trình và báo cáo thẩm tra đối với 3 dự án luật: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); tiến hành thảo luận ở tổ về các nội dung này.

Tại Tổ số 14 (gồm Đoàn ĐBQH hai tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc.

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Tăng cường phân cấp quản lý về đất đai

Góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo phản ánh khó khăn trong việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các xã biên giới thuộc huyện Ea Súp và Buôn Đôn trước đây. Thực tế qua các thời kỳ thực hiện chủ trương di dân xây dựng vành đai biên giới, nhiều hộ dân từ các tỉnh phía Bắc và miền Tây đến định cư, khai hoang sản xuất ổn định từ 30-40 năm nay, hình thành làng ấp, đất hiện không còn rừng.

Để giải quyết dứt điểm các tồn tại do hồ sơ lưu trữ có nguồn gốc liên quan đến đất rừng, đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi Điều 83 dự thảo luật: kiên quyết thu hồi đối với diện tích có vi phạm mới phát sinh dưới 10 năm, hoặc dưới 20 năm để phục hồi rừng; cần có cơ chế đặc thù công nhận quyền sử dụng đất cho các khu vực người dân đã định cư, canh tác lâu năm để bà con yên tâm gắn bó bảo vệ biên cương. 

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Liên quan đến thẩm quyền quy định tại Điều 18, đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị phân định rành mạch: HĐND cấp tỉnh ban hành bảng giá đất, UBND cấp tỉnh quyết định hệ số điều chỉnh giá đất. Việc phân cấp này giúp chính quyền địa phương kịp thời thích ứng với biến động thị trường đất đai trong công tác điều hành thường xuyên, giảm tải áp lực tổ chức kỳ họp HĐND khi phải ban hành đồng thời nhiều nghị quyết phức tạp.

Đối với cơ chế phân cấp, ủy quyền, đại biểu ủng hộ việc mở rộng thẩm quyền cho cấp xã, song kiến nghị bổ sung chủ thể nhận ủy quyền gồm cả UBND cấp xã và Chủ tịch UBND cấp xã.

Về bồi thường tài sản khi thu hồi đất tại Điều 45, đại biểu đề nghị định lượng rõ tiêu chí “khi có biến động” đối với đơn giá bồi thường; đồng thời hướng dẫn cụ thể việc xác định bồi thường đối với các trường hợp: công trình phục vụ sinh hoạt xây trên đất nông nghiệp trước ngày 1/7/2004 nhưng chưa từng bị lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính, và các công trình, nhà ở xây dựng trước khi có quy hoạch nhưng nay không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận.

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung Khoản 6 vào Điều 45 quy định: đối với nhà ở, công trình sinh hoạt bị phá dỡ một phần mà phần còn lại phá vỡ kết cấu, không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn thì phải bồi thường toàn bộ; giao cơ quan bồi thường phối hợp cấp xã hoặc thuê tư vấn xác định kết cấu trước khi lập phương án. Trường hợp phần còn lại bảo đảm tiêu chuẩn thì bồi thường theo thiệt hại thực tế và hỗ trợ thêm kinh phí sửa chữa, hoàn thiện để người dân sớm an cư.

Đồng bộ quy định về nghĩa vụ tài chính khi chuyển nhượng dự án

Từ việc đối chiếu giữa dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đại biểu Lê Đào An Xuân chỉ rõ điểm vênh pháp lý cần được xem xét thấu đáo. Cụ thể, khoản 11 Điều 27 dự thảo Luật Đất đai cho phép bên nhận chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản được kế thừa quyền và nghĩa vụ về đất đai mà bên chuyển nhượng đã thực hiện, bao gồm cả nghĩa vụ tài chính. Ngược lại, Khoản 4 Điều 30 Luật Kinh doanh bất động sản lại ràng buộc điều kiện chuyển nhượng là bên bán phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính.

Đại biểu phân tích, việc bắt buộc tất toán toàn bộ nghĩa vụ tài chính trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó khăn dòng tiền sẽ làm bế tắc việc tái cơ cấu dự án, gây đình trệ và lãng phí nguồn lực đất đai. Việc cho phép bên nhận chuyển nhượng có đủ năng lực được kế thừa và tiếp tục hoàn tất các nghĩa vụ tài chính là hướng đi linh hoạt, phù hợp quy luật thị trường. Do đó, đề nghị các cơ quan soạn thảo rà soát, thống nhất quy định giữa hai đạo luật, đồng thời làm rõ phạm vi kế thừa quyền và nghĩa vụ trong Luật Đất đai.

Mở rộng chính sách nhà công vụ cho giáo viên, y bác sĩ

Tham gia góp ý dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Lương Minh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn quan tâm đến việc sử dụng hiệu quả nguồn lực công và gắn chính sách nhà ở với mục tiêu an sinh xã hội bền vững.

Đại biểu Lương Minh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn đóng góp ý kiến thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Tại Khoản 1 Điều 31, đại biểu nhận định tiêu chí đối tượng được thuê nhà ở đầu tư bằng vốn nhà nước gồm công dân có khó khăn về nhà ở hoặc “có nhu cầu thuê nhà ở” là diện quá rộng so với khả năng đáp ứng của ngân sách. Do đó, luật cần phân định rõ thứ tự ưu tiên, tập trung ưu tiên tối đa cho nhóm thực sự khó khăn với tiêu chí định lượng minh bạch, trong đó đặc biệt lưu tâm đến lực lượng thanh niên khởi nghiệp, công nhân lao động xa quê và các hộ gia đình trẻ thu nhập thấp.

Đồng thời, đại biểu đề nghị hoàn thiện nguyên tắc định giá thuê tại Điều 37 và Điều 43 bảo đảm sự cân bằng giữa khả năng chi trả của người dân và lợi nhuận hợp lý của nhà đầu tư, kết hợp với các gói tín dụng ưu đãi dài hạn.

Đối với chính sách chăm lo nhà ở công vụ cho lực lượng giáo viên, nhân viên y tế cống hiến tại các vùng khó khăn, đại biểu cho rằng, mặc dù Luật Nhà ở năm 2023 tại điểm d Khoản 1 Điều 45 đã ghi nhận nhóm đối tượng này, song dự thảo sửa đổi hiện nay chưa tiếp tục xác lập đây là nhóm thụ hưởng độc lập; các quy định tại Điều 50 và Điều 52 cũng chưa bao quát hết các trường hợp được tuyển dụng mới hoặc luân chuyển nội bộ trong địa phương.

Đại biểu chia sẻ, với đặc thù Đắk Lắk địa bàn rộng, nhiều xã vùng sâu, vùng xa có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, việc chăm lo chốn an cư cho thầy cô giáo, đội ngũ y bác sĩ là điều kiện tiên quyết để họ yên tâm gắn bó với buôn làng, chăm lo sức khỏe, nâng cao dân trí cho đồng bào.

Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung giáo viên, y bác sĩ công tác tại địa bàn đặc biệt khó khăn vào Điều 50 về đối tượng được thuê nhà ở công vụ, áp dụng cho cả diện tuyển dụng mới lẫn điều động nội tỉnh; đồng thời đề nghị rà soát Điều 52 và Khoản 5 Điều 53 về điều kiện chính sách miễn tiền thuê nhà; còn trường hợp chưa đủ quỹ nhà công vụ thì xây dựng cơ chế hỗ trợ thuê nhà.

Lan Anh